Διατροφικές διαταραχές Διατροφικοί Μύθοι

Η Πεντάμορφη και το Τέρας… της πείνας.

batb_gallery-image_1_61258e66

Μια φορά κι έναν καιρό, σε έναν τόπο -όχι και τόσο- μακρινό, ζούσε μια κοπέλα νέα και όμορφη, όπως εξάλλου και η πρωταγωνίστρια κάθε παραμυθιού. Όλοι την θαύμαζαν, γιατί πέρα από την ομορφιά που αντικρίζουν τα μάτια, είχε και μια άλλη, πιο φωτεινή ομορφιά, αυτή που αναβλύζει μέσα από την ίδια την καρδιά. Η κοπέλα όμως ήταν συχνά θλιμμένη. Και τότε τα μάτια της θόλωναν από την θλίψη και δεν μπορούσαν να δουν καθαρά την ομορφιά της. Ήταν μέρες που έλαμπε, που χαιρόταν τη ζωή με το να δημιουργεί και να τρέφεται από το νέκταρ της έμπνευσης… ήταν όμως και μέρες που ένιωθε τόσο μόνη, που η μόνη της συντροφιά ήταν το κενό μέσα της, που είχε όμως την ιδιότητα να κρύβει μέσα του το Φως και να τα κάνει όλα να φαντάζουν σκοτεινά. Μια τέτοια σκοτεινή μέρα ήταν λοιπόν, που η κοπέλα αποφάσισε να βγει από το σπίτι της και να πάει περίπατο στο μεγάλο Δάσος. Όχι για να νιώσει καλύτερα, αλλά γιατί ήθελε να ξεφύγει, να εξαφανιστεί. Ήθελε να χαθεί έστω για λίγο μέσα στο Δάσος της λήθης, να απομονωθεί. Έτσι κι έκανε. Ένα βήμα, άλλο ένα… Το ένα της βήμα διαδεχόταν το επόμενο μηχανικά, χωρίς να ξαποσταίνει, χωρίς να κοιτάει πίσω της. Πριν το καταλάβει, τα βήματα είχαν γίνει τόσο πολλά, που πλέον την είχαν οδηγήσει στην καρδιά του άγνωστου, πυκνού δάσος και έτσι απορροφημένη όπως ήταν από τις μαύρες της σκέψεις, ούτε που το κατάλαβε για πότε χάθηκε. Δεν είχε ιδέα που βρισκόταν ή πώς να γυρίσει πίσω, αλλά δεν την ένοιαζε. Διότι, όσο πιο βαθιά έμπαινε μέσα στο Δάσος, τόσο πιο άδεια ένιωθε, τόσο πιο χαμένη μέσα της. Μέχρι που ένα αδέσποτο μονοπάτι, την έφερε μπροστά σε ένα θεόρατο κάστρο. Η κοπέλα σάστισε. Παρά τον φόβο της, αποφάσισε να ρισκάρει και να μπει μέσα, γιατί μετά από τόσο περπάτημα είχε αρχίσει να πεινάει τόσο πολύ, που μπορούσε να καταβροχθίσει ολόκληρο αγριογούρουνο, αν τύχαινε να βρεθεί το άμοιρο στο δρόμο της. Πλησίασε και άνοιξε δειλά-δειλά την μεγάλη μεταλλική πόρτα του κάστρου και μπήκε μέσα.

“Ειναι κανεις εδώ;” φώναξε.

Ησυχία. Η κοπέλα προχώρησε μέσα στο πελώριο δωμάτιο με τα κλειστά παράθυρα και τα σκονισμένα χαλιά. Και ξαφνικά, μπροστά της διέκρινε μια μορφή. Ένα πλάσμα τόσο φοβερό, τόσο μοχθηρή η όψη του, που η κοπέλα κοκάλωσε. Ήταν ένα πραγματικό Τέρας, που την κοίταζε επίμονα μέσα στα μάτια, λες και μπορούσε να δει μέσα στην ίδια της την ψυχή.

