Κύηση

Θηλασμός και διατροφή

Κατά καιρούς έχουν ειπωθεί διάφορα για τη διατροφή της θηλάζουσας από ειδικούς και μη. Περιορισμοί και μύθοι γύρω από το θέμα έχουν κάνει τη ζωή της λεχώνας δύσκολη, ίσως την έχουν αποτρέψει ακόμη και από το να θηλάσει.

Η αλήθεια είναι πως η διατροφή της μητέρας που θηλάζει δε διαφέρει ιδιαίτερα από αυτή της μητέρας που δε θηλάζει, ούτε πρέπει να διαφέρει από τη διατροφή της υπόλοιπης οικογένειας μαζί με την οποία σύντομα θα τρώει και το καινούριο μέλος! Η καθιέρωση λοιπόν ενός υγιεινού  προγράμματος διατροφής είναι σημαντική τόσο για τη θηλάζουσα όσο και για την υπόλοιπη οικογένεια.

Ο θηλασμός έχει υπολογιστεί ότι χρησιμοποιεί ημερησίως περίπου 500 θερμίδες, ενέργεια που λαμβάνεται κυρίως από τις αποθήκες λίπους που έχουν δημιουργηθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης γι’ αυτόν ακριβώς το σκοπό και όχι από τη διατροφή της. Το αν η μητέρα χρειάζεται επιπλέον θερμίδες σε σχέση με πριν έχει να κάνει με πολλούς παράγοντες όπως για παράδειγμα με τη δραστηριότητα της. Το καλύτερο που μπορεί να κάνει η θηλάζουσα είναι να ακούει την πείνα της όπως επίσης και να σταματά να τρώει μόλις νιώθει χορτάτη. Το ίδιο ισχύει και με τη δίψα της!

Όλες οι μητέρες, με εξαίρεση ίσως τις σοβαρά υποσιτισμένες, είναι ικανές να παράγουν επαρκές και ποιοτικό γάλα, άσχετα με την ποιότητα της διατροφής τους. Ωστόσο, αν η μητέρα ακολουθεί μία κακής ποιότητας διατροφή θα επιβαρύνει τη δική της υγεία και όχι του βρέφους.

Για το λόγο αυτό συστήνεται στις μητέρες να καταναλώνουν ποικιλία τροφών, από όλες τις διατροφικές ομάδες στα πλαίσια της υγιεινής διατροφής. Πολύ σημαντικό, αν όχι το σημαντικότερο, είναι η κάθε μαμά να καταναλώνει τροφές της αρεσκείας της, κι όχι τροφές που της είπε κάποιος (πχ. μαμά, ξαδέρφη, κουνιάδα, ένα αναξιόπιστο site σχετικό με θηλασμό κλπ) ότι είναι κατάλληλες για το θηλασμό ή αντίστροφα να αποκλείσει τρόφιμα που της αρέσουν γιατί της είπαν οι προαναφερθέντες ότι πρέπει να αποφεύγει χωρίς κάποια ένδειξη.

Βάση της διατροφής της λοιπόν πρέπει να αποτελούν:

  • Τα φρούτα και τα λαχανικά εποχής (καλά πλυμένα)
  • Όσπρια και καρποί
  • Δημητριακά ολικής άλεσης
  • Τρόφιμα ζωικής προέλευσης (άπαχα κρέατα, ψάρια, γαλακτοκομικά, αυγά)
  • Λίπη κατά προτίμηση φυτικής προέλευσης (ελαιόλαδο ωμό, ελιές, ωμούς ξηρούς καρπούς κλπ)

Καλό είναι να αποφεύγει (αυτά που πρέπει να αποφεύγει ούτως ή άλλως):

