Διατροφικές διαταραχές Διατροφικοί Μύθοι

Το Βάρος και η Τύχη χωρίς Υδατάνθρακες…

Θέλεις  να μάθεις ποια τύχη θα έχει το  βάρος σου έπειτα από δυο χρόνια;

Η αξία του ανθρώπου δεν βρίσκεται στα πράγματα στα οποία έχει επενδύσει ούτε στην εικόνα που είχε ο ίδιος για τον εαυτό του, αλλά σε αυτό που είναι πραγματικά σε πνευματικό επίπεδο, στις πιο απόκρυφες σκέψεις  και επιθυμίες του εαυτού του. Αυτή η σκέψη εμπεριέχει μια βοήθεια υπέρ της θεραπείας ή της αποδοχής των πραγμάτων ως έχουν…

Philippe Dransart από το βιβλίο “Η αρρώστια προσπαθεί να με γιατρέψει”    Εκδόσεις Αιώρα

Αφορμή για να γράψω αυτό το κείμενο, ήταν μια συνάντηση που είχα πρόσφατα με μία κυρία η οποία πριν δυο χρόνια μου είχε φέρει την επτάχρονη κόρη της προκειμένου να αδυνατίσει. Όταν της εξήγησα ότι παράλληλα με την μικρή της κόρη θα πρέπει να αλλάξουν και οι διατροφικές συνήθειες όλης της οικογένειας και να έχουν όλοι μια κοινή διατροφή, μου απάντησε ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει διότι η ίδια είχε αποκλείσει εντελώς τους υδατάνθρακες από την διατροφή της. Μου είπε ότι εφάρμοζε την περιβόητη δίαιτα Dukan και ότι έως τότε με την συγκεκριμένη διατροφή είχε καταφέρει να χάσει 16 kg. Ήταν δηλαδή πριν από μόλις τρεις μήνες 80 kg και τώρα είχε φτάσει αισίως τα 64 Kg Προσπάθησα λοιπόν να της εξηγήσω ότι αν εξακολουθούσε να εφαρμόζει για αρκετές μέρες ακόμα την συγκεκριμένη διατροφή πολύ σύντομα το σώμα της και το μυαλό της θα εξασθενούσε σημαντικά με αποτέλεσμα να ξαναπάρει όλα τα κιλά τα όποια με τόσο πολύ μεγάλη στέρηση είχε καταφέρει να χάσει.

Εν τω μεταξύ ότι η αδυναμία να αλλάξει διατροφικές συνήθειες η οικογένεια είχε συμπαρασύρει στο διάβα της και το μικρό κορίτσι το οποίο σαφώς και δεν έχει καταφέρει ποτέ να χάσει και αυτό το περιττό σωματικό του βάρος.  Πρόσφατα λοιπόν που την συνάντησα είδα μια όμορφη γυναίκα να έχει πάρει πολλά περισσότερα κιλά από αυτά που είχε χάσει όταν την είχα πρωτογνωρίσει. Η έλλειψη των «καταραμένων υδατανθράκων» τελικά της είχε κοστίσει σε «λίπος».

Ακριβώς λοιπόν δύο χρόνια μετά, είχα μπροστά μου μητέρα και κόρη σ’ ένα αποτέλεσμα πολύ πιο δύσκολο από την ημέρα που είχα προφητέψει το ατυχές αποτέλεσμα .

Πες μου τι τρως να σου πω σε δυο χρόνια πως θα είσαι…

Πραγματικά η συγκεκριμένη αποχή κυρίως από τους πάσης φύσεως υδατάνθρακες, ακόμα και από αυτούς που αποδεδειγμένα χαρακτηρίζονται ως υπέρτατης φύσεως για την καλή υγεία όπως τα δημητριακά ολικής αλέσεως και τα όσπρια ή ακόμα και τα φρούτα είναι μαθηματικά βέβαιο ότι πολύ σύντομα θα οδηγήσουν σε ολέθρια αποτελέσματα.