“Ένα κοριτσάκι στο κάστρο μου, τι ωραία έκπληξη!” Είπε το τέρας ψιθυριστά.
Η κοπέλα έκανε ένα βήμα προς τα πίσω και είπε με τρεμάμενη φωνή:
“Θα….θα…θ…θα με φ…φας;”
Το τέρας κάγχασε με σαρκασμό.
“Μα τι ειναι αυτά που λες, ΕΣΥ είσαι εκείνη που θα φάει! Δεν πείνας;”
Η κοπέλα μπερδεύτηκε από την απάντηση του τέρατος, αλλά η πείνα της ήταν τόσο μεγάλη που δεν είχε το κουράγιο για καχυποψίες.
“Ναι, πεινάω. Όσο ποτέ άλλοτε. Έχεις κάτι να μου δώσεις να φάω;”

Το τέρας χαμογέλασε, και κάνοντας στο πλάι, φάνηκε από πίσω του ένα μεγάλο βουνό από λογιών-λογιών λιχουδιές. Μέχρι και ένα αγριογούρουνο ψητό διέκρινε μέσα στις σοκολάτες και τους λουκουμάδες που άστραφταν σαν τα διαμάντια ενός κρυμμένου Θησαυρού. Η κοπέλα γούρλωσε τα μάτια και το στόμα της γέμισε σάλια. Και πριν προλάβει να χιμήξει και να κατακτήσει το λαχταριστό βουνό, άκουσε μια οικεία φωνή:

«Φάε, άντε φάε, να δούμε αν θα ησυχάσεις επιτέλους για να με αφήσεις ήσυχη!»

Ήταν η φωνή της μαμάς της, που έβγαινε όμως από το στόμα του απαίσιου τέρατος. Μπερδεμένη, η κοπέλα αποφάσισε να μην δώσει σημασία και ξεκίνησε να τρώει. Ξάφνου, άλλη μια οικεία φωνή

«Ξέρεις, είσαι μια χαρά κοπέλα αλλά δεν είσαι ο τύπος μου. Εξάλλου έχω ήδη αρχίσει να βγαίνω με την φίλη σου την Λένα.»

Ήταν ο πρώτος της έρωτας, ο μεγάλος και τόσο επώδυνος έρωτας που την είχε σημαδέψει με την χαρακιά της απόρριψης. Η κοπέλα βούρκωσε, και όσο γέμιζαν δάκρυα τα μάτια της, τόσο γέμιζε και το στόμα της σάλια και άρχισε να το μπουκώνει με γλυκά. Οι ληγμοί της την εμπόδιζαν να καταπιεί με την ησυχία της, κάτι που άρχισε να την θυμώνει και να τρώει με μεγαλύτερες, πιο βίαιες μπουκιές. Το τέρας ήταν ασάλευτο. Για άλλη μια φορά άνοιξε το στόμα του:

«Δεν έχω χρόνο τώρα για σένα, δεν βλέπεις ότι έχω δουλειά; Πάρε ένα τάλιρο να πας να πάρεις από το περίπτερο γαριδάκια»

Ο μπαμπάς της. Ο αγαπημένος της μπαμπάς που τον λάτρευε αλλά εκείνος παραήταν βιαστικός για να δει τη λαχτάρα μέσα στα μάτια της.

«Αφήστε με ήσυχη, όλοι σας!» Ούρλιαξε η κοπέλα την ώρα που άρχισε να κατασπαράζει το αγριογούρουνο. Το τέρας δεν χρειαζόταν να πει άλλα. Είχε ήδη πει αρκετά. Είχε νικήσει. Η κοπέλα είχε εκστασιαστεί από την εμμονή της κατανάλωσης και όσο γέμιζε η κοιλιά της, τόσο γέμιζε και η καρδιά της συναισθήματα που την έκαναν να νιώθει ότι θα εκραγεί ολόκληρη. Εκείνη τη στιγμή, η κοπέλα διέκρινε στο βάθος του δωματίου κάτι να γυαλίζει. Άφησε κάτω το παϊδάκι και κατευθύνθηκε προς τα εκεί. Το αντικείμενο ήταν ένας καθρέφτης. Ένας καθρέφτης που περιέργως, δεν ήταν καλυμμένος από το παχύ στρώμα σκόνης όπως όλα τα άλλα αντικείμενα του δωματίου. Η κοπέλα στάθηκε μπροστά στον καθρέφτη και κοίταξε με δυσκολία και αηδία το πρησμένο της κορμί και το λερωμένο από τα φαγητά πρόσωπό της. Κάτι μέσα της όμως την πίεσε να μην πάρει το βλέμμα της, να συνεχίσει να κοιτάει τον εαυτό της. Και όσο συνέχιζε να τον κοιτά, τόσο το τέρας πίσω της άρχισε να θαμπώνει, σιγά-σιγά να χάνεται. Και ταυτόχρονα, όπως το τέρας εξαφανιζόταν, στον καθρέφτη άρχισε να εμφανίζεται  μια νέα μορφή. Μικρή, τόση δα. Ένα μικρό κοριτσάκι. Ένα όμορφο, μικρό, φοβισμένο κοριτσάκι, με απλωμένο το χεράκι του, σαν να λέει:

«Αγκάλιασέ με, είμαι μόνη και φοβάμαι.»

