Dr Plus - Diatrofi

Διατροφικές διαταραχές

Εφηβεία και Διατροφικές Διαταραχές

 

Αν και οι Διατροφικές Διαταραχές μπορεί να αναπτυχθούν σε οποιονδήποτε και σε οποιαδήποτε ηλικία, το μεγαλύτερο ποσοστό μέχρι τώρα, εμφανίζεται σε κορίτσια ηλικίας 11 – 19 ετών. Ωστόσο οι πρόσφατες στατιστικές έχουν δείξει, ολοένα και πιο ανησυχητικά αυξανόμενες τάσεις εμφάνισης των Διατροφικών Διαταραχών σε όλο το ηλικιακό εύρος. Επιπλέον, οι μέχρι τώρα «γυναικεία υπόθεση» των Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής εμφανίζεται και στα δύο φύλα.

 

Αν είστε γονέας και ανησυχείτε, ότι το παιδί σας παρουσιάζει κάποια Διατροφική Διαταραχή, είναι σημαντικό να γνωρίζετε κάποιες ενδείξεις στη συμπεριφορά του. Η υποψία για κάτι τέτοιο και μόνο είναι μία πολύ οδυνηρή στιγμή για ένα γονέα, και μπορεί να του προκαλέσει αυξανόμενη ανησυχία και σύγχυση. Όσες περισσότερες πληροφορίες έχετε, τόσο καλύτερη θα είναι η θέση σας για να μπορέσετε να βοηθήσετε το παιδί σας. Είναι πολύ σημαντικό να θυμάστε, ότι μπορεί κάποιος να ξεπεράσει αυτές τις διαταραχές. Με έγκαιρη διάγνωση, με θεραπεία κατάλληλη για Δ.Δ. σε ένα υποστηρικτικό πλαίσιο, το παιδί σας μπορεί να αναρρώσει και να ζήσει μια κανονική και ευτυχισμένη ζωή.

Τα σημάδια και τα συμπτώματα, που δείχνουν Διατροφική Διαταραχή στην εφηβεία, είναι όλα ή ορισμένα από τα παρακάτω:

  • Χαμηλή διάθεση ή κατάθλιψη. Οι περισσότεροι έφηβοι έχουν εναλλαγές στη διάθεσή τους και γίνονται κυκλοθυμικοί. Είναι κάτι φυσιολογικό κατά την διάρκεια της εφηβείας. Ωστόσο, εάν το παιδί σας βιώνει σταθερά χαμηλή διάθεση, φαίνεται ότι αποσύρεται συναισθηματικά ή δεν το ευχαριστεί τίποτα, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι ότι κάτι πιο σοβαρό συμβαίνει.
  • Αρνείται ότι κάνει δίαιτα. Όσοι κάνουν δίαιτα συνήθως μιλάνε ανοικτά γι’ αυτό και τους απασχολεί συνεχώς. Όταν όμως κάποιος αρνείται ότι κάνει δίαιτα, ενώ είναι ξεκάθαρο ότι καταναλώνει λιγότερο φαγητό και περιορίζει αισθητά τα είδη των τροφών του, μπορεί να είναι μία ένδειξη Διατροφικής Διαταραχής. Τα άτομα με Δ.Δ. πιθανόν να γίνουν ιδιαίτερα επινοητικά και να βρίσκουν τους πιο απίθανους τρόπους στην προσπάθειά τους να κρατήσουν κρυφό το πρόβλημά τους.
  • Ανησυχίες για την εικόνα σώματος. Όταν το παιδί σας εκφράζει συνεχώς δυσαρέσκεια για το βάρος του ή την εικόνα του σώματός του. Εκφράζοντας πράγματα όπως “Είμαι πολύ χοντρή» ή «δεν μου αρέσει το σώμα μου και η εμφάνισή μου”.
  • Φαίνεται να επιλέγει να τρώει μόνο του. Το παιδί σας μπορεί να παρουσιάσει κάποια συνήθεια να σηκώνεται νωρίς για να φάει το πρωινό του, πριν σηκωθείτε εσείς ή όταν εσείς δεν είστε τριγύρω, ή συνεχώς ισχυρίζεται ότι έχει φάει/θα φάει έξω ή στο σπίτι ενός φίλου το βράδυ. Μπορεί επίσης να ισχυρίζεται ότι έχει χορτάσει ενώ η μερίδα του φαγητού του να ήταν πραγματικά μικρή ή να αρνείται ότι πεινάει ή ότι έχει λιγούρες.
  • Αρχίζει να φοράει φαρδιά ρούχα ή ρούχα μεγαλύτερου μεγέθους. Μπορεί να το κάνει αυτό στην προσπάθειά του να κρύψει το πόσο βάρος έχει χάσει, ή να κρύψει το σώμα του, επειδή αισθάνεται ότι έχει περισσότερο λίπος. Μπορεί να πιστεύει ότι μόνο αυτά τα ρούχα του ταιριάζουν («Είμαι τόσο χοντρή, που μόνο αυτά μου κάνουν»).
  • Εγκαταλείπει ή αποσύρεται από τα ενδιαφέροντα και τις δραστηριότητές του. Το παιδί σας μπορεί να αποσυρθεί από τις συνηθισμένες του ασχολίες. Μπορεί να φέρει δικαιολογίες και φαίνεται σαν να του λείπει η ενέργεια ή το κίνητρο. Μπορεί να επιλέγει πιο μοναχικές δραστηριότητες όπως, το διαδίκτυο.
  • Αποσύρεται από τους φίλους και την οικογένεια του. Ιδίως σε περιπτώσεις που περιλαμβάνουν φαγητό. Έφηβοι, που υποφέρουν από κάποια Δ.Π.Τ., τείνουν να αποφεύγουν οικογενειακά τραπέζια, γιορτές και οποιαδήποτε διαδικασία στρέφεται γύρω από το φαγητό (μαγείρεμα, ψώνια). Αυτό συμβαίνει γιατί αισθάνονται ότι θα «ξεφύγουν» από την προσπάθειά τους να χάσουν βάρος και πολλές φορές αυτό τους τρομάζει.
  • Αλλάζει διατροφικές συνήθειες ή αποκτά μία «τελετουργική» συμπεριφορά. Τρώει αργά, σε μικρές μπουκιές ή κόβει την τροφή σε πολύ μικρά κομμάτια. Για παράδειγμα, μπορεί να κόβει ένα κομμάτι κολοκυθάκι ή ζυμαρικού σε μικρότερα κομμάτια ή η διάρκεια που καταναλώνει το γεύμα του γίνεται ασυνήθιστα μεγάλη. Μπορεί να αλλάξει τελείως συνήθειες και να γίνει πχ. χορτοφάγος, να κάνει ασυνήθιστους συνδυασμούς τροφών ή να καταναλώνει πολλά αναψυκτικά διαίτης ή καφέ. Τέλος, μπορεί να αποκτήσει μία ψυχαναγκαστική συμπεριφορά γύρω από το γεύμα ή να γενικευτεί και στη ζωή του, όπως να πλένει, να καθαρίζει, να οργανώνει, να τακτοποιεί κα.
  • Αναπτύσσει υπερβολικό ενδιαφέρον στο να ελέγχει τις ετικέτες των τροφίμων ή την περιεκτικότητά τους σε λίπος. Συνήθως τα παιδιά όταν συνομιλούν στο σχολείο μιλούν με «υγιή» τρόπο για το φαγητό. Κάποια παιδιά όμως, ίσως πιο ευαίσθητα ή ευάλωτα, μπορεί να αντιλαμβάνονται τον όρο «υγιεινή διατροφή» με ένα πιο ακραίο τρόπο και κατά συνέπεια να αρχίσουν να ελέγχουν την περιεκτικότητα των τροφίμων σε λίπος και θερμίδες ή γενικά να αποφεύγουν λιπαρές τροφές, γλυκά, πατατάκια κα.
  • Ασκείται περισσότερο. Η υπερβολική άσκηση είναι κάτι που συχνά συνοδεύει κάποια Δ.Δ. ιδιαίτερα την Νευρική Ανορεξία. Όταν η γυμναστική γίνεται εμμονή στο παιδί σας και ασκείται κάθε μέρα, σε ένα εξαντλητικό χωρίς ευελιξία πρόγραμμα, είναι κάτι που θα πρέπει να σας ανησυχήσει. Για παράδειγμα, ασκείται ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες ή άλλες υποχρεώσεις που μπορεί να έχει, θυμώνει και εκνευρίζεται όταν κάποιος/κάτι το παρεμποδίσει.
  • Διαδικτυακά forum και blog. Ανάμεσα στα άτομα που έχουν ειδικά Νευρική Ανορεξία (και άλλες Διατροφικές Διαταραχές) υπάρχουν διάφορα blogs και forum, που συντηρούν και τροφοδοτούν με κάποιο τρόπο τη διαταραχή τους. Μέσα στο διαδίκτυο βρίσκουν μία μορφή αλληλεγγύης στην προσπάθειά τους να βρουν τρόπους να ελέγξουν και να περιορίσουν το φαγητό, να μοιραστούν την δυσκολία τους να χάσουν βάρος, να βρουν τρόπους να κρατούν κρυφή την συμπεριφορά τους και να αλληλοστηριχθούν στις σκέψεις και τις ενοχές τους και αυτό ενισχύει τη διαταραχή τους.
  • Χάνει βάρος ή εκφράζει έντονα την ανάγκη να χάσει. Αυτή είναι η πιο προφανής ένδειξη ότι κάτι συμβαίνει και η διατροφική διαταραχή εξελίσσεται. Δείτε παρακάτω τι μπορείτε να κάνετε.