Διαρκώς ακούω για ένα σωρό παράδοξα διατροφικά σχήματα τα οποία το μόνο βέβαιο είναι ότι σαν αποκλίνουν από την μεσογειακή διατροφή και τα πρότυπα της Ελληνικής – Κρητικής διατροφής,  πολύ σύντομα θα φέρουν ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που φαντάζεται ο ενάγων που τα εφαρμόζει. Και κυρίως όταν αυτά τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα δεν συνοδεύονται από τακτική σωματική άσκηση, τότε το μόνο σίγουρο είναι ό,τι ακριβώς δύο χρόνια μετά την έναρξη αυτής της περιπετειώδους και ιδιαίτερα αυστηρής παρατεταμένης έλλειψης των πολύτιμων θρεπτικών συστατικών που συνεισφέρουν οι υδατάνθρακες, το αποτέλεσμα είναι σχεδόν πάντα απογοητευτικό.

Όπως πολύ συχνά αναφέρω και στις παρουσιάσεις μου, αν υποθέσουμε ότι 1 kg σωματικό λίπος μπορεί θεωρητικά να μας ζήσει για 10 μέρες χωρίς καθόλου τροφή, τότε αν κάποιος που για παράδειγμα έχει 10 kg περιττό σωματικό λίπος θα μπορούσε να επιβάλλει στον εαυτό του  μια πλήρη αποχή από την τροφή ώστε για κάθε 10 kg επί 10 μέρες να μείνει 100 μέρες εντελώς νηστικός μέχρι που να χάσει τα περιττά κιλά που έχει στο σώμα του. Και αναρωτιέται κάποιος θα μπορούσε αυτό να είναι ποτέ δυνατόν; Η εύλογη απάντηση είναι σίγουρα ένα μεγάλο όχι. Η απάντηση όμως θα μπορούσε να είναι και διαφορετική. Το σώμα όταν είναι βέβαιο ότι δεν υπάρχει καθόλου τροφή μπορεί να προσαρμόσει τόσο χαμηλά τις διατροφικές του ανάγκες και απαιτήσεις και με αυτό τον τρόπο άνθρωποι που έζησαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, κατάφεραν με ελάχιστη τροφή να επιβιώσουν τρία και τέσσερα ολόκληρα χρόνια.

Όμως στη φύση δεν υπάρχει το σενάριο της δίαιτας, δηλαδή δεν υπάρχει άλλο «ζώο» πλην του ανθρώπου που να έχει μπροστά του φαγητό και να μην απλώσει το χέρι το στόμα ή το πόδι για να αρπάξει την τροφή. Και κάθε φορά που ένας άνθρωπος που κι αυτός είναι ένα πλάσμα της ίδια φύσης με τα άλλα ζώα, αυτοεπιβάλεται  σε οικειοθελή στέρηση τότε ξυπνάει μέσα του ο θάνατος είτε στο σώμα είτε στην ψυχή είτε στο μυαλό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα άτομα που πάσχουν από νευρική ανορεξία, όπου ο παρατεταμένος έλεγχος της τροφής, τις οδηγεί σε μια  σκελετωμένη εικόνα ίδια με το θάνατο. Διότι επαναλαμβάνω, το σενάριο της «Οικιοθελούς πείνας» δεν υπάρχει στη φύση. Είναι πολύ βασικό να καταλάβουμε όλοι μας ότι το σώμα εξακολουθεί και λειτουργεί με βάση το ίδιο πρωτόγονο DNA που έχουμε αυστηρά μέσα μας.

Την επόμενη φορά λοιπόν που κάποιος θα σου προτείνει να κάνεις μία ιδιαίτερα παράξενη και υποθερμιδική διατροφή γεμάτη στερήσεις τότε θα πρέπει να είσαι αποφασισμένος να δεχτείς και το επερχόμενο ολέθριο αποτέλεσμα. Είναι πολύ μακρινό σε σύγκριση με το προσωρινό που εσύ επιθυμείς να έχεις αλλά σίγουρα δεν μπορεί να είναι αμμελητέο. Το αντίκτυπο όμως στην υγεία σου και κυρίως στο βάρος σου σε διαβεβαιώ ότι θα είναι πολύ χειρότερο και πολύ πιο επώδυνο σωματικά και ψυχικά στους επόμενους μήνες που θα ακολουθήσουν, όπου στα δύο χρόνια θα βρεθείς αναπόφευκτα σε βάρος μεγαλύτερο πριν ξεκινήσεις την συγκεκριμένη αυστηρή δίαιτα και σίγουρα θα έχει εγκατασταθεί μέσα στην ψυχή και στο μυαλό σου κάποιου είδους διατροφική διαταραχή.