Η κοπέλα άπλωσε το χέρι της, αγγίζοντας το μικρό χεράκι, και πλημμύρισε από την ζωηρή αίσθηση της Επαφής. Και τότε κατάλαβε πως… δεν πεινούσε πια.

 Γειά σου Πεντάμορφη αναγνώστρια. Αν ένιωσες ότι αυτό το παραμύθι μιλάει για σένα, ίσως να μην έπεσες έξω. Ίσως επειδή η νοητή γραμμή που χωρίζει την Φαντασία από την Πραγματικότητα να είναι όση μια τριχούλα από τις υπέροχες μπούκλες σου. Ή ίσως τα σενάρια των παραμυθιών όπου πρωταγωνιστούμε όλοι, να μην διαφέρουν και τόσο πολύ. Όχι λόγω έλλειψης δημιουργικότητας του Συγγραφέα, αλλά επειδή όλοι μας από το ίδιο υλικό είμαστε φτιαγμένοι. Χωμάτινοι εμείς, χωμάτινες και οι ιστορίες που μας ενώνουν. Περίεργο πράγμα η αυτογνωσία. Πόσο εύκολο είναι να κοιτάμε τον εαυτό μας στον καθρέφτη και αντί για την πανέμορφη κοπέλα να βλέπουμε ένα τέρας, που δεν αξίζει ούτε τον σεβασμό, ούτε την φροντίδα μας; Μήπως φταίνε οι μαγεμένοι καθρέφτες, ή μήπως φταίει κάτι άλλο;

Ενδιαφέρουσα είναι και η τάση που έχουμε να θέλουμε να απομονωθούμε, όσο πιο έντονα μας φωνάζει μέσα μας η μοναξιά. Θα περίμενε κανείς να συμβαίνει το αντίθετο, όσο πιο μόνοι νιώθουμε, τόσο πιο πολύ να κυνηγάμε την επαφή με άλλους χωμάτινους ανθρώπους. Εμείς όμως, για κάποιον περίεργο λόγο επιλέγουμε να χαθούμε μέσα στο πυκνό δάσος της απομόνωσης. Εδώ τι φταίει; Μήπως το δάσος είναι μαγεμένο;

Και κάπου εκεί το παραμύθι αρχίζει να γίνεται θρίλερ. Το μυαλό είναι εκείνο που πρώτο-πρώτο χάνεται και μπερδεύεται μέσα στις πυκνές φυλλωσιές του αφιλόξενου δάσους. Χανόμαστε μέσα μας. Και τότε, αρχίζουμε να κοιτάμε γύρω μας για λύσεις. Ή μάλλον, όχι λύσεις, όσο διεξόδους. Βρίσκουμε ένα κάστρο και φανταζόμαστε ότι μέσα θα έχει αυτό που χρειαζόμαστε. Γεμάτοι προσδοκίες τραβάμε πίσω μας την βαριά εξώπορτα και πριν το καταλάβουμε έχουμε εγκλωβιστεί σε ένα μέρος άγνωστο. Ή ίσως και να μην μας είναι πλέον άγνωστο, ίσως πολλοί –οι περισσότεροι- από μας να έχουμε επισκεφτεί πολλές φορές το κάστρο, σε σημείο που να έχει γίνει για μας ένα γνώριμο καταφύγιο. Το γνώριμο όμως δεν σημαίνει και το ασφαλές. Ούτε φυσικά και το ωφέλιμο. Και κάπου μέσα στο κάστρο, συναντούμε το Τέρας. Το Τέρας θέλει να μας κάνει να νιώσουμε καλύτερα –λέει-, θέλει να μας παρηγορήσει –λέει-. Αλλά όπως ξέρουμε από τα τόσα παραμύθια που έχουμε διαβάσει, ο Κακός της υπόθεσης συνήθως μας προσεγγίζει με αγγελικές διαθέσεις. «Φάε όμορφη Χιονάτη το μήλο». Και θέλουμε τόσο πολύ να παρηγορηθούμε, να νιώσουμε καλύτερα, που το υπακούμε το Τέρας. Αν όμως σταθούμε να κοιτάξουμε το Τέρας λίγο καλύτερα, αν ακούσουμε τι πραγματικά λέει πίσω από το «δεν μπορείς να μου αντισταθείς», θα αντιληφθούμε ότι το Τέρας ίσως να μην είναι ο κακός του παραμυθιού. Ίσως να είναι το αμάλγαμα των εμπειριών που μας έχουν σημαδέψει, που μας έχουν πονέσει. Ίσως είναι όλα εκείνα τα μηνύματα που λάβαμε στη ζωή μας –άλλοτε άμεσα αλλά συνήθως έμμεσα- που έχουν εντυπωθεί με ανεξίτηλη μελάνη μέσα μας, κουβαλώντας τα μαζί μας πάντα, από παραμύθι σε παραμύθι.

