Dr Plus - Diatrofi

Καθημερινή Διατροφή

Γιατί τρώμε

Εάν ζήσετε 65 χρόνια ή και περισσότερο, θα καταναλώσετε πάνω από 70000 γεύματα ενώ ταυτόχρονα το σώμα σας θα επεξεργαστεί παραπάνω από 50 τόνους διάφορων τροφών. Οι επιδράσεις των τροφών που έχετε επιλέξει, πάνω στο σώμα σας ποικίλλουν. Στη διάρκεια αυτών των χρόνων θα νιώσετε και θα δείτε αυτές τις επιδράσεις, αν ξέρετε πού και τι να κοιτάξετε.

 

Tο σώμα είναι μία μεγάλη “μηχανή”, που έχει την δυνατότητα να μεγαλώνει από μόνη της, καθώς και να ανανεώνει τα βασικά δομικά συστατικά της, τα κύτταρα, κάτι που καμία άλλη μηχανή στον κόσμο δεν μπορεί να κάνει. Έτσι, κάθε μέρα το σώμα μας φτιάχνει ένα μικρό μυ, ένα κόκαλο, μία επιφάνεια δέρματος, μία μικρή ποσότητα αίματος και αντικαθιστά παλιούς φθαρμένους ιστούς με νέους. Τα απαραίτητα συστατικά γι’ αυτή την ανοικοδόμηση τα βρίσκει στις τροφές που καταναλώνουμε. Είναι δυνατόν δηλαδή να πούμε ότι κατά κάποιο τρόπο το φαγητό που τρώτε σήμερα γίνεται κομμάτι του εαυτού σας αύριο. Η καλύτερη τροφή για σας είναι αυτή που υποστηρίζει την ανάπτυξη και διατηρεί δυνατούς μυς, ισχυρά κόκαλα, υγιές δέρμα και εξασφαλίζει την παραγωγή αίματος για να τροφοδοτεί με οξυγόνο και να θρέφει όλα τα μέρη του σώματός σας.

Διαλέγετε όμως σωστά τα τρόφιμα που καλύπτουν καλύτερα τις ανάγκες του οργανισμού σας; Τρώτε συχνά, αν όχι καθημερινά, όλες εκείνες τις τροφές που ικανοποιούν συγκεντρωτικά τις μικρότερες απαιτήσεις του σώματός σας;

Αν λειτουργείτε όπως οι περισσότεροι άνθρωποι, θα διαλέγετε τα τρόφιμα και τα φαγητά που είτε σας αρέσουν γευστικά, είτε είναι πιο εύκολη και γρήγορη η παρασκευή τους κάθε φορά που διψάτε ή πεινάτε ή το ρολόι δείχνει ώρα φαγητού. Αυτός ο τρόπος επιλογής σίγουρα σας βοηθά να καταπολεμήσετε το αίσθημα της πείνας και να συγκεντρωθείτε στις καθημερινές σας ασχολίες ταχύτερα, όμως είναι μάλλον απίθανο ότι θα σας βοηθήσει να καλύψετε τις ενεργειακές απαιτήσεις του οργανισμού και τις ανάγκες του σε θρεπτικά συστατικά όπως είδαμε παραπάνω. Οι παράμετροι της ενεργειακής περιεκτικότητας και της σύστασης της τροφής σε θρεπτικά αλλά και μη θρεπτικά συστατικά, παίζουν σημαντικότατο ρόλο στην επιστήμη της διατροφής.

