Διατροφή και Υγεία Τρίτη ηλικία

Νόσος Alzheimer και διατροφή

Alzheimer -diatrofi

 Η νόσος Alzheimer εμφανίζεται για πρώτη φορά το 1906 από τον Lois Alzheimer. Είναι μια χρόνια εκφυλιστική νόσος η οποία χαρακτηρίζεται από προοδευτική έκπτωση των νοητικών λειτουργιών. Μπορεί να παρατηρηθεί μείωση της μνήμης, της σκέψης, της αντίληψης, του υπολογισμού, της μάθησης και της κρίσης. Εκδηλώνεται κυρίως σε άτομα άνω των 65 ετών ενώ πολύ σπάνια θα παρατηρηθεί σε άτομα κάτω των 50 ετών. Δεν υπάρχει ακριβής αιτία της νόσου.

Η νόσος είναι πολυπαραγοντική σχετίζεται στενά με τον διαβήτη Τύπου 2, την υπερχοληστερολαιμία, την υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και  την έλλειψη νοητικής και σωματικής άσκησης.

Ειδικό διατροφικό σχήμα για την νόσο Alzheimer δεν υπάρχει. Υπάρχουν όμως δεδομένα τα οποία δείχνουν να βελτιώνουν τα συμπτώματα της νόσου. Η υγιεινή διατροφή βέβαια συμβάλλει κατά πολύ στην αντιμετώπιση των ασθενειών που αποτελούν παράγοντες κινδύνου για την νόσο Alzheilmer.

Οι βιταμίνες που έχουν συσχετισθεί με την νοητική λειτουργία είναι η Β1, Β2, Β6, Β12, C, βιταμίνη Ε και το φολικό οξύ. Επεμβαίνουν στην σύνθεση της μυελίνης των νευρικών κυττάρων και την παραγωγή των νευροδιαβιβαστών. Οι συγκεκριμένες βιταμίνες φαίνεται επίσης ότι βοηθούν στον έλεγχο και την σταθερότητα των επίπεδων των λιπιδίων στο αίμα. Οι βιταμίνες αυτές υπάρχουν φαίνεται ότι υπάρχουν στα πουλερικά (2 φορές την εβδομάδα), τα δημητριακά (3μερίδες/ ημέρα), στους ξηρούς καρπούς (5 μερίδες/ εβδομάδα), τα αυγά, τα λαχανικά όπως σπανάκι και πράσινη σαλάτα  (6 μερίδες/ εβδομάδα)και στα φρούτα (2-4 μερίδες/ημέρα).

Το ελαιόλαδο επίσης, παρουσιάζει ευεργετική δράση στην εγκεφαλική λειτουργία λόγω των μονοακόρεστων λιπαρών οξέων και των πολυφαινολών που αυτό περιέχει. Ενδείκνυται η χρήση του ως το κατά κανόνα λάδι στη μαγειρική για άτομα με Alzheimer.

Τα ψάρια και κυρίως τα λιπαρά (ρέγκα, σκουμπρί, σολομός, φαγκρί) μπορούν συμβάλλουν ευεργετικά στη νόσο καθώς περιέχουν ω3 λιπαρά οξέα. Εάν όμως γίνει προσπάθεια κατανάλωσης ω3 με τη βοήθεια συμπληρωμάτων, οι έρευνες δεν είναι και τόσο ενθαρρυντικές καθώς η χρήση συμπληρωμάτων ιχθυελαίων (χορήγηση ω-3) σε άτομα με μειωμένη νοητική λειτουργία φαίνεται πως  ευεργετική επίδραση παρουσιάζεται μόνο στα άτομα με ήπια έκπτωση νοητικής λειτουργίας. Στα άτομα που ήδη η νόσος είχε προχωρήσει δεν βρέθηκε ευεργετική επίδραση. Οπότε τα συμπληρώματα θέλουν μεγάλη προσοχή.

Η αύξηση της κατανάλωσης ζωικού λίπους,  κορεσμένων λιπαρών  και τροφών που αυξάνουν τη χοληστερόλη στο αίμα πυροδοτούν τους κινδύνους για εμφάνιση Alzheimer. Επίσης, η υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ επιδεινώνει τα συμπτώματα της νόσου  καθώς επίσης αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για την  ασθένεια. Έτσι λοιπόν προσοχή στην κατανάλωση κόκκινου κρέατος, βουτύρου και μαργαρίνης, τυριών, γλυκών  και έτοιμων ή τηγανισμένων φαγητών.