Κι επειδή θα έχεις ήδη υποβάλει το σώμα σου  (τουλάχιστον μια φορά για να μην πω πολλές περισσότερες) σε μια έντονη συνθήκη στρες απέναντι στην μειωμένη πρόσληψη θερμίδων και θρεπτικών συστατικών, τότε η διαταραγμένη σχέση με το φαγητό που θα έχεις αποκτήσει θα είναι κάθε φορά όλο και μεγαλύτερη. Για να επανέλθεις στη συνέχεια θα χρειαστεί συντονισμένη προσπάθεια από πολλούς θεραπευτές προκειμένου να καταφέρεις κάποια στιγμή να ξαναβρεί το σώμα σου τις βιοχημικές ισορροπίες που θα έπρεπε να έχει.

Θα έλεγα ότι είναι η εποχή της ανορθόδοξης δίαιτας, όπως οι πρωτεϊνικές δίαιτες, οι δίαιτες διαλειμματικής νηστείας, οι δίαιτες μονοφαγίας, όπου αφορούν καθεμία με τη σειρά τους απλώς τον αποκλεισμό κάποιων ομάδων τροφών προκαλώντας απλώς ένα αρνητικό θερμιδικό ισοζύγιο, όμως ταυτόχρονα και  την έλλειψη από πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που είναι σημαντικά για την υγεία του ανθρώπινου οργανισμού.

Όπως συχνά λέω χαριτολογώντας, δίαιτες με βάση την ομάδα αίματος αφορούν μόνο βρυκόλακες, δίαιτες με βάση μόνο το κοτόπουλό αφορούν αλεπούδες, δίαιτες με αποκλεισμό υδατανθράκων αφορούν μόνο σαρκοφάγα ζώα.

Υπάρχει πολύ μεγάλη διάφορα μεταξύ της πείνας που γνωρίζεις ότι κάποια στιγμή μέσα στην ημέρα θα φας και θα βιώσεις την αίσθηση του κορεσμού και μεταξύ της πείνας που έχεις φάει όλα αυτά που έχεις να φας και γνωρίζεις ότι δεν πρόκειται να ξαναφάς οικειοθελώς τίποτα άλλο για το υπόλοιπο της ίδιας μέρας…

Η πείνα που πρόκειται σύντομα να καλυφθεί αντιμετωπίζεται με υπομονή. Η πείνα που δεν πρόκειται να ικανοποιηθεί αντιμετωπίζεται μόνο με τη λογική. Όμως η οικειοθελής πείνα έχει ημερομηνία λήξης για κάθε άνθρωπο ανεξαιρέτως, και για κάθε μέρα που έχει πεινάσει για τόσες ακριβώς και ακόμα περισσότερες θα φάει μετά την ολοκλήρωση της νηστείας. Ο έλεγχος της πείνας  όπως γνωρίζουμε από τη βιοχημεία παράγει ισχυρές ποσότητες ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Η ντοπαμίνη ανοίκει στα φυσικά οποιοειδή που μας προστατεύουν και μας κάνουν να αντέχουμε στον πόνο. Αυτά τα φυσικά οποιοειδή που έχουν την ίδια επίδραση με τη χρήση ισχυρών ναρκωτικών σε κάθε μία μέρα στερήση παράγονται όλο και περισσότερο και σου δίνουν το θάρρος να συνεχίσεις.

