Dr Plus - Diatrofi

Δίαιτα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΧΟΡΤΟΦΑΓΙΑΣ

Η χορτοφαγία είναι μια διατροφική συμπεριφορά, μια στάση ζωής για πολλούς που εκφράζει μια βαθιά φιλοσοφία τους , που χαρακτηρίζεται από τη μη κατανάλωση κρέατος, πουλερικών ή και των υποπροϊόντων τους .Άλλες μορφές χορτοφαγίας αποκλείουν τα ψάρια – θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά, τα αυγά και το μέλι έτσι έχουμε τις παρακάτω κατηγορίες :

  • Γαλακτο-χορτοφαγία : δεν τρώνε κρέας, ψάρι ή αυγά αλλά καταναλώνουν γαλακτοκομικά προϊόντα.
  • Γαλακτο-αυγο-χορτοφαγία :δεν τρώνε κρέας, ψάρι αλλά καταναλώνουν γαλακτοκομικά προϊόντα και αυγά.
  • Γαλακτο-αυγο-θαλασσινο χορτοφαγία : Αυτή αναφέρεται σε ανθρώπους που καταναλώνουν γαλακτοκομικά, αυγά, ψάρια και ενδεχομένως οστρακόδερμα, αλλά κανέναν άλλο τύπο κρέατος.
  • Αυγο-χορτοφαγία: δεν τρώνε κρέας, ψάρι ή γαλακτοκομικά προϊόντα αλλά καταναλώνουν αυγά.
  • Αυστηρή χορτοφαγία : (γνωστοί ως vegans ) δεν καταναλώνουν κανένα ζωϊκό προϊόν (όπως είναι τα αυγά, τα γαλακτοκομικά, το μέλι κλπ), δεν φορούν γούνες, δέρμα και μαλλί και δεν χρησιμοποιούν προϊόντα που κάνουν τεστ σε ζώα.
  • Η Φρουτοφαγία είναι διατροφή που αποτελείται μόνο από φρούτα, καρύδια, σπόρους, και άλλων φυτικών προϊόντων που μπορούν να μαζευτούν χωρίς βλάβη των φυτών.
  • Φυσική υγιεινή στην κλασική μορφή της περιλαμβάνει μια διατροφή κυρίως ακατέργαστων τροφίμων αυστηρής χορτοφαγίας .

Σύμφωνα με την Αμερικανική εθνική ακαδημία επιστημών  το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού καταφεύγει σε χορτοφαγία ή ημι-χορτοφαγία για λόγους που είναι οικονομικοί, φιλοσοφικοί, θρησκευτικοί, πολιτιστικοί, ή οικολογικοί. Οι περισσότεροι διατροφολόγοι δηλώνουν ότι μια διατροφή πλούσια σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά αλλά χαμηλή σε ζωικό λίπος και κόκκινο κρέας προσφέρει πολυάριθμα οφέλη υγείας, σημαντικά χαμηλότερου κινδύνου καρδιακών παθήσεων, καρκίνου, νεφρικής ανεπάρκειας και καρδιακής προσβολής.

Οφέλη

Η  διατροφή χορτοφαγίας είναι :

  • χαμηλότερη σε κορεσμένα λιπαρά
  • υψηλότερη σε αμυλώδεις υδατάνθρακες, φυτικές ίνες, φρούτα και λαχανικά
  • χαμηλότερη σε λίπος, στο 30-35% της ενέργειας, με την πρόσληψη του κορεσμένου λίπους να αποτελεί το 5-7% της ενέργειας.

Οι χορτοφάγοι (vegeterians) τείνουν να έχουν :

  • χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος ( αυτό δεν έχει αποδειχθεί σε όλες τις μελέτες )
  • χαμηλότερα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα
  • χαμηλότερα ποσοστά υπέρτασης και καρδιακών νόσων από τους μη-χορτοφάγους.
  • αυξημένη ολική αντιοξειδωτική κατάσταση πλάσματος σε σύγκριση με μη-χορτοφάγους, το οποίο δείχνει μια περισσότερο αποτελεσματική προστασία κατά της οξείδωσης των  λιποπρωτεϊνών. Nagyova et al. (1998)
  • χαμηλότερα ποσοστά θνησιμότητας από όλες τις μορφές καρκίνου , από ισχαιμική καρδιακή νόσο κατά 24% ωστόσο, δεν υπήρχαν σημαντικές διαφορές στη θνησιμότητα από αγγειακή εγκεφαλική νόσο , καρκίνου του στομάχου, του ορθού, πνεύμονα, μαστού και προστάτη  .
  •  χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου ΙΙ και πέτρες στη χοληδόχο ( Dwyer (1988)
  •  Υπάρχουν επίσης ενδείξεις οφέλους από χορτοφαγική ( vegeterian ) διατροφή σε ένα ποσοστό ανθρώπων με ρευματοειδή αρθρίτιδα καθώς και για την επιβράδυνση της εξέλιξης της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας.

