Διατροφικές διαταραχές

Μερικές αλήθειες για τη νευρική ανορεξία

(Με αφορμή το θάνατο της Νανάς Καραγιάννη)

Το πρωί της Τρίτης 26/6 βρέθηκε νεκρή στο διαμέρισμα της η παρουσιάστρια Νανά Καραγιάννη σε ηλικία 38 ετών. Η κ Καραγιάννη έπασχε χρόνια από νευρική ανορεξία, μια πάθηση η οποία πιθανότατα συνδέεται με το θάνατο της. Όποιος έχει παρακολουθήσει την πορεία της, γνωρίζει (μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές, άρθρα και τα social media) ότι είχε φτάσει κάποια στιγμή να ζυγίζει 30 κιλά (κυκλοφορούσαν πολλές φωτογραφίες της, στις οποίες φαίνεται ξεκάθαρα ένα αποστεωμένο πρόσωπο και σώμα) και είχε ξαναέρθει πολύ κοντά στο θάνατο όταν λόγω του μακροχρόνιου υποσιτισμού, είχε προκληθεί νεφρική δυσλειτουργία.

Με αφορμή διάφορα σχόλια που ακούστηκαν και γράφτηκαν και παλιότερα αλλά και τώρα με το θάνατο της, ας ξεκαθαρίσουμε κάποια βασικά πράγματα για τη νευρική ανορεξία:

Η νευρική ανορεξία είναι μια σοβαρή και επίμονη ψυχική διαταραχή, με μεγάλες πιθανότητες υποτροπών και σοβαρό κίνδυνο θνησιμότητας (ή μόνιμων σωματικών βλαβών). Για την ακρίβεια έχει τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από κάθε άλλη ψυχιατρική ασθένεια.

Εν συντομία, μπορούμε να ορίσουμε τη νευρική ανορεξία ως μία κατάσταση κατά την οποία το άτομο προσπαθεί να επιτύχει ένα ιδιαίτερα χαμηλό σωματικό βάρος ως αποτέλεσμα της προκατάληψης που έχει για το σωματικό βάρος του και της έντονης φοβίας για το πάχος. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι το άτομο έχει μια διαταραγμένη εικόνα σώματος και βάρους: εκεί που οι άλλοι βλέπουν ένα φυσιολογικό ή/και αδύνατο σωματότυπο, ο/η ασθενής βλέπει ένα παχύσαρκο ή με σημαντικές ατέλειες σώμα.

Η αιτιολογία της είναι πολυδιάστατη: όποιος αναζητά μία και μοναδική αιτία (είτε για τη διαταραχή συνολικά είτε στην περίπτωση κάποιου συγκεκριμένου ασθενή), θα αποτύχει να κατανοήσει την πολυπλοκότητα της νόσου (άρα και της θεραπείας της) και θα οδηγηθεί σε λανθασμένα και ενίοτε στερεοτυπικά συμπεράσματα (όπως το κλασικό «όλα στο μυαλό σου είναι» και το εξίσου συχνό και απαράδεκτα στιγματιστικό «το κάνει για την προσοχή των άλλων»).

Η θεραπεία της νευρικής ανορεξίας χρειάζεται να είναι πολυδιάστατη και συχνά μακροχρόνια: στις περισσότερες περιπτώσεις θα χρειαστεί ψυχοθεραπεία και παράλληλη διατροφική αποκατάσταση από εξειδικευμένους αντίστοιχα ειδικούς. Σε αρκετές περιπτώσεις επίσης, θα χρειαστεί φαρμακευτική αγωγή (ειδικά εφόσον υπάρχει συννοσηρότητα).  Η συμβολή του οικογενειακού περιβάλλοντος θα είναι καθοριστική.

Η νευρική ανορεξία είναι ιδιαίτερα επίμονη διαταραχή. Έρευνες follow-up (μακροχρόνια παρακολούθηση ασθενών) έχουν φτάσει πλέον ακόμη και τα 22 χρόνια. Σε μια πρόσφατη τέτοια έρευνα, φάνηκε πως το 62,8% των ασθενών με νευρική ανορεξία ανάρρωσε αλλά για το 31,4% εξ αυτών χρειάστηκαν 9 χρόνια θεραπείας! Όσο πιο γρήγορα ξεκινήσει η θεραπευτική διαδικασία τόσο καλύτερη η πρόγνωση της ανάρρωσης.