Όμως η ντοπαμίνη σύντομα θα γίνει και ο χειρότερος εχθρός, διότι το ένστικτο της επιβίωσης θα τις πάρει με το μέρος του και η συνέχεια θα είναι τρομακτικά απελπιστική για τις γεμάτες ματαιοδοξία προσδοκίες σου για ένα χαμηλό βάρος. Σύντομα η ντοπαμίνη και τα άλλα φυσικά οποιοειδή όπως οι ενδορφίνες που θα παραχθούν όταν θα βάλεις την πρώτη μπουκιά νόστιμο φαγητό στο στόμα σου, θα κάνουν μία τόσο μεγάλη έκρηξη στην ασυγκράτητη πείνα σου που δεν θα υπάρχει σταματημός. Είναι η ώρα που το πραγματικό θηρείο της βουλιμίας θα έχει ξυπνήσει μέσα σου…

Πίστεψε με δεν υπάρχει άλλος δρόμος πέρα από την αλλαγή των διατροφικών συνηθειών σε συνάρτηση με την άσκηση. Ότι κι αν έχει συμβεί ό,τι κι αν έχεις κάνει στο παρελθόν, θα πρέπει να γνωρίζεις ότι το σώμα έχει την ικανότητα της αυτοθεραπείας. Δεν αρέσει σε κανέναν να χάνει… πάρα μόνο να κερδίζει. Κάθε φορά που άνθρωπος χάνει κάτι πολύτιμο όπως το λίπος έρχεται σε μια τρομερή σύγκρουση με την ικανότητά του για επιβίωση.

Το αποθηκευμένο λίπος υπάρχει για να μας προστατεύει από το κρύο, εκεί παράγονται οι πιο σημαντικές ορμόνες που είναι σημαντικές για την επιβίωση μας, και κάθε φορά που ο οργανισμός μας στερείται μέρος από αυτή την πολύτιμη ουσία, τότε το στρες που του δημιουργείς θα έρθει η στιγμή που θα υποχρεωθείς να το αναπληρώσεις χωρίς να έχεις κανένα έλεγχο απέναντι στην πείνα σου.

Ο μόνος λόγος που το σώμα θα επιτρέψει να χαθεί περιττό σωματικό λίπος είναι διότι και πάλι σκεπτόμενος με το πρωτόγονο DNA που έχεις καλά φυλαγμένο μέσα στα κύτταρα σου, θα είναι επειδή θα σου επιτρέψει να γίνεις πιο ευέλικτος, δηλαδή πιο ελαφρύς, ώστε να μπορείς να κυνηγήσεις την τροφή σου. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Ότι μέσω της καθημερινής επάρκειας σε θερμιδική και θρεπτική πρόσληψη, μέσω των μικρών τακτικών και σωστά συνδυασμένων γευμάτων που προκαλούν την έκκριση σεροτονίνης στον εγκέφαλο, της ουσίας δηλαδή που στέλνει το μήνυμα στον εγκέφαλο «είμαι καλά, είμαι χορτάτος και έχω τον έλεγχο, θα χρειαστεί να έχεις μια ήπια φυσική δραστηριότητα στην καθημερινότητα σου ώστε από εκεί να προκύψει το αρνητικό θερμιδικό ισοζύγιο προκειμένου να απαλλαγείς από το θεωρητικά περιττό σωματικό λίπος.

Και όταν μιλάω για «Φυσική Δραστηριότητα» δεν εννοώ να εξαντληθείς σε υπερπροσπάθεια και υπεργυμναστική διότι και πάλι θα δημιουργηθεί στρες προκειμένου να αποκαταστήσει το σώμα τις κυτταρικές βλάβες που προκάλεσες λόγω της φθοράς που προκαλεί η σωματική άσκηση. Αυτό που έχει τεράστια σημασία μέσα από την προσπάθεια σου να επανέλθεις σε φυσιολογικά επίπεδα βάρους, είναι να μπορέσεις να κατανοήσεις τι έχεις να μάθεις μέσα από αυτή τη διαδικασία. Να καταφέρεις να κατανοήσεις την πεμπτουσία της πραγματικής ζωής. Είναι πολύ σημαντικό να μάθεις να χρησιμοποιείς την τροφή ως το μέσο το οποίο θα βοηθήσει το σώμα σου να είναι υγιές προκειμένου να φιλοξενήσει για περισσότερο χρονικό διάστημα τη ψυχή και το πνεύμα που κουβαλάς μέσα σου. Το σώμα σου είναι αυτό που θα βοηθήσει την ψυχή και το πνεύμα σου ώστε να ξεδιαλύνει ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα σ’ αυτή τη ζωή.

