Dr Plus - Diatrofi

Παιδί

Προβληματισμοί για τη δράση των εμβολίων

Written by  Δήμητρα Μ. Λάσδα, παιδίατρος

Είναι τα εμβόλια αποτελεσματικά;

Στη μάχη της Ιατρικής κατά των λοιμωδών νόσων χρησιμοποιούνται τα εμβόλια, τα αντιβιοτικά φάρμακα και οι ανοσοτροποποιητικές ουσίες. Τα εμβόλια συμβάλλουν στην καταπολέμησή τους, διαμέσου της πρόληψης, ενώ οι τελευταίες έχουν βοηθήσει κατά πολύ στην επιτυχή θεραπεία τους.

 

Η επιστήμη επικεντρώθηκε στην παραγωγή εμβολίων για την πρόληψη των σοβαρότερων, των πλέον διαδεδομένων και θανατηφόρων ασθενειών. Νέοι στόχοι της έρευνας είναι η ανακάλυψη νέων, η βελτίωση παλιότερων και η ενσωμάτωση όσο το δυνατόν περισσότερων εμβολίων σε ένα, με αποτέλεσμα το οικονομικό όφελος, τη μικρότερη ταλαιπωρία και, βέβαια, την καλύτερη συμμόρφωση των εμβολιαζόμενων.

Τα εμβόλια περιέχουν εξασθενημένους ή αδρανοποιημένους ιούς, εξασθενημένα μικρόβια ή τμήματα αυτών, ή ανασυνδυασμένο DNA μικροοργανισμών. Με αυτό τον τρόπο, αφού έχουν χάσει τη λοιμογόνο ιδιότητά τους, και διατηρώντας την αντιγονικότητά τους, επιτυγχάνουν χορηγούμενα την ανοσοποίηση. Έτσι, μετά τον εμβολιασμό, ο οργανισμός του εμβολιασμένου παράγει ικανή ποσότητα αντισωμάτων για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων λοιμώξεων.

Κανένα εμβόλιο δεν είναι 100% αποτελεσματικό

Ο σκοπός των εμβολίων είναι να μιμηθούν την πραγματική νόσο, αλλά χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο τον οργανισμό του παιδιού ή του ενήλικα που κάνει το εμβόλιο. Η αποτελεσματικότητα, εξάλλου, ενός εμβολίου εξαρτάται και από τις ιδιαιτερότητες κάθε οργανισμού. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα αντιδράσουμε όλοι το ίδιο αν εμβολιαστούμε με το ίδιο εμβόλιο.

Αν αναρωτιέστε γιατί ο εμβολιασμός ξεκινάει σε τόσο μικρή ηλικία και όχι σε μεγαλύτερες, που πραγματικά χρειάζεται, η απάντηση είναι ότι δημιουργώντας ένα πρόγραμμα εμβολιασμού στις μικρές ηλικίες, θα κατορθώσουμε, σε μερικά χρόνια, κανένα απ’ αυτά τα παιδιά να μην νοσεί και, συνεπώς, να μην βρίσκεται εύκολα φορέας να μεταδώσει τη νόσο.

Επομένως, έχουμε το σταμάτημα της αλυσίδας μετάδοσης. Ο άλλος λόγος είναι ότι τα μεγαλύτερα παιδιά είναι δύσκολο να βρεθούν και να πεισθούν να πάνε στον γιατρό για να εμβολιαστούν, καθιστώντας έτσι το πρόγραμμα εμβολιασμού για την ηπατίτιδα Β αποτυχημένο.

Χρειάζονται οι επαναληπτικοί εμβολιασμοί;

Ο επαναληπτικός εμβολιασμός αναγκάζει τον οργανισμό να θυμηθεί και να ξαναφτιάξει ικανό αριθμό αντισωμάτων, ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει επαρκώς την είσοδο στο σώμα του μικροβίων ή ιών. Πραγματικά, δεν γνωρίζουμε αν οι σημερινοί γονείς είναι ενήμεροι για τη σημασία των επαναληπτικών εμβολιασμών.

Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι για μερικά εμβόλια δεν ήταν γνωστό από την εποχή που πρωτοεφαρμόστηκε το συγκεκριμένο εμβόλιο, ότι στο μέλλον θα χρειαζόταν το παιδί να κάνει και άλλη επαναληπτική δόση για να είναι προφυλαγμένο. Αυτό, όμως, δημιούργησε έναν υπαρκτό κίνδυνο. Παιδιά που εμβολιάστηκαν με το εμβόλιο της ιλαράς, πριν από 25 χρόνια, θα είναι σήμερα περίπου 25 ετών. Η πληροφορία για δεύτερη δόση εμβολιασμού με το εμβόλιο της ιλαράς είναι σχετικά πρόσφατη (τα τελευταία 5-10 χρόνια). Προσοχή: πολλά απ’ αυτά τα παιδιά (σημερινοί ενήλικες) δεν γνωρίζουν ότι αν δεν επαναλάβουν τη δεύτερη δόση του εμβολίου, η ανοσία τους για την ιλαρά έχει πέσει και ότι είναι ευπαθή στη νόσο αυτή. Από εδώ και στο εξής, κάθε άνθρωπος, έως το τέλος της ζωής του, πρέπει να φυλάει το βιβλιάριο εμβολιασμών του (όπως την ταυτότητά του), για να γνωρίζει πότε θα κάνει το επαναληπτικό εμβόλιο.