Αρνητικές διατροφικές επιπτώσεις της χορτοφαγικής διατροφής

Οι χορτοφαγικές δίαιτες στις αναπτυγμένες χώρες μπορούν να είναι διατροφικά επαρκής .Απαραίτητη προϋπόθεση για να αποφευχθούν προβλήματα υγείας είναι να υπάρχει πληρότητα στα θρεπτικά συστατικά αναπληρώνοντας την έλλειψη των ζωικών τροφών από την καθημερινή συνδυαστική  διατροφή .

Όσοι  ακολουθούν χορτοφαγική διατροφή  αντιμετωπίζουν αυξημένες πιθανότητες να έχουν ελλείψεις από τα παρακάτω συστατικά:

Πρωτεΐνες-αμινοξέα :

Οι χορτοφάγοι παίρνουν όλη την πρωτεΐνη που χρειάζονται από την κατανάλωση μιας ποικιλίας τροφών  με τους κατάλληλους συνδυασμούς  για την κάλυψη όλων των απαραίτητων αμινοξέων . Υπάρχουν διατροφικές ανησυχίες σχετικά με τις φυτικές τροφές που είναι χαμηλότερες σε συνολική πρωτεΐνη και της ποιότητας της πρωτεΐνης σε σύγκριση με τα ζωικά τρόφιμα. Οι χορτοφάγοι μπορούν να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα τους μέσω των συνδυασμών των διαφόρων πηγών φυτικών πρωτεϊνών . Η πρωτεΐνη των οσπρίων και των δημητριακών δεν περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα που χρειάζεται ο οργανισμός σε αντίθεση με την πρωτεΐνη ζωικής προέλευσης. Όμως ο σωστός συνδυασμός οσπρίων και δημητριακών και συγκεκριμένα ρύζι + όσπρια, ρύζι + σησάμι, σιτάλευρο + φασόλια αυξάνει τη βιολογική αξία της πρωτεΐνης και την κάνει ισάξια με τη ζωική.

Ωμέγα 3 λιπαρά οξέα :

Η διατροφή των χορτοφάγων περιέχει πολλά ω-6 λιπαρά οξέα σε βάρος των ω3 λιπαρών οξέων για αυτό είναι απαραίτητο να καταναλώνουν τρόφιμα πλούσια σε ω3 π.χ. λιναρόσπορο, καρύδια, αβοκάντο, σουσάμι, ταχίνι ολικής κ. λ.

Στις περιπτώσεις αυστηρής χορτοφαγίας αυτή η δυσαναλογία λιπαρών οξέων παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα υγείας σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Σίδηρος

Η αναιμία είναι ένα θέμα για το οποίο ανησυχούν όσοι θέλουν να ακολουθήσουν χορτοφαγική διατροφή . Τα πράσινα σκούρα φυλλώδη λαχανικά, οι φακές, τα φασόλια , οι ξηροί καρποί, τα δημητριακά ολικής άλεσης, είναι όλα πολύ καλές πηγές σιδήρου. Πολλά βότανα όπως η τσουκνίδα μπορούν να κρατήσουν τα επίπεδα του σίδηρου σε καλές τιμές .Μια χορτοφαγική διατροφή, λόγω της μεγαλύτερης κατανάλωσης φρέσκων λαχανικών και φρούτων, είναι συνήθως πολύ πιο πλούσια σε βιταμίνη C και έτσι επιτυγχάνει πολύ καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου στον οργανισμό μας.

Οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β   .