Σου αφιερώνω λοιπόν το απόφθευγμα του Philippe Dransart που σημείωσα στο ξεκίνημα αυτού του κειμένου κι ελπίζω ότι την επόμενη φορά που κάποιος σου ζητήσει να στερήσεις από το σώμα σου πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως οι υδατάνθρακές εσύ θα του απαντήσεις…

Παν υδατανθράκων… μέτρο Άριστον

Η εικόνα που συνοδεύει το κείμενο είναι από μια αυθεντική μηχανική ζυγαριά της δεκαετίας του 70 που βρίσκεται στο χώρο αναμονής του παλαιού σιδηροδρομικού σταθμού Χαλκίδας που αξίζει τον κόπο να επισκεφθείς και να τη δεις από κοντά. Δυστυχώς ή ευτυχώς είναι πια ανενεργή, διότι πίστεψέ με ούτε εγώ θα μπορούσα να αντισταθώ στον πειρασμό να «Ρίψω ένα κέρμα» και να διαβάσω τη γνωμάτευση στο πολλά υποσχόμενο…

«Το βάρος και η Τύχη χωρίς ελατήρια»

Ο γραφικότατος παλιός σιδηροδρομικός σταθμός της Χαλκίδας

Η κεντρική είσοδος του παλιού σιδηροδρομικού σταθμού

Ο Ευάγγελος Ζουμπανέας είναι  διαιτολόγος – διατροφολόγος, Master Practitioner on Eating Disorders

Διευθυντής του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών www.keadd.gr

Περισσότερα για τον αρθρογράφο δείτε ΕΔΩ 

 

Σχετικά με τον δημιουργό

Ευάγγελος Ζουμπανέας / Διαιτολόγος-Διατροφ...

Ο Ευάγγελος Ζουμπανέας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1968. Είναι Πτυχιούχος Διαιτολόγος Διατροφολόγος από το 1993 με Μεταπτυχιακές Σπουδές και Εξειδίκευση στην Διατροφική και Ψυχολογική αντιμετώπιση διαταραχών (Master Practitioner inEatingDisorders & Obesity) όπως η Νευρική Ανορεξία, η Νευρική Βουλιμία και η Ψυχογενής Παχυσαρκία από τον Εθνικό Οργανισμό για τις Διατροφικές Διαταραχές της Μεγάλης Βρετανίας - NCFED.

Την περίοδο 2006-2007 διετέλεσε υπεύθυνος του Διαιτολογικού Τμήματος της Μονάδας Εφηβικής Υγείας του νοσοκομείου Παίδων Αγλαΐα Κυριακού και από το 2007 παραμένει τακτικός εξωτερικός συνεργάτης και σύμβουλος της μονάδος.

Είναι πρόεδρος στο Ινστιτούτο Διατροφικών Μελετών & Ερευνών www.insr.gr, Αντιπρόεδρος του Επιστημονικού Κέντρου Μελισσοθεραπείας. και μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Παχυσαρκίας.

Είναι τακτικός συνεργάτης ενημερωτικών εκπομπών τόσο της κρατικής αλλά και ιδιωτικής τηλεόρασης. Μέχρι και τον Οκτώβριο του 2002 ήταν πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων - Τεχνολόγων Διατροφής και από τον Ιανουάριο του 2010 είναι πρόεδρος στο Ελληνικό Ινστιτούτο Διατροφικών Μελετών και Ερευνών.

Από το Δεκέμβριο του 2010 είναι διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών - ΚΕΑΔΔ www.keadd.gr το οποίο είναι ο αποκλειστικός συνεργάτης με τον Εθνικό Οργανισμό για τις Διατροφικές Διαταραχές της Μεγάλης Βρετανίας NCFED www.eating-disorders.org.uk για τις πιστοποιημένες εκπαιδεύσεις MasterPractitionerστην αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών.

