Κύηση

Η ΙΑΤΡΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΝΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΣΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΡΕΦΟΣ

Την τελευταία 20ετία, η Ελλάδα έχει φτάσει στο ποσοστό 50% – 70% στις καισαρικές τομές την ώρα που το ανάλογο ποσοστό στην Ευρώπη κυμαίνεται στο 25%, με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας να αιτιολογεί μόλις το 10 % των καισαρικών ως απαραίτητες. Οι χειρούργοι – γυναικολόγοι είναι οι πλέον αρμόδιοι για την εξέλιξη και την έκβαση μιας εγκυμοσύνης, οι μαίες είναι απλά βοηθητικό προσωπικό και ιδιωτικές κλινικές είναι οι μόνες επιλογές για τη γέννα, εξοστρακίζοντας τα δημόσια νοσοκομεία. Οι παρακολουθήσεις, οι εξετάσεις και οι υπέρηχοι της εγκυμονούσας  φθάνουν τις 15 – 17 σε ένα σύνολο 9 μηνών και τα συμπληρώματα χωρίς ιατρικές ενδείξεις μετατρέπουν τις εγκυμονούσες σε << ασθενείς>>. Τι γίνεται όμως και εμφανίζουμε τόσο έντονη ιατρικοποίηση της γέννας στην Ελλάδα? Γιατί πολλοί γιατροί και ελληνίδες απορρίπτουν τον φυσιολογικό τοκετό? Υπάρχουν ανάλογες συνέπειες στη μητέρα και στο βρέφος?

Πολλές έρευνες έχουν καταλήξει πως τα βιώματα του εμβρύου, οι καταστάσεις που βιώνει η εγκυμονούσα καθώς και η έκβαση του τοκετού έχουν ιδιαίτερο αντίκτυπο στο χαρακτήρα και στην ψυχολογία του παιδιού αυτού, αλλά και στη μετέπειτα πορεία στη ζωή του. Η καισαρική τομή, πλέον εξαιρετικά διαδεδομένη, φτάνει να θεωρείται επέμβαση ρουτίνας και ένας ακίνδυνος τρόπος τοκετού. Οι παρεμβάσεις στη γέννα είναι τόσες πολλές που ο φυσιολογικός τοκετός μοιάζει με κακοποιητική διαδικασία. Πολλές γυναίκες λόγω φόβου αλλά και συχνά από προτροπή του εκάστοτε ιατρού τους καταλήγουν σε προγραμματισμένες προκλήσεις τοκετών ή καισαρικές τομές, χωρίς να είναι οι ίδιες ενημερωμένες επαρκώς. Φράσεις όπως << η καισαρική δεν θα σε πονέσει τόσο >>, << το μωρό είναι μεγάλο>>, << η λεκάνη σου είναι στενή>> κ.α. είναι ευφυολογήματα που πείθουν μια γυναίκα να προβεί σε καισαρική. Επίσης, καθώς η εγκυμονούσα θέλει να είναι παρών στη γέννα ο δικός της προσωπικός ιατρός, αυτή γίνεται κατόπιν προσυμφωνημένου ραντεβού και όχι την ώρα που το βρέφος αποφασίζει να γεννηθεί.

Οι συνέπειες όλου αυτού , πολλές και κυρίως για την γυναίκα με κύριες την επιλόχεια κατάθλιψη, τη μη γρήγορη επίτευξη δεσμού προσκόλλησης με το βρέφος και την απουσία θηλασμού. Οι περισσότερες γυναίκες μετά την καισαρική τομή δεν μπορούν να θηλάσουν λόγω πόνου, πεσμένης ψυχολογίας καθώς και από τις άσχημες επιπτώσεις της επισκληρηδίου αναισθησίας και των φαρμάκων που παίρνουν λόγω της επέμβασης. Έρευνες δείχνουν πως οι μητέρες μετά την καισαρική τομή παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα επιλόχειας κατάθλιψης, περισσότερη κόπωση/ άγχος και θλίψη, παθητική συμπεριφορά απέναντι στο βρέφος και αργεί να συνδεθεί με αυτό. Τα ίδια συμπτώματα παρουσιάζουν και γυναίκες που γέννησαν φυσιολογικά αλλά υπό άσχημες συνθήκες ( κακή και βίαια συμπεριφορά προσωπικού).

Στην Ελλάδα κυριαρχεί η αντίληψη πως αν κάνεις μια φορά καισαρική πρέπει να ξανακάνεις. Ωστόσο, ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας κατέρριψε αυτόν τον μύθο και προτρέπει τις γυναίκες να γεννούν φυσιολογικά. Άγνωστο βέβαια παραμένει το πόσες καισαρικές μπορεί να αντέξει το γυναικείο σώμα δεδομένου πως η καισαρική συμβάλει στη δυσκολία απόκτησης περισσότερων παιδιών και στις διάφορες ανωμαλίες στην εγκυμοσύνη.

Όσο αφορά το παιδί, έρευνες υποστηρίζουν πως εκτός του ότι οι καισαρικές αυξάνουν τις πιθανότητες  δερματολογικών και αναπνευστικών προβλημάτων, συσχετίζουν ολοένα και περισσότερο την εβδομάδα γέννησης καθώς και την καισαρική τομή με την εμφάνιση μαθησιακών δυσκολιών, αυτισμό και asperger. Αυτό γιατί προς το τέλος της κύησης αρχίζει η εναπόθεση μυελίνης στα νευρικά κύτταρα και οργανώνεται ο εγκέφαλος του εμβρύου. Ακόμη και σύμφωνα με έρευνες τα βρέφη που γεννιούνται με καισαρική τομή, φαίνεται να έχουν ανήσυχο ύπνο, πιο συχνούς κολικούς και πιο υψηλά επίπεδα κορτιζόλης , γεγονός που συσχετίζεται με τον ψυχισμό τους. Αναμενόμενο είναι να επηρεάζεται η διάθεση τους από τη ψυχολογία της μητέρας τους καθώς είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτήν. Συχνά δημιουργείται αμφιθυμικός δεσμός προσκόλλησης και όχι ασφαλής.

Η καισαρική τομή καλό είναι να γίνεται μόνο όταν υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα. Οι γονείς θα πρέπει να ενημερώνονται σφαιρικώς και να μην εναποθέτουν τον τοκετό τους έχοντας τυφλή εμπιστοσύνη στους ισχυρισμούς του προσωπικού τους ιατρού, μόνο και μόνο λόγω ιδιότητας. Επίσης, όταν οι γυναίκες έχουν το κατάλληλο υποστηρικτικό περιβάλλον που θα τις προετοιμάσει ψυχικά και σωματικά για τον τοκετό θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν στο φυσιολογικό τοκετό και να αντέξουν τις οδύνες τους, χωρίς να προβούν σε καισαρική τομή. Θα πρέπει να υπάρχει σεβασμός στη μητέρα και στο βρέφος και δικαίωμα επιλογής για το πώς θα γίνει ο τοκετός.

Η γυναικεία φύση γνωρίζει πως να επιτελέσει το έργο της και η κάθε επίτοκος θα έπρεπε να αισθάνεται ασφαλής και δυνατή να φέρει στον κόσμο το παιδί της με τον τρόπο που η ίδια επιθυμεί. Και κάθε βρέφος έχει δικαίωμα να γεννηθεί με τον τρόπο που του αξίζει, όταν το ίδιο αποφασίσει να έρθει στη ζωή.

Σχετικά με τον δημιουργό

Χρυσάνθη Κυριακοπούλου Κοινωνικός Λειτουργός