Μην ξεχνάτε!

Όσο πιο σύντομα γίνει η διάγνωση, τόσες μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες ανάρρωσης. Ζητήστε πρώτα εσείς υποστήριξη για τον εαυτό σας. Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό έστω και το γεγονός να υποψιαστείτε ότι το παιδί σας έχει Δ.Δ. Πολλοί γονείς ή κηδεμόνες και γενικότερα φροντιστές, μπορεί να παραμελούν τον εαυτό τους σωματικά και ψυχικά σε όλο το διάστημα που χρειάζεται να κινητοποιήσουν το άτομο με Δ.Δ. να πάρει βοήθεια. Είναι πολύ σημαντικό να ζητήσετε βοήθεια για τη διαχείριση τυχόν συναισθημάτων, που μπορεί να αντιμετωπίζετε. Να θυμάστε ότι διατροφικές διαταραχές θεραπεύονται όταν πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις. Όσο πιο σύντομα τόσο καλύτερα. Θέλετε το παιδί σας να ζήσει την δική του ζωή και όχι την διαταραχή του.

Σημείωση προς ειδικούς: Αν είσαι επαγγελματίας υγείας εξιδεικεύσου σε θέματα διαχείρισης διατροφικών διαταραχών μέσω της εκπαίδευσης Master Practitioner on Eating Disordes του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών. Περισσότερες πληροφορίες στο Link www.keadd.gr

Πηγές:

Janet Treasure, Granne Smlth, Anna Crane, Μ’ αγαπάς; Βοήθησέ με να ξεπεράσω το πρόβλημά μου με την τροφή!, Αφοί Βλάσση, Αθήνα 2010.

James Lock, Daniel Le Grange, Help your teenager beat an Eating Disorder, The Guilford Press, New York 2005.

http://www.relatecenter.gr/index.php/relate/articles

Σχετικά με τον δημιουργό

Μαρία Σαμιώτη Ψυχοθεραπεύτρια-Οικογενειακή Θεραπεύτρια