Συμπερασματικά, με βάση τις παραπάνω αναφορές φαίνεται ότι το μοντέλο της Μεσογειακής Διατροφής και  της Κρητικής Δίαιτας είναι ένα μοντέλο διατροφής που ταιριάζει σε ανθρώπους που έχουν την νόσο Αlzheimer είτε θέλουν να προφυλαχθούν από αυτή. Έρευνες έδειξαν ότι η υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής προστάτεψε από την εξέλιξη της νόσου Alzheimer. Μέχρι σήμερα, δεν έχει προταθεί συγκεκριμένος μηχανισμός όπου συνδέει την Μεσογειακή Διατροφή αυτή καθεαυτή με την άνοια. Σίγουρα όμως τα τρόφιμα ή τα συστατικά της μεσογειακής διατροφής δρουν προστατευτικά. Τέλος, χρήσιμο είναι για τους ασθενείς που νοσούν, να γίνεται ένας τακτικός έλεγχος βάρους καθώς πολύ συχνό είναι το φαινόμενο του υποσιτισμού και να λαμβάνει χώρα η επαρκή ενυδάτωση τους.

Πλήρης βιβλιογραφία :

  • Aliev G, Ashraf GM, Kaminsky YG, Sheikh IA, Sudakov SK, Yakhno NN, Benberin VV, Bachurin SO (2013). Implication of the nutritional and nonnutritional factors in the context of preservation of cognitive performance in patients with dementia/depression and Alzheimer disease. Am J Alzheimers Dis Other Demen. 2013 Nov;28(7):660-70. doi: 10.1177/1533317513504614. Epub 2013 Oct 1.
  • Grant & Associates Health Research Grant & Associates Health Research (2013) .Trends in diet and Alzheimer’s disease during the nutrition transition in Japan and developing countries. Sunlight, Nutrition, and Health Research Center, San Francisco, CA, USA.
  • Gustafson, Deborah R.a; b | Clare Morris, Marthac | Scarmeas, Nikolaosd; e | Shah, Raj C.f | Sijben, Johng | Yaffe, Kristineh; * | Zhu, Xiongweii (2015). New Perspectives on Alzheimer’s Disease and Nutrition. Journal of Alzheimer’s Disease, vol. 46, no. 4, pp. 1111-1127, 2015
  • Solfrizzi V, Panza F (2014). Mediterranean Diet and Cognitive Decline. A Lesson from the Whole-Diet Approach: What Challenges Lie Ahead?.Geriatric Medicine-Memory Unit and Rare Diseases Centre, University of Bari Aldo Moro, Bari, Italy.
  • Zerbi V, Jansen D, Wiesmann M, Fang X, Broersen LM, Veltien A, Heerschap A, Kiliaan AJ (2013). Multinutrient diets improve cerebral perfusion and neuroprotection in a murine model of Alzheimer’s disease. Neurobiol Aging. 2014 Mar;35(3):600-13. doi: 10.1016/j.neurobiolaging.2013.09.038. Epub 2013 Oct 2.

Σχετικά με τον δημιουργό

Μαρία Ρωμανίδου- Διατολόγος- Διατροφολόγος

Απόφοιτος του ΑΤΕΙ Διατροφής και Διαιτολογίας (Κρήτη), θέμα πτυχιακής ῾῾Καρκινική Καχεξία και πως αυτή αντιμετωπίζεται῾῾. Έχει συμμετάσχει σε ερευνητικά προγράμματα που σχετίζονται με καρκινοπαθείς και έχει μιλήσει σε συνέδρια για τα συμπληρώματα διατροφής κατά τη διάρκεια της καρκινικής νόσου και πως αντιμετωπίζεται διαιτητικά ο ενδονοσοκομείακός ασθενής. Έχει συμμετάσχει στο πρόγραμμα διατροφικής παρέμβασης σε σχολεία ῾῾Αρχιμίδης ΙΙΙ῾῾.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Εθνικού Τεχνολογικού Ινστιτούτου στο τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων με κατεύθυνσή την συντήρηση, επεξεργασία και καινοτομία τροφίμων (Master in Food Science, processing, preservation, innovation). Master practitioner in Eating Disorders& Obesity, ΚΕΑΔΔ (υπό την αιγίδα του National Centre for Eating Disorders της Αγγλίας). Μέλος της ΕSPEN και της GRESPEN και της ΕΔΔΕ. Εξωτερικός συνεργάτης του μικροβιολογικού- διαγνωστικού ιατρείου ῾῾Αιμοανάλυση Ἐβρου῾᾽.

https://gr.linkedin.com/in/mariaromanidoudiet mail: mjromanidou@yahoo.gr