Μήπως γνωρίζετε αν με την καθημερινή σας διατροφή καλύπτετε όλες τις ανάγκες σας; Πιθανότατα μερικές φορές ναι, άλλες όμως όχι. Σίγουρα όμως κάτι σωστό κάνετε εδώ και πολλά χρόνια που τρώτε και τώρα μπορείτε να διαβάζετε αυτές τις γραμμές, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κάποιες μικρές διατροφικές ελλείψεις στον οργανισμό σας. Για παράδειγμα μπορεί να θεωρείτε το γεύμα σε μία πιτσαρία ως μία απόλαυση ασυμβίβαστη με την έννοια της σωστής διατροφής. Και σωστά κάποιος μπορεί να υποστηρίξει ότι δεν είναι η καλύτερη διατροφική πρόταση. Όλοι γνωρίζουμε ότι πρέπει, όσο είναι δυνατόν, να μειώσουμε τις ποσότητες λιπαρών που παίρνουμε με την τροφή. Και σίγουρα μία πίτσα έχει άφθονα λιπαρά κρυμμένα στην σάλτσα της, στο τυρί και στα αλλαντικά που περιέχει. Όμως και αυτή η πίτσα περιέχει συστατικά από πολλές ομάδες τροφίμων όπως αυτή του κρέατος, του γάλακτος (τυρί), του ψωμιού (πίτα) και των λαχανικών (ντομάτα, πιπεριά, μανιτάρια). Θα γινόταν σίγουρα ακόμα καλύτερη άμα η πίτα ήταν από αλεύρι ολικής άλεσης, το τυρί και τα αλλαντικά της ήταν χαμηλών λιπαρών και λίγων θερμίδων και είχε άφθονα λαχανικά. Θα μιλάγαμε για το ιδανικό αν αφού την τρώγατε, φροντίζατε να καταναλώσετε και την ενέργεια που περιέχει, αυξάνοντας ανάλογα και την φυσική σας δραστηριότητα. Και αυτό γιατί το σώμα μας πέρα από τα θρεπτικά συστατικά χρειάζεται και κίνηση.

Από τα παραπάνω έγινε φανερό ότι πολλά από τα τρόφιμα που θεωρούμε ως βλαβερά για την υγεία μας, με λίγη προσπάθεια, μπορούν να γίνουν εξίσου νόστιμα και σίγουρα πιο θρεπτικά. Όμως, αν δεν βάλουμε κάποιο συγκεκριμένο πρόγραμμα διατροφής και αφήνουμε στην τύχη την πρόσληψη των θρεπτικών συστατικών, οι πιθανότητες τροφοδότησης του οργανισμού σας με όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά είναι σχεδόν μηδαμινές. Σίγουρα η κατανάλωση πίτσας ως μοναδικού φαγητού θα αφήσει αρκετές ανάγκες του οργανισμού σε θρεπτικά συστατικά ακάλυπτες.

Αν ανατρέξουμε σε επιδημιολογικές μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης και της Αμερικής, θα δούμε ότι χωρίς σωστή διατροφή (μελετημένη και ισορροπημένη) δεν μπορεί κανείς να προσδοκά καλή υγεία στα τελευταία χρόνια της ζωής του. Εντυπωσιακά είναι τα ποσοστά των ασθενών που εμφανίζουν σοβαρές αποκλίσεις από τις φυσιολογικές τιμές των θρεπτικών συστατικών στο σώμα. Έτσι, μειωμένες τιμές εμφανίζουν το 50% των γενικά χειρουργημένων ασθενών, το 44% των γενικά παθολογικών περιστατικών και το 48% των ορθοπεδικών περιστατικών. Συμπερασματικά, όσο πιο νωρίς ξεκινήσετε να εφαρμόζετε ορισμένους βασικούς κανόνες σωστής διατροφής, τόσο αυξάνουν οι πιθανότητες για καλύτερη ποιότητα υγείας και ζωής. Μία έρευνα του 1988, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μόνο δύο παράγοντες μπορούν να είναι περισσότερο καθοριστικοί από την διατροφή και να αφαιρέσουν χρόνια από την ζωή σας: α) το κάπνισμα και β) η υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματωδών.

Η εμφάνιση και ανάπτυξη μερικών παθήσεων όπως οι καρδιακές, μερικοί τύποι καρκίνου, οι οδοντικές παθήσεις και άλλες, εξαρτάται κατά κάποιο τρόπο από την γενετική κατασκευή του ανθρώπου. Όμως, μέσα στα πλαίσια που έχει ορίσει η γενετική κληρονομιά του ατόμου, η ανάπτυξη αυτών των παθήσεων εξαρτάται κατά μεγάλο ποσοστό από τις επιλογές που κάνει κάποιος κατά την διάρκεια της ζωής του, αν θα γίνει καπνιστής, αν θα καταναλώνει μεγάλες ποσότητες οινοπνευματωδών, αν θα ακολουθήσει μία ισορροπημένη διατροφή και αν θα έχει μία φυσιολογική και σταθερή φυσική δραστηριότητα.

