Dr Plus - Diatrofi

Επικαιρότητα

Αποφεύγοντας την Γαστρεντερίτιδα το Καλοκαίρι

Τον Μάιο του 2011 προκλήθηκε μια τεράστια αναστάτωση στην Ευρώπη όταν αρκετοί άνθρωποι κυρίως στην Γερμανία μολύνθηκαν από το εντεροαιμοραγικό βακτηρίδιο E. Coli (EHEC). Αρκετοί οδηγήθηκαν σε αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS). Η μόλυνση αυτή είχε σαν αποτέλεσμα μέχρι τις 20 Ιουνίου να έχουν αναφερθεί 3,494 περιστατικά και 39 θάνατοι.

Αρχικά κατηγορήθηκαν αγγούρια τα οποία είχαν εισαχθεί από την Ισπανία στην Γερμανία. Μετά από εκτενή όμως έρευνα, βρέθηκε ότι η μόλυνση ξεκίνησε από φύτρα φασολιών στην Γερμανία. Περιστατικά παρουσιάστηκαν και σε άλλες περιοχές όπως η Ελβετία, η Πολωνία, η Ολλανδία, η Σουηδία, η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ. Το κοινό σημείο σε όλα τα περιστατικά, ήταν ότι όλα τα άτομα είχαν επισκεφθεί την Γερμανία. Αποτέλεσμα όλων αυτών των γεγονότων ήταν η Ισπανία να ζητάει αποζημίωση από την Γερμανία για όλη την δυσφήμηση που υπέστη, ενώ η Ρωσία στις αρχές του Ιουνίου επέβαλε εμπάργκο στα ευρωπαϊκά λαχανικά προκαλώντας πολλά οικονομικά ζητήματα. Με ανακοίνωση στις 22 Ιουνίου το εμπάργκο άρθηκε και ξεκίνησαν και πάλι οι εξαγωγές.

Ποιο όμως είναι τελικά αυτό το μικρόβιο που προκάλεσε όλη αυτήν την αναταραχή; Η E. Coli αποτελεί ένα gram αρνητικό βακτηρίδιο, με πάρα πολλά στελέχη. Η ομάδα αυτή των βακτηριδίων πήρε το όνομά της από τον παιδίατρο και καθηγητή Theodor Escherich, ο οποίος και τα ανακάλυψε. Ορισμένοι τύποι του συγκεκριμένου μικροοργανισμού βρίσκονται στο έντερο και βοηθούν στην ομαλή λειτουργία του οργανισμού καταστέλλοντας την ανάπτυξη επικίνδυνων βακτηριδίων αλλά και στην παραγωγή βιταμινών, όπως της βιταμίνης Κ. Σε ιδιαίτερες περιπτώσεις, μπορεί κάποια από αυτά τα αβλαβή στελέχη, που συμβιώνουν αρμονικά στην εντερική χλωρίδα, να μετατραπούν σε παθογόνους μικροοργανισμούς. Η E. Coli αποτελεί έναν από τους κύριους μικροοργανισμούς που εντοπίζονται στα κόπρανα.

Τα παθογόνα στελέχη της E. Coli σε φυσιολογικές συνθήκες δεν υπάρχουν στην εντερική χλωρίδα και προσβάλλουν μετά από κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων, όπως το μισοψημένο κρέας, το νωπό γάλα ή το μολυσμένο νερό. Κάποια επικίνδυνα στελέχη είναι η εντεροτοξινογόνος E. Coli, η εντεροδιηθητική E. Coli που προκαλεί αιματηρή διάρροια και η εντεροαιμοραγική E. Coli.

Η αιτία της σοβαρής τροφοτοξίνωσης που προκάλεσε όλη αυτήν την αναστάτωση στην Ευρώπη και τον θάνατο τόσων ατόμων ήταν το εντεροαιμμοραγικό στέλεχος Escherichia Coli O157: H7. Το συγκεκριμένο βακτήριο προσβάλλει τα τοιχώματα του εντέρου, εκκρίνοντας τοξίνες. Η προσβολή αυτή προκαλεί αιμορραγική κολίτιδα. Από τις πιο σοβαρές επιπλοκές είναι το αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (HUS) και η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα. Ένα 0-15% των ατόμων με αιμορραγική κολίτιδα θα παρουσιάσουν αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο, το οποίο οδηγεί σε νεφρική ανεπάρκεια με αποτέλεσμα τον θάνατο ή την εφ’ όρου ζωής αιμοκάθαρση ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Οι ηλικιωμένοι πέρα από HUS, σε συνδυασμό με πυρετό και νευρολογικά συμπτώματα μπορεί να παρουσιάσουν και θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα.