Ο όρος σύμπλεγμα βιταμινών Β αναφέρεται σε ένα συνδυασμό 8 βιταμινών Β1, Β2, Β3, Β6, φολικό οξύ, Β12 και βιοτίνη. Στους χορτοφάγους συχνά παρατηρείται έλλειψη στη B12 , που  είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και τη διατήρηση υγιούς του νευρικού συστήματος, για την παραγωγή του DNA και για τη δημιουργία των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η παρουσία της με τρόφιμα πλούσια σε σίδηρο ενισχύουν την απορρόφηση του σιδήρου . οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β  και κυρίως Β12 και φολικού οξέως κρίνεται απαραίτητη σε κάθε γεύμα της ημέρας .

Ασβέστιο

Καταναλώστε τροφές με ασβέστιο  για την αποφυγή οστεοπόρωσης .Τροφές με ασβέστιο είναι τα γαλακτοκομικά,  τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως μπρόκολο, λάχανο και σπανάκι, τα αμύγδαλα, τα καρότα τα εμπλουτισμένα με ασβέστιο δημητριακά πρωινού, τα προϊόντα σόγιας.

Βιταμίνη D :

Διαιτητικές πηγές πρόσληψης της βιταμίνης D είναι τα ζωικά προϊόντα (κρόκος αυγού, τα λιπαρά ψάρια, το συκώτι) και εμπλουτισμένα τρόφιμα όπως η μαργαρίνη, γάλα σόγιας και δημητριακά για πρωινό.

Η διατροφική πρόσληψη βιταμίνης D σε  χορτοφάγους είναι γενικώς επαρκής, αλλά οι vegans έχουν μικρότερη από τη συνισταμένη πρόσληψη. Η επαρκής πρόσληψη βιταμίνης D είναι απαραίτητη για τη σωστή ανάπτυξη των οστών και των δοντιών αλλά και για την αυξημένη αντίσταση σε ασθένειες του αναπνευστικού, του μεταβολικού συνδρόμου , την εκδήλωση του διαβήτη , καρδιοαγγειακών νοσημάτων και σε  αλλεργίας .Η παρουσία αυτής της βιταμίνης μπορεί να συνδυάσει την αγάπη τον χορτοφάγων για την φύση μιας και η κύρια πηγή είναι από τη δράση του ηλιακού φωτός στο δέρμα, και επίπεδα της στο αίμα .

Ο οργανισμός  παράγει τη βιταμίνη D όταν η ηλιακή ακτινοβολία έρχεται σε επαφή με το δέρμα ( χωρίς όμως αντηλιακό) .

Η  ουσία της Χορτοφαγίας :

  • Είναι σημαντικό να θυμάται κανείς ότι η ισορροπημένη χορτοφαγική διατροφή μπορεί να αυξήσει την καλή υγεία του σώματος, του νου, της ψυχής και του πλανήτη μας
  • Αποτελεί μια διατροφική επιλογή που χρειάζεται να συνδυάζεται με συνειδητοποίηση της υπάρχουσας κατάστασης της διατροφής , της ποιότητας των τροφών ( βιομηχανοποιημένα τρόφιμα ).
  • Το να υιοθετούνται  στάσεις χορτοφαγίας που αποκλείουν μεγάλες κατηγορίες τροφίμων  ακόμη και τρόπους μαγειρέματος πολλές φορές οδηγούν σε προβλήματα υγείας, αντικοινωνικότητα  και διατροφικές διαταραχές .
  • Οι ακραίες επιλογές χορτοφαγίας τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί  ιδιαίτερα, με ταυτόχρονη ανησυχία για τα αρνητικά οφέλη στον ανθρώπινο οργανισμό . 
  • Η ορθή μεταφορά γνώσεων και η  επιλογή της χορτοφαγίας σαν στάση ζωής και όχι κριτικής  μπορεί να αποτελέσει  πιο αποτελεσματικό  τρόπο για  την χρήση υγιεινών διατροφικών επιλογών.  

Σχετικά με τον δημιουργό

Παναγιώτα Καρακασίδου / Διαιτολόγος - Διατροφ...

Ζω και εργάζομαι στην Θεσσαλονίκη. Το 1992 ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στο τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης. Σε συνεργασία με το Τ.Ε.Ι.Θ. πραγματοποίησα ερευνητική- πτυχιακή εργασία για τις ιδιαίτερες διατροφικές ανάγκες και ελλείψεις των ατόμων που στεγάζονται στην Θεραπευτική Κοινότητα Ιθάκη .