Πέρα από τις ακαδημαϊκές του γνώσεις στην επιστήμη της Διατροφής, έκανε σπουδές και σε άλλους τομείς όπως Επιχειρησιακό Management, Δημόσιες σχέσεις, Διαφήμιση και Ψυχολογία.

Έρευνες και μελέτες του με θέμα τη Παχυσαρκία και τη Διατροφή, έχουν παρουσιασθεί σε Ελληνικά και Παγκόσμια συνέδρια Διατροφής.

Άρθρα του έχουν δημοσιευθεί στα περιοδικά «Διατροφή και Υγεία», «Vita», «Δίαιτα και Διατροφή» «Αρμονία» «FAQ», «AthensVoice» καθώς και σε άλλα περιοδικά και εφημερίδες πανελλήνιας κυκλοφορίας.

Με το συνάδελφό του Μανώλη Μανωλαράκη ιδρύσαν το 1997 την επιστημονική ομάδα Διατροφή - Εφαρμοσμένα Προγράμματα Διατροφικής Αγωγής και Υποστήριξης με αξιόλογους συνεργάτες σε όλη την Ελλάδα. Από τον Οκτώβριο του 1999 είναι εκδότες του επιστημονικού περιοδικού Διατροφή Health & Welnessκαι υπεύθυνοι ύλης του επιστημονικού site www.diatrofi.gr και του ηλεκτρονικού περιοδικού e-foodforthought.

Με το συνάδελφό του Μανώλη Μανωλαράκη είναι συγγραφείς του Οδηγού Καθημερινής Διατροφής υπό τον γενικό τίτλο «Τι καλό θα μαγειρέψεις …σήμερα μαμά;» από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα με θέμα την οργάνωση της διατροφής της Ελληνικής οικογένειας συνοδευόμενο με όλες τις παραδοσιακές συνταγές μαγειρεμένες με ελαφρύ τρόπο που έγινε το απαραίτητο βιβλίο για κάθε οικογένεια ξεπερνώντας τα 20.000 αντίτυπα μέχρι σήμερα..

Τον Απρίλιο του 2009 εκδόθηκε το 2ο προσωπικό του βιβλίο «Διατροφική Νοημοσύνη – η απάντηση στη βουλιμία, την πολυφαγία και την παχυσαρκία» που πολύ γρήγορα αγαπήθηκε από χιλιάδες αναγνώστες που βρήκαν μια ανακουφιστική μέθοδο για να καταπολεμήσουν τη διαταραγμένη σχέση με το φαγητό. Το βιβλίο εκδόθηκε αρχικά από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα και μετέπειτα σε 3η έκδοση από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Τον Μάιο του 2010 εκδόθηκε το 3ο προσωπικό του βιβλίο «Σεφ… στο παρά πέντε- διατροφή, ιδέες & συνταγές για πολυάσχολους» αρχικά από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα και μετέπειτα η 2η έκδοση από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Από νεαρή ηλικία έχει διατελέσει αθλητής της ομάδας μπάσκετ εφήβων του Sporting και έχει επίσης ενασχοληθεί με τις πολεμικές τέχνες και την κολύμβηση Από τον Μάιο του 2004 είναι μέλος του κολυμβητικού αθλητικού συλλόγου Μεταμορφώσεως όπου τον Ιούνιο του 2005 κατέκτησε αργυρό μετάλλιο στα 400mελεύθερο σε αγώνες παλαιμάχων του κολυμβητικού Ομίλου Παλαιού Φαλήρου.

Από το 1995 εργάζεται ως ελεύθερος επαγγελματίας στο προσωπικό του γραφείο στην Νέα Ιωνία.

Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού με τον κύριο Ζουμπανέα είτε τηλεφωνικά στο 2102718360 είτε μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας κράτησης ραντεβού από την ιστοσελίδα: NowDoctor στο link http://www.nowdoctor.gr/ezoumpaneas