Τι πρέπει να θυμάστε για τα εμβόλια

  1. Είναι η καλύτερη φροντίδα υγείας για το παιδί σας, αφού αφορά την πρόληψη.
  2. Μην τα ξεχνάτε και μην νομίζετε ότι δεν χρειάζονται. Τρεις αναπτυγμένες χώρες, η Μεγάλη Βρετανία, η Σουηδία και η Ιαπωνία, μείωσαν τον εμβολιασμό για τον κοκίτη, από φόβο για το εμβόλιο. Τα αποτελέσματα ήταν δραματικά και άμεσα. Στην Μεγάλη Βρετανία, η μείωση των εμβολιασμών, το 1974, είχε ως αποτέλεσμα την εμφάνιση επιδημίας κοκίτη, με πάνω από 100.000 κρούσματα και 36 θανάτους. Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα και στις άλλες δύο χώρες. Στην Ελλάδα υπήρξαν δύο μεγάλες επιδημίες ιλαράς με θανάτους τα τελευταία χρόνια (η δεύτερη ήταν το καλοκαίρι του 1996), προφανώς από αμέλεια και από κακό προγραμματισμό όσον αφορά το εμβόλιο της ιλαράς.
  3. Για πολλά από τα εμβόλια πρέπει να γίνονται αναμνηστικοί εμβολιασμοί, εφ’ όρου ζωής. Φροντίστε, λοιπόν, να ενημερώνεστε από τους γιατρούς σας τι έχει αλλάξει και ποια πρέπει να ξαναγίνουν.
  4. Έφηβοι ή ενήλικες που δεν έχουν περάσει ιλαρά (κυρίως) και δεν έχουν κάνει το εμβόλιο, ή έχουν κάνει μόνο τη μία δόση (των 15 μηνών), πρέπει άμεσα να επαναλάβουν τον εμβολιασμό με το μεικτό εμβόλιο (ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας).
  5. Το τριπλό εμβόλιο (διφθερίτιδας-τετάνου-κοκίτη) δεν προκαλεί σοβαρές παρενέργειες, όπως πολύς κόσμος πιστεύει. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει σήμερα και κυκλοφορεί στο εμπόριο εμβόλιο με την ίδια αποτελεσματικότητα, αλλά χωρίς παρενέργειες. Συμβουλευθείτε τον παιδίατρό σας!
  6. Το διπλό εμβόλιο (διφθερίτιδας-τετάνου) γίνεται στα παιδιά που έχουν νοσήσει από κοκίτη ή σε αυτά που έχουν συμπληρώσει 5 δόσεις τριπλού. Επαναλαμβάνεται κάθε 5-10 χρόνια, εφ’ όρου ζωής, άρα πρέπει να γίνεται και σε όλους τους ενήλικες. Έχει μόνο τοπικές παρενέργειες.
  7. Προστατεύει το παιδί από ένα μικρόβιο που ονομάζεται «αιμόφιλος της ινφλουέντσας τύπου Β». Αυτό το μικρόβιο προκαλεί λοιμώξεις σε αρκετά όργανα, όπως είναι το αφτί, ο λάρυγγας, οι πνεύμονες και οι μήνιγγες του εγκεφάλου. Επειδή αυτή η τελευταία λοίμωξη είναι και η σοβαρότερη απ’ όλες, ο κόσμος το γνωρίζει ως εμβόλιο για τη μηνιγγίτιδα. Στην πραγματικότητα, όμως, προφυλάσσει και απ’ όλες τις λοιμώξεις των άλλων οργάνων με αυτό το μικρόβιο, δηλαδή πνευμονία,λαρυγγίτιδα, ωτίτιδα κ.ά. Δεν μπορεί να πάθει μηνιγγίτιδα μόνο απ’ αυτό το μικρόβιο. Μπορεί, όμως, να πάθει από άλλο. Έτσι, το νεότερο εμβόλιο που έχουμε για να βοηθήσει, είναι έναντι του μηνιγγιτιδοκκόκου.
  8. Η ηπατίτιδα Β είναι σοβαρή νόσος. Μεταδίδεται αιματογενώς, δηλαδή από επαφή με αίμα πάσχοντος ή φορέα. Ο εμβολιασμός για την ηπατίτιδα Β πρέπει να γενικευτεί σε όλο τον πληθυσμό, ανεξαρτήτως ηλικίας. Το εμβόλιο είναι απόλυτα ασφαλές και πρέπει να το κάνουν και όλοι οι ενήλικες. Κινδυνεύουν πολύ περισσότερο τα άτομα που έχουν έντονη ερωτική ζωή και αλλάζουν συχνά συντρόφους, τα άτομα που μεταγγίζονται, τα άτομα που έρχονται συχνά σε επαφή με φορείς και νοσούντες, όπως είναι οι γιατροί και το νοσηλευτικό προσωπικό, και τα άτομα που υποβάλλονται σε αιματηρές επεμβάσεις, οδοντιατρικές ή άλλες. Απ’ όλα τα παιδιά, οι έφηβοι είναι αυτοί που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη εμβολιασμού για την ηπατίτιδα Β. Οι γονείς μεγάλων παιδιών πρέπει να ενδιαφερθούν άμεσα και ναεμβολιάσουν τα μεγάλα, κυρίως, παιδιά τους, παρά τα μικρά, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο εμβολιασμός ηπατίτιδας Β στα βρέφη πρέπει να ατονήσει.
  9. Πριν από κάθε εμβολιασμό, πρέπει να προηγείται προσεκτική ιατρική εξέταση, προκειμένου να διαπιστωθεί η καλή υγεία του ατόμου. Ο παιδίατρος ή ο παθολόγος θα σας ενημερώσει γιατί πρέπει να αναβληθεί ο εμβολιασμός αν υπάρχει πυρετός ή άλλη ενεργός λοίμωξη.
  10. Μην ξεχνάτε να έχετε μαζί σας και να ζητάτε από τον παιδίατρο να συμπληρώνει, στο μπλε βιβλιάριο υγείας του παιδιού σας, τα εμβόλια που του κάνει. Να το διατηρείτε καθαρό και μην ξεχάσετε να το δώσετε στο παιδί σας, όταν ενηλικιωθεί, ώστε να το έχει πάντα μαζί του.
  11. Φροντίστε, κατά διαστήματα, να ενημερώνεστε από τον γιατρό σας για τα νέα εμβόλια.

Σχετικά με τον δημιουργό

Diatrofi.gr | Διαχειριστής

Από τη συντακτική ομάδα της επιστημονικής ομάδας Διατροφή. Σύντομα θα συμπληρωθούν τα συνολικά στοιχεία του δημιουργού.