Διατροφικές διαταραχές

Ο τελειομανής τύπος προσωπικότητας και η σχέση του με την κατανάλωση τροφής

Τα γνωρίσματα της προσωπικότητας, ορίζονται ως  «διαρκή, δομικά σχήματα αντίληψης και σκέψης, καθώς και σχέσης με το περιβάλλον και τον εαυτό». Για διαταραχή της προσωπικότητας μιλάμε, όταν αυτά τα γνωρίσματα είναι άκαμπτα και δυσπροσαρμοστικά καθώς επίσης και όταν προκαλούν είτε σημαντική έκπτωση της λειτουργικότητας του ατόμου, είτε υποκειμενική, έντονη ενόχληση.

Δεν  πρέπει να συγχέουμε  την τελειοθηρία  με το υγιές κυνήγι της τελειότητας, το οποίο είναι θετικό γιατί συνήθως συνοδεύεται από μια αίσθηση ικανοποίησης και ολοκλήρωσης μετά από την επίτευξη ενός στόχου.

Η τελειομανία ωστόσο δεν είναι μία τέτοια υγιής συμπεριφορά . Οι τελειομανείς θέτουν πολύ υψηλούς στόχους , πολλές φορές και άπιαστους, τους οποίους είναι δύσκολο να πετύχουν με αποτέλεσμα να μην είναι ποτέ ευχαριστημένοι από την επίδοσή τους.

Τι σχέση μπορεί να έχει ο τελειομανής τύπος  προσωπικότητας με την κατανάλωση τροφής?

Η έλλειψη σιγουριάς για την ποιότητα του  φαγητού, αντανακλά μια γενικότερη έλλειψη σιγουριάς για την  ζωή, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής και σωματικής υγείας. Τα άτομα αυτά συχνά έχουν υποχονδριακές τάσεις, ασχολούνται υπερβολικά με την υγεία τους και είναι σε επαγρύπνηση για πιθανά σωματικά συμπτώματα. Συχνά πάσχουν από ψυχοσωματικές ασθένειες και ταλαιπωρούνται από την πιθανότητα του ότι …μπορεί  να πάθουν κάτι, το οποίο μπορεί ενδεχομένως να προλάβουν αν τηρούν σωστή και  απαρέγκλιτη διατροφή. Το άτομο αισθάνεται θύμα των συνθηκών και των καταστάσεων, ευάλωτο και επιρρεπές σε εξωτερικούς κινδύνους. Η προσπάθεια άσκησης ελέγχου και ισορροπίας στη ζωή του μέσα από το φαγητό, καταλήγει σε έμμονη ιδέα και πηγή ταλαιπωρίας.

Η υπερβολική έμφαση που δίνεται στα λεγόμενα ‘καλά’ και ‘κακά’ τρόφιμα είναι προβληματική και τροφοδοτεί μια νευρωτική σχέση με την κατανάλωση τροφής.

Πώς όμως ξεκινά ένα τέτοιου είδους πρόβλημα?

 Ποιά είναι η λεπτή γραμμή που διαχωρίζει την προτίμηση από την εμμονή?

Όταν ο άνθρωπος ξεπεράσει το μέτρο και επιτρέψει σε μια προτίμησή του ή συνήθειά του να πάρει κυρίαρχο ρόλο στη ζωή του, δηλαδή όταν η ζωή του ανθρώπου αυτού περιστρέφεται γύρω από την συγκεκριμένη αυτή συνήθεια και η εκπλήρωσή της καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της πνευματικής και σωματικής δραστηριότητας αυτού, τότε μπορούμε να πούμε ότι η συνήθεια αυτή έχει πια μετατραπεί σε εμμονή.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να πούμε ότι εκτός από την βουλιμία και την ανορεξία , υπάρχει και άλλη μία διαταραχή στη λήψη τροφής, η ορθορεξία. Ορθορεξία ή “Orthorexia Neurvosa”, από τις ελληνικές λέξεις ορθός , που σημαίνει σωστός και όρεξη. Ο Δρ.steve Bratman, είναι ο πρώτος άνθρωπος, ο οποίος περιέγραψε την ορθορεξία το 1997.

Είναι η παθολογική εμμονή ή με την κατανάλωση ‘’αμόλυντου-αγνού’’ φαγητού. Ενώ ο βουλιμικός και ο ανορεκτικός ασχολούνται κυρίως με την ποσότητα της τροφής, ο ορθορεκτικός εμμένει στην ποιότητα. Όπως σε όλες τις περιπτώσεις όμως διατροφικής διαταραχής, από πίσω κρύβεται «ο έλεγχος» σε ένα γενικότερο πλαίσιο ζωής.

Υπάρχει ισχυρή συσχέτιση με τον τελειομανή τύπο προσωπικότητας και την ορθορεξία.

Ένα τέτοιο άτομο για παράδειγμα θα ήταν συνεχώς δύσπιστο και καχύποπτο ως προς την προέλευση και την αγνότητα οποιασδήποτε τροφής θα έβαζε στο στομάχι του. Θα αναρωτιόταν για παράδειγμα αν οι τσιπούρες τις οποίες  αγόρασε για ανοιχτής θαλάσσης πράγματι είναι …αλανιάρες?  Το τι είναι ¨σωστό» ή «αγνό» ή «βιολογικό» είναι εντελώς υποκειμενικό και σχετικό, εφόσον το άτομο έχει αμφιβολίες για τα πάντα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η σκέψη αυτή είναι πηγή ταλαιπωρίας για τους ίδιους αλλά και για τους γύρω του και προκαλεί σημαντικές εκπτώσεις στην ποιότητα της ζωής του.

mov_keadd-212x300Σημείωση προς ειδικούς: Αν είσαι επαγγελματίας υγείας εξειδικεύσου σε θέματα διαχείρισης διατροφικών διαταραχών μέσω της εκπαίδευσης Master Practitioner on Eating Disordes του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών. Περισσότερες πληροφορίες στο Link www.keadd.gr καθώς και τις Προσεχείς Εκπαιδεύσεις ΕΔΩ

Αν αναζητείς Πιστοποιημένο Επαγγελματία Υγείας από το NCFED στις Διατροφικές Διαταραχές δες στο Δίκτυο Συνεργαζόμενων Επαγγελματιών Υγείας ΕΔΩ

Σχετικά με τον δημιουργό

Μαργαρίτα Βούλτεψη / Διαιτολόγος-Διατροφ...

Διαιτολόγος Διατροφολόγος