Dr Plus - Diatrofi

Κύηση

Τεστ εγκυμοσύνης θετικό και διατροφή… για δυο!

Είναι η στιγμή που ο υπέρηχος στο ιατρείο του γυναικολόγου σου επιβεβαιώνει την ένδειξη του τεστ ότι υπάρχει εγκυμοσύνη. Το μητρικό  ένστικτο ξυπνάει από το πρώτο κιόλας  λεπτό που βλέπεις  την καρδούλα να αναβοσβήνει στην οθόνη του υπερήχου και το μόνο που θέλεις  είναι να προσφέρεις  στο παιδί σου ότι καλύτερο μπορείς για να το φέρεις  στη ζωή γερό και υγιές. Ο ενθουσιασμός σου περιπλέκεται με το άγχος και δημιουργούνται ερωτηματικά για τα πρέπει και τα δεν στη διατροφή σου.

Κατά την διάρκεια της κύησης υπάρχουν περίοδοι που χρειάζεται να δίνεις περισσότερη έμφαση σε συγκεκριμένα θρεπτικά στοιχεία για να βοηθήσεις τον έμβρυο να φτιάξει τους διάφορους ιστούς του.  Οι πρώτες ύλες μέσω της διατροφής σου θα το βοηθήσουν να φτιάξει τις κυτταρικές του μεμβράνες, τα όργανα, το κεφάλι, τα οστά, τα άκρα κλπ. Η σωστή διατροφή θα εξυπηρετήσει τόσο τις ανάγκες του εμβρύου που αναπτύσσεται όσο και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις σου ως εγκυμονούσα.

Πιο συγκεκριμένα, αρκετές μητέρες στην αρχή της κύησης νιώθουν αναγούλες και έχουν τάση για εμετό. Ευτυχώς στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα αυτά σταματούν μετά την 12η εβδομάδα. Για την ανακούφιση των συμπτωμάτων η μητέρα οφείλει να κάνει μικρά και συχνά γεύματα κατά την διάρκεια της ημέρας και στα ενδιάμεσα να καταναλώνει σνακ που να έχουν βάση το ψωμί (παξιμάδι, κράκερς, κουλούρι, φρυγανιές κ.α.). Επιπλέον, ο δυόσμος και το χαμομήλι φαίνεται ότι συμβάλουν στην μείωση των συμπτωμάτων.

Η δυσκοιλιότητα και οι καούρες που συχνά ταλαιπωρούν αρκετές έγκυες είναι απόρροια της έκκρισης μιας ορμόνης, της προγεστερόνης. Σκοπός της ορμόνης αυτής, μεταξύ άλλων, είναι να χαλαρώνει τις λείες μυϊκές ίνες του γαστρεντερικού σωλήνα για να επιτυγχάνεται η μέγιστη απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών στο λεπτό έντερο. Αυτή η επιβράδυνση δυστυχώς δεν εστιάζεται  μόνο στο λεπτό έντερο αλλά κατά μήκος του πεπτικού σωλήνα με αποτέλεσμα να επηρεάζεται τόσο το παχύ έντερο προκαλώντας δυσκοιλιότητα όσο και ο κατώτατος οισοφαγικός σφιγκτήρας  δημιουργώντας καούρες. Η δυσκοιλιότητα αντιμετωπίζεται με εμπλουτισμό της δίαιτας με φυτικές ίνες (ψωμιά και δημητριακά ολικής, φρούτα και λαχανικά), αρκετό νερό και ήπια άσκηση, ενώ οι καούρες υποχωρούν με μικρά γεύματα και αποφυγή κατάκλισης αμέσως μετά το φαγητό. Επίσης τα τηγανιτά, τα λιπαρά, η σοκολάτα, τα πατατάκια, τα αναψυκτικά, οι όξινοι χυμοί φρούτων (πορτοκαλιού, λεμονιού, ντομάτας), τα καρυκεύματα, το τσιγάρο, το αλκοόλ και η μέντα θα πρέπει να αποφεύγονται ή να περιορίζονται στο ελάχιστο.

Το σημαντικότερο θρεπτικό στοιχείο σε μια εγκυμοσύνη είναι το φυλλικό οξύ. Πρόκειται για μια βιταμίνη του συμπλέγματος Β (Β9), που διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην ανάπτυξη του εμβρύου. Η έλλειψη του μπορεί να προκαλέσει στο έμβρυο βλάβες που σχετίζονται με το νευρικό σύστημα και με τη σύνθεση του DNA. Το φυλλικό οξύ μπορούμε να το βρούμε στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως σπανάκι, λάχανο, μπρόκολο, κουνουπίδι, μαρούλι, στους ξηρούς καρπούς, στα όσπρια (ιδιαίτερα στη φάβα) στα αβγά, στα πορτοκάλια, στις μπανάνες και στα εμπλουτισμένα δημητριακά.