Τότε, γιατί αφήνουμε το Τέρας να μας πείσει ότι αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια ζαχαρένια στοματική απόλαυση; Μήπως επειδή δεν έχουμε προσέξει τον καθρέφτη που κρύβεται από πίσω του; Ο καθρέφτης είναι εκεί. Και το παιδάκι είναι εκεί. Ή μάλλον, το παιδάκι δεν είναι μέσα στον καθρέφτη. Δεν είναι μια αντανάκλαση, μια παραίσθηση. Είναι το υπαρκτό παιδάκι που κουβαλάμε μέσα μας μέχρι τα βαθιά μας γεράματα. Αυτό που είναι παραίσθηση, είναι το Βουνό από θερμίδες που νομίζουμε ότι θα μας σώσει, λες και αν το εξαφανίσουμε θα εξαφανιστούν και όλα μας τα προβλήματα. Πολύ βολικό σενάριο. Η μυθοπλασία είναι πάντα πιο βολική από την πραγματικότητα. Και κάπου εκεί επιλέγουμε. Επιλέγουμε αν θέλουμε να παραμείνουμε δέσμιοι του τραγικού μας παραμυθιού και να το ζούμε ξανά και ξανά, ή αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την Αλήθεια. Και η Αλήθεια δεν είναι μια θεωρία, ή ένα ακόμη σενάριο. Η Αλήθεια έχει υπόσταση, έχει αίσθηση. Διότι τελικά, το μόνο πραγματικό, αληθινό, ουσιαστικό και θρεπτικό… δεν είναι άλλο από το ίδιο το Άγγιγμα.

Με το εσωτερικό μας παιδάκι.
Με την Πεντάμορφη Πριγκίπισσα.
Με τους άλλους, χωμάτινους ανθρώπους.
Με τον Συγγραφέα των Παραμυθιών.
Χρειαζόμαστε την επαφή, τη σχέση, την μοναδική, ζεστή αίσθηση του αγγίγματος…
…για να ζήσουμε καλά και όλοι μαζί ακόμα καλύτερα.

Επίλογος Ευάγγελος Ζουμπανέας
Διευθυντής Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών

Με αφορμή το αριστουργηματικό αλληγορικό παραμύθι της Βιβή Τουφεξής καθώς και τη διαρκή ροή κειμένων που έρχονται καθημερινά προς δημοσίευση θέλησα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις με όλους τους αναγνώστες. Υπάρχουν στιγμές που κοιτάζοντας πίσω στο χρόνο, έρχονται στο νου μου όλοι αυτοί οι θαυμάσιοι άνθρωποι που πέρασαν από τα θρανία της εκπαίδευσης του ΚΕΑΔΔ. Δεν περίμενα ποτέ ότι καθώς ξεκινούσε τα πρώτα της βήματα η εκπαίδευση Master Practitioner on Eating Disorder στα τέλη του 2010  με την πρώτη ομάδα της Αθήνας και αμέσως στις αρχές του 2011 με την πρώτη ομάδα της Θεσσαλονίκης, ότι θα μπορούσαμε να φτάσουμε τόσο μακριά.