Ας επιστρέψουμε ξανά στο ζήτημα της προτίμησης ή επιλογής της τροφής. Γιατί τρώτε έτσι όπως τρώτε μέχρι σήμερα; Γιατί διαλέγετε αυτά τα φαγητά; Ισως μερικές συνθήκες της ζωής, όπως κάποια πάθηση ή κάποια ειδική απαίτηση, υπαγορεύουν την καθημερινή επιλογή της τροφής. Ομως το πιο πιθανό είναι αυτή η επιλογή να καθορίζεται από μία μεγάλη ποικιλία λόγων. Φάγατε το ίδιο φαγητό χθες, ή προτιμήσατε κάποιο τρόφιμο το οποίο έχετε συνηθίσει ή πιθανότατα φάγατε ό,τι και οι άλλοι. Οι παράγοντες που προβάλλουν οι άνθρωποι για να δικαιολογήσουν την επιλογή της τροφής τους είναι:

  • Προσωπικές προτιμήσεις: Σας αρέσουν γευστικά τα φαγητά που τρώτε.
  • Συνήθεια: Είναι γνωστά και πάντοτε τα τρώτε.
  • Εθνική κληρονομιά ή παράδοση: Είναι παραδοσιακά φαγητά.
  • Κοινωνική πίεση-Υποχρέωση: Είναι τρόφιμα που σας προσφέρουν και δεν μπορείτε να αρνηθείτε.
  • Δυνατότητα επιλογής: Δεν υπάρχουν άλλα για να διαλέξετε, είναι η μοναδική επιλογή.
  • Ευκολία: Είναι γρήγορα και εύκολα στην παρασκευή τους.
  • Οικονομία: Μπορείτε να ανταπεξέλθετε στο κόστος αγοράς τους.
  • Θετικές συσχετίσεις: Τρώγονται από ανθρώπους που εγκρίνετε ή δείχνουν κάποιο κοινωνικό επίπεδο ή τα έχετε συσχετίσει με κάποιο συναίσθημα (χαρά, λύπη).
  • Συναισθηματικές ανάγκες: Τα συγκεκριμένα φαγητά, σας κάνουν να αισθάνεστε καλά για κάποιο χρονικό διάστημα.
  • Αξίες ή πεποιθήσεις: Ταιριάζουν στις θρησκευτικές σας παραδόσεις ή είναι σύμφωνα με τις προσωπικές σας πεποιθήσεις (χορτοφάγοι κλπ).
  • Διατροφική αξία: Πιστεύετε ότι είναι θρεπτικά για εσάς.

Όλοι οι παραπάνω λόγοι, εκτός από τον τελευταίο, είναι συμπεριφοριακοί και κοινωνικοί παράγοντες επιλογής των τροφίμων. Ο μοναδικός παράγοντας που σχετίζεται με την διατροφή είναι ο τελευταίος. Η τροφή όμως δεν τρέφει μόνο το σώμα αλλά και το μυαλό και το πνεύμα. Για παράδειγμα, η προσφορά τροφής μπορεί να είναι ένας τρόπος για να δείξετε φροντίδα (οι γονείς δίνουν τροφή στα παιδιά ή οι φίλοι καλούν τους φίλους τους σε γεύμα). Το φαγητό μπορεί να είναι διασκέδαση ή παράδοση (γαμήλιο τραπέζι ή πασχαλινό τραπέζι). Το να μοιράζεστε φαγητό με κάποιον, σας κάνει να αισθάνεστε το ίδιο όμορφα με αυτόν που το δέχεται, εσάς γιατί με αυτόν τον τρόπο προσφέρετε θαλπωρή και αυτόν που το δέχεται γιατί νιώθει ότι τον προσέχουν και τον φροντίζουν. Ο βασικός όμως ρόλος της τροφής παραμένει ο ίδιος: να θρέψει το σώμα, και η γνώση του πως να γίνει αυτό, σας βοήθα στην προαγωγή και διατήρηση της υγείας σας.

Οι άνθρωποι που θέλουν να κατανοήσουν τους “νόμους” και τις συνθήκες που θα τους επιτρέψουν να φροντίζουν τον εαυτό τους οφείλουν να γνωρίζουν τρία πράγματα: α) τις ανάγκες τους, β) τον συνδυασμό των τροφών που καλύπτουν αυτές τις ανάγκες και γ) πως να διαλέγουν τα τρόφιμα.

Σχετικά με τον δημιουργό

Diatrofi.gr | Διαχειριστής

Από τη συντακτική ομάδα της επιστημονικής ομάδας Διατροφή. Σύντομα θα συμπληρωθούν τα συνολικά στοιχεία του δημιουργού.