Κατά την 13η έως την 16η εβδομάδα δημιουργούνται  τα κύτταρα του εγκεφάλου, το νευρικό σύστημα,  και ο αμφιβληστροειδής χιτώνας  του ματιού του εμβρύου. Αυτά τα όργανα χρειάζονται τα απαραίτητα ω3 και ω6 λιπαρά οξέα για να δημιουργηθούν. Σ΄ αυτό το διάστημα εμπλούτισε την διατροφή σου με λιπαρά ψάρια, ξηρούς καρπούς, λιναρόσπορο, ελαιόλαδο και τρεύλα.

Ο σίδηρος πολλές φορές δίνεται συμπληρωματικά από την αρχή της κύησης μαζί με το φυλλικό οξύ αν οι αιματολογικές εξετάσεις δείξουν ότι χρειάζεται. Κατά το τελευταίο τρίμηνο της εγκυμοσύνης είναι απαραίτητο για όλες της μέλλουσες μητέρες διότι σ΄αυτό το διάστημα το έμβρυο αποθηκεύει στο συκώτι του σίδηρο τον οποίο θα χρησιμοποιήσει στο πρώτο εξάμηνο της ζωής του. Επειδή το γάλα της μητέρας είναι φτωχό σε σίδηρο (και δεν εμπλουτίζεται με σίδηρο κατά την διάρκεια του θηλασμού ακόμα και αν η μητέρα παίρνει συμπλήρωμα ή τρώει κάθε μέρα κρέας), θα πρέπει να φροντίσει μέσω της διατροφής της να «γεμίσει» τις αποθήκες σιδήρου του νεογνού όσο βρίσκεται ακόμα στην κοιλιά της. Αυτό επιτυγχάνεται κατά κύριο λόγο με κόκκινο κρέας, ψάρι, κοτόπουλο και κατά δεύτερον με σπανάκι, φακές, πατάτα με την φλούδα, αποξηραμένα φρούτα και εμπλουτισμένα δημητριακά, όλα τους συνδυασμένα με μια πηγή βιταμίνης C και σε ξεχωριστό γεύμα με τρόφιμα που περιέχουν ασβέστιο.

Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην πρόσληψη βιταμίνης D. Πλέον η αιματολογική εξέταση στην αρχή της κύησης για τα αποθέματα της βιταμίνης στο αίμα της μητέρας είναι απαραίτητη. Παρόλο που ζούμε σε μια χώρα με πάρα πολύ ήλιο φαίνεται ότι η πλειοψηφία δεν καταφέρνει να έχει επαρκή ποσότητα βιταμίνης D στο αίμα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι δεν φτάνει η ηλιακή ακτινοβολία στην επιφάνεια του σώματος όπως θα έπρεπε. Η κατάχρηση αντηλιακών, η μολυσμένη ατμόσφαιρα και η αιθαλομίχλη έχει επιτείνει το πρόβλημα της έλλειψης βιταμίνης D. Επιπλέον ο σύγχρονος τρόπος ζωής, μας βρίσκει συνεχώς κάτω από μια στέγη. Θα βγεις από το σπίτι, θα μπεις στο αυτοκίνητο, θα κατέβεις στο γραφείο για να ξαναμπείς στο αυτοκίνητο, να οδηγήσεις μέχρι το γυμναστήριο και να γυρίσεις ξανά στο σπίτι. Αναρωτήθηκες ποτέ πόσο σε έχει δει ο ήλιος σε όλη τη μέρα; Πόσο μάλλον όταν ως έγκυος πια προσπαθείς να αποφύγεις τις άσκοπες μετακινήσεις πιστεύοντας λανθασμένα ότι έτσι θα έχεις μια ευκολότερη κύηση. Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετίζονται με επιπλοκές του παραθυροειδή αδένα στην μητέρα και είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα γεννηθεί ένα παιδί με έλλειψη σε βιταμίνη D. Παλαιότερα η βιταμίνη D ήταν γνωστή μόνο για τον καταλυτικό της ρόλο στην απορρόφηση του ασβεστίου και στην υγεία των οστών. Τα τελευταία χρόνια  η επιστημονική κοινότητα ανακάλυψε ότι ο ρόλος της είναι πολύ πιο σπουδαίος και σύνθετος.  Εκτός από ραχίτιδα στα παιδιά και οστεοπόρωση στους ενήλικες, η έλλειψη της μπορεί να σχετίζεται με διάφορα ήδη καρκίνου, με νεανικό διαβήτη, υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα και εύκολες λοιμώξεις του αναπνευστικού. Τα τρόφιμα που περιέχουν βιταμίνη D είναι πολύ λίγα. Θα την βρεις στον  κρόκο του αβγού, στα λιπαρά ψάρια, στα εμπλουτισμένα δημητριακά, στο συκώτι και στο μουρουνέλαιο. Τα δύο τελευταία όμως ως εγκυμονούσα δεν μπορείς να τα πάρεις επειδή εμπεριέχουν μεγάλη ποσότητα βιταμίνης Α, τόση που μπορεί να βλάψει το έμβρυο ενώ μέσα στα δημητριακά ενδέχεται να υπάρχουν μεγάλες ποσότητες σακχάρων. Επιπλέον τα λιπαρά ψάρια καλό θα ήταν να μην τα καταναλώνεις πάνω από 2 φορές την εβδομάδα διότι εμπεριέχουν ποσότητα υδραργύρου που επίσης είναι τοξικό για το έμβρυο. Φαίνεται ότι η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία ή η συμπληρωματική χορήγηση της βιταμίνης είναι η πιο αξιόπιστες λύσεις για να καλύψεις τις ανάγκες σου.