Το δεύτερο εξάμηνο του 1992 εργάστηκα στο Νομαρχιακό Νοσοκομείο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης στο τμήμα Διατροφής. Στη διάρκεια αυτού του χρόνου απέκτησα σημαντική εμπειρία διατροφικής διαχείρισης παθολογικών καταστάσεων.

Οι αναζητήσεις για τη σημασία της ισορροπημένης διατροφής και της σωστής τροφής ενισχύθηκαν από την απόφαση μου το 1994 να γίνω χορτοφάγος . Η χορτοφαγία αποτελεί πλέον για μένα μια στάση ζωής και βαθιάς φιλοσοφίας για αγάπη προς την φύση .

Από το 1997 έως σήμερα διατηρώ το δικό μου προσωπικό διαιτολογικό γραφείο .

Σ αυτά τα χρόνια η διατροφή πέρασε και περνάει από διάφορα μεταβατικά στάδια προσπάθειας για αλλαγή .Αλλαγή που προσπαθεί να γίνει προς όφελος των ανθρώπων αλλά σε πολλές περιπτώσεις τελικά δεν τα καταφέρνει παραμένοντας στα πλαίσια της Δίαιτας και τελικά είναι ο εχθρός των σύγχρονων ανθρώπων .

Η παρουσία πλέον πολύ σημαντικών ερευνών και εξελίξεων στη Διατροφή δημιουργεί συνεχόμενες ανησυχίες και αναζητήσεις, που με οδηγούν στην παρακολούθηση ενός πολύ σημαντικού σεμιναρίου που ήρθε να επισφραγίσει την εμπειρία τόσων χρόνων .

Από το 2011 έχω εξειδικευτεί στις Διατροφικές Διαταραχές και στην Παχυσαρκία (Master Practitioner από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών [ΚΕΑΔΔ] υπό την πλήρη εποπτεία και συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών της Μεγάλης Βρετανίας NCFED) και συνεργάζεται με Διαιτολόγους – Διατροφολόγους για θέματα που σχετίζονται με διατροφή και ψυχολογία σε παιδιά – εφήβους – ενήλικες (διατροφικές διαταραχές, παχυσαρκία, αυτοεκτίμηση, εικόνα σώματος).

Μια πολύ σημαντική εμπειρία που σε συνδυασμό με την προσωπική εμπειρία χρόνων πάνω στην χορτοφαγία έφερε

Το Μάιο του 2015 την έκδοση του βιβλίου μου

Η Διατροφή στη Νηστεία Θεωρία και Πράξη

από τις εκδόσεις Σταμούλη σε συνεργασία με τον ΚΕΑΔΔ το οποίο αφορά έναν πλήρη οδηγό υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής στην περίοδο της νηστείας με έναν ενημερωτικό οδηγό συνταγών που δίνουν έμφαση στην θρεπτικότητα αλλά και απολαυστική γεύση φαγητών μαγειρεμένων από εμένα για την οικογένειά μου.

Η ανάγκη για αλλαγή στο τομέα της Διατροφής και Δίαιτας και η κοινή προσέγγιση σε θέματα διατροφής με συναδέλφους – συμφοιτητές δημιούργησε την επιστημονική ομάδα “Διατροφή “ στην οποία από το Σεπτέμβριο του 2000 είμαι μέλος .

Είμαι μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων- Διατροφολόγων,

του Κέντρου Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών,

του Ινστιτούτου Διατροφικών Μελετών και Ερευνών ,

της επιστημονικής ομάδας medidiatrofi

της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρίας Παχυσαρκίας .

Ενημερώνομαι συνεχώς για τα νέα δεδομένα της επιστήμης της διατροφής παρακολουθώντας ομιλίες, διαλέξεις, σεμινάρια.

Συμμετέχω και παρακολουθώ από το 1992 μέχρι σήμερα τα Πανελλήνια και Μακεδονικά Συνέδρια της Διατροφής και Διαιτολογίας, του τμήματος Διατροφής και Διαιτολογίας Θεσσαλονίκης , της Ελληνικής εταιρείας παχυσαρκίας και της Ελληνικής διαβητολογικής Εταιρίας.