Ο/η ασθενής με νευρική ανορεξία ΔΕΝ «κάνει νάζια», ΔΕΝ «κάνει πως δεν καταλαβαίνει πόσο αδύνατος/η είναι», ΔΕΝ είναι ότι «δεν θέλει να γίνει καλά» ή «δεν προσπαθεί αρκετά». Στην πραγματικότητα, υποφέρει και βασανίζεται ψυχικά από αρνητικές σκέψεις, άγχος και κατάθλιψη, βασανίζοντας ταυτόχρονα το σώμα του/της. Η ανορεξία επιβάλλει στο άτομο τη διαστρεβλωμένη εικόνα στον καθρέπτη, τις δίαιτες και τους εμετούς, το άδειο στομάχι, το κρυφτούλι με τους γύρω και την άρνηση βοήθειας.  Η ίδια η διαταραχή είναι εκείνη που δεν θέλει να γιατρευτεί, που θέλει να βλέπει όλο και μικρότερα νούμερα στη ζυγαριά, που αντιλαμβάνεται τα εμφανή κόκκαλα ως ομορφιά και υγεία. Στην περίπτωση της Καραγιάννη, η προβολή της από τα ΜΜΕ υπήρξε ένας ισχυρός διαιωνιστικός παράγοντας της διαταραχής (κομμάτι της περίπλοκης συνολικής αιτιολογίας εκδήλωσης και συντήρησης της νόσου). Τόσο οι προσκλήσεις για συμμετοχή της σε τηλεοπτικές εκπομπές ενώ ήταν 30 ή 40 κιλά, όσο και όλα εκείνα τα σχόλια που της άφηναν ακόλουθοι κάτω από πραγματικά ανατριχιαστικές φωτογραφίες της στη σελίδα της στο facebook («είσαι κούκλα», «σ’ αγαπάμε»), ήταν ακριβώς αυτό που χρειαζόταν η νευρική ανορεξία για να δυναμώνει την επιρροή της στη σκέψη και την κρίση της Νανάς: «κοίτα πόσο σε αγαπάνε τώρα που είσαι 40 κιλά. Αν αδυνατίσεις κι άλλο, θα σε αγαπάνε ακόμη περισσότερο».

Από την περίπτωση της Καραγιάννη χρειάζεται να πάρουμε δύο σημαντικά μαθήματα: Πρώτον, η νευρική ανορεξία είναι μια επικίνδυνη ασθένεια για την οποία δεν ευθύνεται το ίδιο το άτομο και η οποία ενίοτε μπορεί να αντιστέκεται σε κάθε προσπάθεια θεραπείας (ευτυχώς, τις περισσότερες περιπτώσεις η ανάρρωση με την κατάλληλη και πολύπλευρη θεραπεία είναι εφικτή). Και δεύτερον, η προβολή ατόμων που δεν έχουν αναρρώσει μόνο κακό κάνει αφενός στα ίδια τα άτομα που προβάλλονται, αφετέρου γενικότερα σε κάθε άτομο που πάσχει αντίστοιχα με νευρική ανορεξία.

Αν ανησυχείτε για κάποιο δικό σας άνθρωπο, αναζητήστε ΑΜΕΣΑ βοήθεια.

Περισσότερες πληροφορίες για τη νευρική ανορεξία εδώ

mov_keadd-212x300
Σημείωση προς ειδικούς
: Αν είσαι επαγγελματίας υγείας εξειδικεύσου σε θέματα διαχείρισης διατροφικών διαταραχών μέσω της εκπαίδευσης Master Practitioner on Eating Disordes του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών. Περισσότερες πληροφορίες στο Link www.keadd.gr καθώς και τις Προσεχείς Εκπαιδεύσεις ΕΔΩ

Αν αναζητείς Πιστοποιημένο Επαγγελματία Υγείας από το NCFED στις Διατροφικές Διαταραχές δες στο Δίκτυο Συνεργαζόμενων Επαγγελματιών Υγείας ΕΔΩ

Βιβλιογραφία:

  • American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders DSM-5 (5th). Washington, DC: Author.
  • Eddy, K.T., Tabri, N., Thomas, J.J., Murray, H. B., Keshaviah, A., Hastings, E., Edkins. K., Krishna, M., Herzog, D. B., Keel, P. K., & Franko, D. L. (2017). Recovery from anorexia nervosa and bulimia bervosa at 22-year follow-up. Journal of Clinical psychiatry, 78(2): 184-189.

Σχετικά με τον δημιουργό

Αγγελική Μενεδιάτου Ψυχολόγος

Αγγελική Μενεδιάτου
Ψυχολόγος, Μ.Α. Κλινικής Ψυχολογίας
Master Practitioner on Eating Disorders & Obesity
Πρόεδρος ΔΣ και Επιστημονική Υπεύθυνη της
Ελληνικής Εταιρείας Διαταραχών Διάθεσης – “ΜΑΖΙ”
Τηλ.: 210-2852715
Φαξ: 210-2852925
email: amened@otenet.gr
site: www.mazi.org.gr
https://www.facebook.com/menediatoupsychologist/