Τα πρώτα συμπτώματα μοιάζουν με αυτά της γρίπης, γι’ αυτό δεν ταυτοποείται εύκολα. Υπάρχει έντονος πόνος στην κοιλιά και ακολουθεί διάρροια, οπού καθώς συνεχίζεται, παρουσιάζεται αίμα στα κόπρανα. Κάποιες φορές μπορεί να υπάρξουν εμετός και δέκατα. Η εμφάνιση των συμπτωμάτων γίνεται 12-72 ώρες μετά την κατανάλωση του μολυσμένου τροφίμου και η ασθένεια μπορεί να διαρκέσει περίπου 8 μέρες. Αυξημένο κίνδυνο έχουν τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι.

Τα τρόφιμα από τα οποία μπορεί να προκληθεί η μόλυνση είναι το νωπό γάλα, το ωμό και μισοψημένο μοσχαρίσιο και γενικά κόκκινο κρέας, το ελάχιστα παστεριωμένο γάλα, τα ωμά ψάρια – οστρακοειδή, τα μαρούλια και ο απαστερίωτος χυμός μήλου κα. Χάμπουργκερ ή μπιφτέκια, τα οποία δεν έχουν μαγειρευτεί καλά μπορεί να αποτελέσουν πηγή μόλυνσης. Μολυσμένο νερό έχει επίσης κατηγορηθεί ως πηγή μόλυνσης με E. Coli.

Τα τρόφιμα μπορούν να μολυνθούν κατά την αφαίρεση των σπλάχνων από τα ζώα, στις καλλιέργειες όταν τα ζώα και τα περιττώματά τους έρχονται σε επαφή με τα φρούτα και τα λαχανικά, σε βιομηχανίες τροφίμων από άρρωστους εργάτες και ειδικά όταν υπάρχουν ελλιπή μέτρα υγιεινής, όπως επίσης και από μολυσμένο εξοπλισμό στις εταιρίες παραγωγής τροφίμων κ σε εστιατόρια.

Όσον αφορά την πρόληψη από μόλυνση από E. Coli, παίζει τεράστια σημασία, η λήψη σοβαρών μέτρων προφύλαξης. Παρακάτω ακολουθούν κάποιες βασικές τακτικές:

  • Ψήσιμο του κρέατος τόσο, ώστε η θερμοκρασία στο εσωτερικό του να φτάσει τους 71oC. Κοιτάξτε το κρέας να μην έχει ροζ χρώμα.
  • Τα σκεύη που χρησιμοποιούνται για την προετοιμασία του ωμού κρέατος πρέπει να πλένονται με καυτό νερό και σαπούνι
  • Παστερίωση των χυμών φρούτων και του γάλακτος
  • Μην καταναλώνετε νωπό γάλα
  • Πολύ καλό πλύσιμο των φρούτων και λαχανικών με καθαρό, πόσιμο νερό
  • Τα άτομα που έχουν μολυνθεί και ιδιαίτερα τα παιδιά να πλένουν πολύ καλά τα χέρια τους.
  • Μην πίνετε το νερό από λίμνες ή πισίνες όταν κολυμπάτε
  • Πάρα πολύ καλό πλύσιμο των χεριών, ιδιαίτερα όσων εργάζονται στην παραγωγή και επεξεργασία τροφίμων
    • Πριν την έναρξη της εργασίας
    • Μετά από κάθε είσοδό τους στην τουαλέτα
  • Αυστηρός έλεγχος υγιεινής στα σφαγεία
  • Τα άτομα με διάρροια δεν πρέπει
    • Να κολυμπάνε σε πισίνες ή λίμνες
    • Να ετοιμάζουν φαγητό για άλλους

 

Βιβλιογραφία:

http://www.fda.gov/AnimalVeterinary/NewsEvents/FDAVeterinarianNewsletter/ucm083980.htm
http://www.fda.gov/Food/FoodSafety/FoodborneIllness/FoodborneIllnessFoodbornePathogensNaturalToxins/BadBugBook/ucm071284.htm
http://en.wikipedia.org/wiki/2011_E._coli_O104:H4_outbreak
Αρβανιτογιάννης Ι, Τζούρος Νικόλαος (2004), Escerichia Coli, Οδηγός Καταναλωτή για Ασφαλή Μεταχείριση Τροφίμων, Αθήνα

Σχετικά με τον δημιουργό

Χριστίνα Μακρατζάκη / Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Msc