Σήμερα, διανύοντας τις πρώτες ημέρες του Απριλίου 2017 και κάνοντας τον απολογισμό μια ολόκληρης επταετίας δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ πόσα ακατέργαστα διαμάντια αποφοίτων και νυν «επαγγελματιών υγείας» θα ξεπηδούσαν με το άστρο τους από τη συγκεκριμένη εκπαίδευση. Ήταν πραγματικά αδύνατο να οραματισθεί κάθε ένας από τους εκπαιδευτές ότι θα μπορούσαμε μέσα από μια ήδη εμπνευσμένη εκπαίδευση της Deanne Jade του National Center of Eating Disorders της Μεγάλης Βρετανίας, ότι δεν θα διδάσκαμε απλώς κάποιες στείρες γνώσεις  για τις διαταραχές πρόσληψης τροφής που θα μπορούσε ο καθένας να διαβάσει σε δέκα σχετικά βιβλία ή θα παρακολουθούσε μέσα από ένα πρόγραμμα e-learning, αλλά αντίθετα δημιουργήσαμε νέους δασκάλους, πολυτάλαντους θεραπευτές, χαρισματικούς συγγραφείς και  φωτεινούς επαγγελματίες που θα ξεχώριζαν για το ήθος και την αγάπη τους για τον άνθρωπο που χρειάζεται απεγνωσμένα την ανάγκη τους. Με κοινή αφετηρία το βιβλίο σταθμό για την εκπαίδευση τη «Διατροφική Νοημοσύνη»  έμελλε να αποτελέσει το βασικότερο κίνητρο πρώτα για την προσωπική αλλαγή του καθενός μας κι έπειτα για να μετατραπεί αυτή η αλλαγή σε νέα γνώση, σε επόμενα εμπνευσμένα βιβλία και καταλυτικές θεραπευτικές δεξιότητες.  Τρομάζω μόνο με τη σκέψη πόσους ακόμα εμπνευσμένους και χαρισματικούς συνεργάτες μπορεί να κερδίσει στο μέλλον οι οικογένεια του ΚΕΑΔΔ. Είμαι βέβαιος όμως ότι η αγκαλιά των χαρισματικών συνεργατών μου θα βρίσκει πάντα τρόπους και νέες δεξιότητες για περισσότερες εμπνεύσεις και υπέροχες εκπλήξεις για όλο αυτό το πηγαίο ταλέντο που ζητάει να ενσωματωθεί στην οικογένεια του ΚΕΑΔΔ.

Αισθάνομαι περήφανος που σας γνώρισα και δικαιωμένος που σας πίστεψα.

Θαυμάζω αυτά τα υπέροχα μυαλά και απολαμβάνω που στάθηκα η αιτία να βγαίνουν τόσα αστραφτερά διαμάντια από μέσα από σπλάχνα της εκπαίδευσης.

Είμαι ευγνώμων για όσα μπόρεσα και όσα θα μπορέσω να προσφέρω διότι το αντάλλαγμα της έκφρασης και της ευαισθησίας των αποφοίτων, έφτασε να αγγίζει και να απαλύνει και τη δική μου ψυχή.

Γιατί όπως λέμε και μεταξύ μας όλοι οι συντελεστές του ΚΕΑΔΔ, το μόνο σενάριο που υπάρχει στη θεραπεία των διατροφικών διαταραχών είναι:

«Δεν υπάρχει άλλο σενάριο…»

Με απέραντη εκτίμηση προς όλους στην οικογένεια του ΚΕΑΔΔ

Ευάγγελος Ζουμπανέας

mov_keadd-212x300Σημείωση προς ειδικούς: Αν είσαι επαγγελματίας υγείας εξειδικεύσου σε θέματα διαχείρισης διατροφικών διαταραχών μέσω της εκπαίδευσης Master Practitioner on Eating Disordes του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών. Περισσότερες πληροφορίες στο Link www.keadd.gr καθώς και τις Προσεχείς Εκπαιδεύσεις ΕΔΩ

Αν αναζητείς Πιστοποιημένο Επαγγελματία Υγείας από το NCFED στις Διατροφικές Διαταραχές δες στο Δίκτυο Συνεργαζόμενων Επαγγελματιών Υγείας ΕΔΩ

Σχετικά με τον δημιουργό

Βιβή Τουφεξή Κοινωνική Λειτουργός

Η Βιβή Τουφεξή γεννήθηκε το 1981 στην Αλεξανδρούπολη όπου και μεγάλωσε. Σπούδασε Κοινωνική Εργασία στο Diaconia Polytechnic University of Helsinki στη Φινλανδία. Στη συνέχεια παρακολούθησε μονοετές μεταπτυχιακό προγραμμα πάνω στην Ψυχοθεραπεία Μέσω Τέχνης στο Institute for Arts in Therapy and Education of London στο Ηνωμένο Βασίλειο. Επέστρεψε στην Ελλάδα και εργάστηκε στην Ψυχιατρική Κλινική του Π.Γ.Νοσοκομειου Αλεξανδρούπολης, ενώ ταυτόχρονα ολοκλήρωσε το διετές πρόγραμμα σπουδών (MSc) Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Τα τελευταία 3 χρόνια εργάζεται ως Κοινωνική Λειτουργός στο Παιδικό Χωριό SOS Θράκης, ενώ η καλλιτεχνική της δραστηριότητα αφορά ολοκλήρωση μονοετούς εργαστηρίου Comics και συμμετοχή σε μουσικά σχήματα, όπως οι Around The Box.