Το συκώτι είναι η πλουσιότερη πηγή σιδήρου όμως όπως προανέφερα η μεγάλη ποσότητα βιταμίνης Α  που περιέχει είναι ασύμβατη με την φυσιολογική ανάπτυξη του εμβρύου γι’ αυτό το συκώτι θα πρέπει να αποφεύγεται καθ’ όλη την διάρκεια της κύησης. Τα ωμά αβγά και τα τρόφιμα που τα περιέχουν μέσα τους ωμά, όπως πχ η σπιτική μαγιονέζα, διάφορες σάλτσες και η πουτίγκα και τα μαλακά τυριά όπως είναι το  brie, το camembert  και το  blue cheese θα πρέπει επίσης  να αποφεύγονται. Τα φρέσκα  λαχανικά θα πρέπει να είναι πάντα πολύ καλά πλυμένα και όλα τα κρέατα να είναι πολύ καλά ψημένα, ιδιαίτερα τα πουλερικά. Τα μεγάλα ψάρια όπως είναι ο ξιφίας, ο καρχαρίας, το βασιλικό σκουμπρί, ο τόνος, η παλαμίδα και ο μεγάλος κολιός συσσωρεύουν υδράργυρο που είναι τοξικός για το έμβρυο. Τα ωμά και καπνιστά θαλασσινά, όπως το σούσι, και οστρακοειδή που δεν έχουν μαγειρευτεί ενδέχεται να περιέχουν λιστέρια, ένα επικίνδυνο βακτήριο γι’ αυτό θα πρέπει να αποκλείονται και αυτά από τη διατροφή της εγκύου.

Τέλος, είναι σημαντικό να ακολουθήσεις μια διατροφή περισσότερο ποιοτική και λιγότερο ποσοτική. Δεν θα έχει κανένα όφελος το παιδί σου αν τρώς για δύο. Το μόνο που θα καταφέρεις είναι να αυξήσεις το βάρος σου. Τα κιλά που θα πρέπει να πάρεις κατά την διάρκεια της κύησης σχετίζονται με τον Δείκτη Μάζας Σώματος που είχες όταν έμεινες έγκυος. Για παράδειγμα, αν ξεκίνησες την κύηση με ΔΜΣ >30  (Παχύσαρκη) θα πρέπει να πάρεις μόνο 7 κιλά. Αν ξεκίνησες με ΔΜΣ 26-29 (υπέρβαρη) τότε το βάρος που θα πρέπει να πάρεις κυμαίνεται από 7 έως 12 κιλά. Αν ξεκίνησες με ΔΜΣ 20-25 (φυσιολογική) μπορείς να πάρεις 12 με 16 κιλά και τέλος αν ξεκίνησες την κύηση με ΔΜΣ<19 (ελλειποβαρής) θα πρέπει να πάρεις από 12 έως 18 κιλά.

Το καλύτερο για σένα θα ήταν να ξεκινήσεις και να ολοκληρώσεις την κύηση σου όπως ακριβώς σου αποτυπώθηκε στην ένδειξη του τεστ: Θετικά!

Σχετικά με τον δημιουργό

Αντρέας Κωνσταντίνου / Διαιτολόγος-Διατροφ...

Δαιτολόγος Διατροφολόγος