  • Τα συσκευασμένα και επεξεργασμένα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα και συντηρητικά. Τα συντηρητικά είναι πλέον γνωστό ότι είναι επιβλαβή για την υγεία. Οι χρωστικές και αρωματικές ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα με σκοπό να τα κάνουν πιο ελκυστικά ίσως είναι φυτικής προέλευσης και συνήθως δεν προκαλούν προβλήματα. Πολλές φορές όμως οι ουσίες αυτές είναι χημικές, και μπορεί να γίνουν η αιτία υπερευαισθησίας και άλλων παρόμοιων προβλημάτων.
  • Αλκοόλ. Αν και δεν είναι γνωστή η ασφαλής ποσότητα αλκοόλ που μπορεί μια γυναίκα να καταναλώσει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, 1 ποτό περιστασιακά για τη μητέρα που θηλάζει επιτρέπεται, αρκεί να φροντίσει να παρέλεθει ένα χρονικό διάστημα μέχρι τον επόμενο θηλασμό (π.χ. ένα δίωρο).
  • Καφεΐνη. Η ποσότητα της καφεΐνης που περνά στο γάλα είναι περίπου το 1,5% της συνολικής ποσότητας καφεΐνης που έχει καταναλώσει η μητέρα. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να πίνει καφέ (μέχρι 2 την ημέρα) αλλά να μην καταναλώνει την ίδια ημέρα και σοκολάτες, αναψυκτικά τύπου cola κλπ που έχουν κι αυτά υψηλή περιεκτικότητα σε καφεΐνη.
  • Κάπνισμα. Στις γυναίκες που καπνίζουν συστήνεται η διακοπή του καπνίσματος, ωστόσο το μητρικό γάλα μιας γυναίκας που καπνίζει είναι προτιμότερο από το υποκατάστατο μητρικού γάλακτος από μία μητέρα που δεν καπνίζει. Η αμερικάνικη παιδιατρική εταιρεία αναγνωρίζει την εγκυμοσύνη και το θηλασμό σαν δύο περιόδους που θα ήταν ιδανικό το κάπνισμα να διακοπεί, όμως δεν υποδεικνύει ότι η μητέρα που καπνίζει απαγορεύεται να θηλάζει.

Καμία τροφή που καταναλώνεται με μέτρο δεν πρέπει να αποκλείεται χωρίς λόγο. Όσο περισσότερες  γεύσεις καταναλώνει η μαμά όσο θηλάζει τόσο περισσότερο αυξάνει τις πιθανότητες το παιδί της να εξοικειωθεί  με αυτές και να τις καταναλώνει και στη μετέπειτα ζωή του. Οδηγίες για αποκλεισμό τροφίμων για το ενδεχόμενο αλλεργίας ή εντερικών ενοχλήσεων (π.χ γαλακτοκομικά, ξηροί καρποί, όσπρια κα.) είναι αυθαίρετες και παράλογες, και κάνουν την καθημερινότητα της μαμάς δυσκολότερη. Μόνο εάν το βρέφος εμφανίσει σημάδια αλλεργίας (έκζεμα, δερματίτδα, αιματηρές κενώσεις κ.α) ή ενοχλήσεις πρέπει να γίνεται δοκιμαστική διακοπή των πιθανών υπαίτιων τροφών σε συνεννόηση με τον παιδίατρο. Η αλλεργική αντίδραση εμφανίζεται πιο συχνά αν εκτεθεί το παιδί άμεσα στην τροφή (πχ αγελαδινό γάλα ως συμπλήρωμα) παρά έμμεσα από την ελάχιστη ποσότητα που θα περάσει μέσω του γάλακτος.

Συμπερασματικά, οι θηλάζουσες που ακολουθούσαν και πριν μία υγιεινή διατροφή σπάνια θα χρειαστεί να αλλάξουν κάτι. Ακολουθήστε την πείνα σας και το ένστικτό σας και αποφύγετε ακραίες επιλογές και περιορισμούς που δε σας αντιπροσωπεύουν!

Πηγές :

  1. http://www.llli.org/
  2. https://www.cdc.gov/breastfeeding/disease/tobacco.htm
  3. https://www.cdc.gov/breastfeeding/recommendations/index.htm
  4. https://www.aap.org
  5. http://www.galoucho-lllgr.org/

Σχετικά με τον δημιουργό

Ευαγγελία Παρμαξίδου Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

Γεννήθηκε το 1989 στην Κατερίνη.
Αποφοίτησε από το τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Α.Τ.Ε.Ι Θεσσαλονίκης.
Το 2014 πραγματοποίησε την εξάμηνη πρακτική της άσκηση σε τοπικό ιδιωτικό καρδιολογικό ιατρείο, όπου απέκτησε εμπειρία στη σύνθεση διαιτολογικών προγραμμάτων, κυρίως παθολογικών καταστάσεων.
Το 2016 ολοκλήρωσε την μεταπτυχιακή της εκπαίδευση του Master Practitioner Programme in Eating Disorders and Obesity από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών (ΚΕΑΔΔ).
Παρακολουθεί συστηματικά σεμινάρια και ημερίδες σχετικά με τη διατροφή, καθώς και το μητρικό θηλασμό τον οποίο υποστηρίζει και προσπαθεί να προωθήσει μέσω της δουλειάς της.
e-mail: evageliap.nutr@outlook.com