Είμαι παντρεμένη και μητέρα δυο παιδιών .Η περίοδος της εγκυμοσύνης και το μεγάλωμα των παιδιών μου ακολουθώντας ισορροπημένη διατροφή ήταν για μένα μια ακόμη σημαντική διαπίστωση πόσο μεγάλα είναι τα οφέλη της Διατροφής για την σωστή ανάπτυξη και υγεία του ανθρώπου ακόμη και από τα πρώτα στάδια της σύλληψης του . Δεδομένα και γνώσεις που αποδεικνύουν πώς η σωστή διατροφή μπορεί να κάνει υγιείς και χαρούμενους ενήλικες και παιδιά .

Έτσι παράλληλα ξεκίνησε και μια καινούργια επαγγελματική εμπειρία για την ισορροπημένη Διατροφή στην εγκυμοσύνη , βρέφη , παιδιά και εφηβεία . Εμπειρία και γνωριμίες που οδήγησαν σε συνεργασίες με άτομα που ήθελαν να γνωρίσουν την σημασία της υγιεινής διατροφής στη σωστή πνευματική και σωματική ανάπτυξη των παιδιών . Έτσι το 2004 παρουσίασα στο συνέδριο της pharmatron εργασία για την Διατροφή της εγκύου και την περίοδο του θηλασμού .

Στα πλαίσια αυτής της διατροφικής αναζήτησης προκύψανε συνεργασίες και ( π.χ σημαντικές γνωριμίες ) .

Το 1998 συνεργάστηκα με το Δημοτικό Σχολείο Άνω Τούμπας στην Θεσσαλονίκη για την ενημέρωση των παιδιών σε θέματα διατροφικής αγωγής.

Το 2000 συνεργάστηκα με το Παπάφειο Ίδρυμα Θεσσαλονίκης για την ενημέρωση των παιδιών σε θέματα διατροφικής αγωγής .

Το 2011 συμμετείχα στο πρόγραμμα Davinci στην ενημέρωση παιδιών για την παχυσαρκία και τη σημασία της ισορροπημένης διατροφής .Επίσης συμμετείχα σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα σε σχολεία του Ασβεστοχωρίου .

Κατά την διάρκεια του 2011 και 2012 διατέλεσα επιστημονικός συνεργάτης- διαιτολόγος –διατροφολόγος με τις ακαδημίες ποδοσφαίρου του ΠΑΟΚ και της ομάδας πετοσφαίρισης του ΠΑΟΚ

Από το 2015 συνεργάζομαι με το ίδρυμα Μέλισσα για την ενημέρωση των παιδιών που διαμένουν εκεί για τη σημασία της υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής για την προαγωγή της πνευματικής και ψυχικής υγείας των κοριτσιών.

Από το 2002 πραγματοποιώ ομιλίες με θέματα διατροφής σε μαθητές δημοτικού , γυμνασίου και λυκείου , για την ενημέρωση των μαθητών , γονέων και εκπαιδευτικών της πόλης σε θέματα διατροφής.

Έχω συμμετάσχει σε εκδηλώσεις για την ενημέρωση των πολιτών της πόλης σε θέματα διατροφής .

Αρθρογραφώ για το site www.diatrofi .gr και το www.medidiatrofi.gr

για το A-pharmacy.gr για περιοδικό business woman καθώς και για το ιντερνετικό τύπο ( αθηναϊκό , κ. λ. )

Τέσσερα Βασικά :

1 Από το 1997 έως σήμερα διατηρώ το προσωπικό μου διαιτολογικό γραφείο με Πολυετή εμπειρία διατροφικής διαχείρισης παθολογικών καταστάσεων. Και διαχείριση εξατομικευμένα προγραμμάτων διατροφής για : Έγκυες, Θηλάζουσες, Παιδιά, Ενήλικες – Διατροφικές Διαταραχές – Υγιεινή Διατροφή – Σακχαρώδη Διαβήτη – Προβλήματα Υγείας .

2- Από το 2011 έχω εξειδικευτεί στις Διατροφικές Διαταραχές και στην Παχυσαρκία (Master Practitioner από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών [ΚΕΑΔΔ]

3- Είμαι συγγραφέας του βιβλίου : Η Διατροφή στη Νηστεία Θεωρία και Πράξη

4 – Πραγματοποιώ ομιλίες σε σχολεία της πόλης για την ενημέρωση των μαθητών ,γονέων και εκπαιδευτικών της πόλης σε θέματα διατροφής.

Αρθρογραφώ σε ποικίλα θέματα διατροφής