Δίαιτα

ΕΙΝΑΙ ΩΦΕΛΙΜΗ Η ΝΗΣΤΕΙΑ

Νηστεία ονομάζεται η εκούσια ή ακούσια αποχή από τροφή . Κυρίως ο όρος αυτός χρησιμοποιείται από πολλούς λαούς για την εκούσια αποχή σε ορισμένες τροφές ιδίως για θρησκευτικούς λόγους. Γενικά οι Έλληνες θεωρούσαν τη νηστεία ως δοκιμασία που συνέτεινε στην προσέγγιση του ανθρώπου στο «θείον» τη «θέωση».

Η νηστεία είναι μια πράξη αυτοσυγκράτησης που σκοπό έχει την αποχή από κάποια τρόφιμα και όχι απαραίτητα την αύξηση της κατανάλωσης κάποιων άλλων (όπως το ψωμί ή οι ξηροί καρποί).

Διατροφικά χαρακτηρίζεται κυρίως με αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης .Αποχή από το αλκοόλ . Αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών , οσπρίων , θαλασσινών  .

Η νηστεία αποτελεί την ιδανική ευκαιρία να ξαναβάλουμε στο διαιτολόγιο μας τους βασικούς εκπροσώπους της Μεσογειακής διατροφής  που περιλαμβάνει κυρίως ψάρι , θαλασσινά , όσπρια , λαχανικά , φρούτα και ελαιόλαδο . Η διατροφή αυτή έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται η πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών ( που υπάρχουν στα ζωικής προέλευσης τρόφιμα ) και να αυξάνετε η πρόσληψη σύνθετων υδατανθράκων , φυτικών ινών , βιταμινών και ιχνοστοιχείων που βρίσκονται στα φυτικά τρόφιμα και στα λιγότερο επεξεργασμένα .

Τα οφέλη της νηστείας

Η νηστεία προσδίδει οφέλη σε άτομα που την ακολουθούν όπως:

  • μειωμένα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα (χοληστερόλη, τριγλυκερίδια ) . Η έλλειψη τροφών ζωικής προέλευσης από τη διατροφή, σημαίνει μείωση του προσλαμβανόμενου λίπους και βασικά του κορεσμένου λίπους, το οποίο είναι και το πιο επιβαρυντικό. Με αυτό τον τρόπο βοηθά στο να μειωθεί η κακή χοληστερόλη και τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα . Βελτιώνοντας έτσι το λιπιδαιμικό δείκτη-προβίλ του ατόμου .
  • Καθαρίζονται τα νεφρά . Η αποχή από το κρέας , τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα και το αλκοόλ καθιστά πιο εύκολο μπορεί να βοηθήσει σε καλύτερη λειτουργία των νεφρών και  σε μειωμένα επίπεδα ουρικού οξέος
  • Καθαρίζεται το πεπτικό σύστημα . Λόγω της υψηλής κατανάλωσης φυτικών ινών από φρούτα , λαχανικά και όσπρια και έχουμε ευνοϊκότερη- καλύτερη  λειτουργία του εντέρου .
  • Καλύτερες και πιο ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες, λόγω της αυξημένης κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, θαλασσινών και την αποχή από τα ζωικής προέλευσης τρόφιμα. 
  • Οι φυτικές ίνες των δημητριακών ,των φρούτων και των λαχανικών βελτιώνουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα .
  • Καλύτερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, εξαιτίας της υψηλής πρόσληψης καλίου (φρούτα, λαχανικά, όσπρια) και χαμηλής πρόσληψης νατρίου, καθώς καταναλώνονται λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα 
  • Η νηστεία είναι ένας τρόπος για την πρόληψη της αρρώστιας και σημαντικός παράγοντας στην καλή διατήρηση της υγείας καθώς και στην ανάπτυξη των διανοητικών και των πνευματικών λειτουργιών του ανθρώπου , χάρη στα αντιοξειδωτικά και τις βιταμίνες που διαθέτουν τα νηστίσιμα τρόφιμα . 
  • Ευκαιρία αποτοξίνωσης . Σκοπός της νηστείας είναι να στρέψει τους διάφορους μηχανισμούς του σώματος στο να καθαρίσει από διάφορα άχρηστα κατάλοιπα και τοξίνες που είναι συσσωρευμένα στο σώμα. 
  • Χαμηλότερα ποσοστά εμφάνισης ή περιορισμό των συμπτωμάτων κατάθλιψης, καθώς η νηστεία φαίνεται να πολεμά την κακή διάθεση, χάρη στα – θρεπτικά συστατικά της και να επιτείνει το αίσθημα ψυχικής ανάτασης, εγκράτειας, ηθικής ικανοποίησης και του αισθήματος “κάθαρσης” του οργανισμού.

Η παρατεταμένη νηστεία μπορεί να δημιουργήσει διατροφικές ελλείψεις σε βασικά θρεπτικά συστατικά όπως

  • οι πρωτεΐνες
  • το ασβέστιο
  • η βιταμίνη D
  • ο σίδηρος και
  • η βιταμίνη B12, ριβοφλαβίνη

εφόσον δεν τηρούνται κάποιοι πρακτικοί κανόνες συνδυασμού των νηστίσιμων τροφών.   

Πρωτεΐνη : Η πρωτεΐνη των οσπρίων και των δημητριακών είναι χαμηλής βιολογικής αξίας συγκριτικά με την πρωτεΐνη ζωικής προέλευσης. Αυτό σημαίνει ότι η πρωτεΐνη των οσπρίων και των δημητριακών δεν περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα που χρειάζεται ο οργανισμός σε αντίθεση με την πρωτεΐνη ζωικής προέλευσης. Όμως ο σωστός συνδυασμός οσπρίων και δημητριακών και συγκεκριμένα ρύζι + όσπρια, ρύζι + σησάμι, σιτάλευρο + φασόλια αυξάνει τη βιολογική αξία της πρωτεΐνης και την κάνει ισάξια με τη ζωική.

Σίδηρος : Η μη κατανάλωση κρέατος σχετίζεται με μειωμένη πρόσληψη σιδήρου. Ο σίδηρος που υπάρχει στο φυτικό βασίλειο έχει χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα γι` αυτό θα πρέπει να καταναλώνονται τροφές που περιέχουν σίδηρο σε υψηλές συγκεντρώσεις, όπως το σουσάμι,  τα κρεμμύδια, το μαρούλι, η σόγια, το σπανάκι, τα όσπρια, το ψωμί και οι ξηροί καρποί. Επίσης θα πρέπει να αυξήσουμε την πρόσληψη βιταμίνης C, που αυξάνει την απορρόφηση Σιδήρου και να αποφύγουμε την κατανάλωση καφέ ή τσαγιού πριν ή αμέσως μετά τα γεύματα, γιατί εμποδίζουν την απορρόφησή του από τις τροφές. Πηγές βιταμίνης C είναι το πορτοκάλι , το λεμόνι , οι πιπεριές  το ακτινίδιο  κ. α .

Ασβέστιο : Το ασβέστιο επίσης κατά την περίοδο της νηστείας μειώνεται, λόγω της αποχής από τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Συνεπώς πρέπει να καταναλώνονται φυτικές τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, όπως μαύρο ψωμί, τα αμύγδαλα, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα αποξηραμένα σύκα, μπρόκολο, το σουσάμι,  το ταχίνι, χαλβάς και τα προϊόντα σόγιας (γάλα, τυρί, τόφου ).

Οι βιταμίνες Β12 και φυλικό οξύ προσλαμβάνονται σε μικρές ποσότητες, γιατί βρίσκονται κυρίως σε ζωικές τροφές. Βέβαια η φύση έχει προβλέψει και γι` αυτό. Οι αποθήκες ενός καλά διατρεφόμενου οργανισμού σε αυτές τις βιταμίνες είναι αρκετά μεγάλες και η περίοδος της νηστείας δεν μπορεί να οδηγήσει στην έλλειψή τους. Παρόλα αυτά μπορούμε να καλύψουμε τις ανάγκες μέσω των θαλασσινών . Η ριβοφλαβίνη μπορεί να καλυφθεί με κατανάλωση ταχινιού, σησαμιού, ηλιόσπορων, αμυγδάλων, αποξηραμένων φρούτων (κυρίως βερίκοκα και δαμάσκηνα).

Η βιταμίνη D : φαίνεται να επαρκεί η καθημερινή έκθεση στον ήλιο καθώς η συγκεκριμένη βιταμίνη μπορεί να συντεθεί εφόσον βέβαια υπάρχει και η πρόδρομος μορφή της αποθηκευμένη στο σώμα.
Προσοχή :

Πολύ συχνά παρατηρείτε  όταν τελειώνει η περίοδος της νηστείας οι περισσότεροι να καταναλώνουν πολύ κρέας και σε  μεγάλες ποσότητες . Συνήθως η μεγάλη κατανάλωση κρέατος συνδυάζεται και με πλούσιο σε λιπαρά φαγητό  θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την υγεία τους .  Μια τέτοια συμπεριφορά δείχνει ότι το άτομο δεν έχει καλύψει τις θρεπτικές του ανάγκες στην περίοδο της νηστείας  ή υπάρχει μακροχρόνια νηστεία και έτσι έχει δημιουργήσει οργανική πείνα .

Συμβουλή :

Καλό είναι μετά την λήξη της νηστείας το πρώτο γεύμα να έχει επιλογή μίας μερίδας γιαουρτιού έτσι ώστε να επανέλθει ομαλά η χλωρίδα του εντέρου και να αποφευχθούν  διάρροιες και δυσκοιλιότητα  .

Στις περιπτώσεις που η νηστεία υιοθετείται για αρκετές εβδομάδες, είναι πιο εύκολο στον οργανισμό αλλά και στην ψυχολογία μας να διατηρήσει αρκετές από τις ωφέλιμες αλλαγές στην διατροφή και μετά την νηστεία. Για παράδειγμα, αν συνηθίσετε στην αυξημένη κατανάλωση φρούτων, θα σας είναι πιο εύκολο να συνεχίσετε να τα εντάσσετε στο καθημερινό σας μενού και στο υπόλοιπο του χρόνου . Καλό θα ήτανε στις περιπτώσεις που υπάρχει συνεχόμενη νηστεία για χρόνια να γίνεται αιματολογικός έλεγχος προληπτικός βιταμινών .

Σχετικά με τον δημιουργό

Γιώτα Καρακασίδου / Διαιτολόγος-Διατροφ...

Διαιτολόγος - Διατροφολόγος