Dr Plus - Diatrofi

e-food άρθρα Κηπουρική

Τεύχος 59. Βιολογική Ελιά Β’ Μέρος

Γενικές αρχές για τη γονιμότητα του εδάφους και τη λίπανση :

  • η Βιολογική Γεωργία επιστρέφει τα υπολείμματα φυτών και ζώων στο έδαφος για να μειώσει ή τουλάχιστον να διατηρήσει τη γονιμότητά του και τη βιολογική του δραστηριότητα
  • Βιοαποδομούμενα υλικά μικροβιακής, φυτικής ή ζωϊκής προέλευσης που έχουν παραχθεί με βιολογικές αρχές πρέπει να καθορίσουν τη βάση για το πρόγραμμα γονιμότητας
  • οι πηγές θρεπτικών στοιχείων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με συντηρητικό και υπεύθυνο τρόπο. Οι απώλειες θρεπτικών στοιχείων στο περιβάλλον θα πρέπει να μειώνονται στο ελάχιστο. Τα θρεπτικά συστατικά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο και σε κατάλληλους χρόνους και σημεία ώστε να βελτιώνουν την επίδρασή τους.
  • Η συγκέντρωση βαρέων μετάλλων και άλλων παραγόντων μόλυνσης θα πρέπει να αποφεύγεται
  • λιπάσματα βιολογικής προέλευσης όπως κοπριά, κόμποστ επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται για να συμπληρώσουν τα θρεπτικά συστατικά που απατούνται και όχι για αντικατάσταση αυτών
  • Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις συνθήκες υγιεινής των λαχανικών που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση καθώς επίσης και στο έδαφος που θα χρησιμοποιηθεί για καλλιέργεια ετήσιων φυτών τους επόμενους 6 μήνες.
  • Τα θρεπτικά συστατικά θα πρέπει να εφαρμόζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να προστατεύεται το έδαφος ,το νερό και η βιοποικιλότητα. Οι περιορισμοί που μπορεί να υπάρξουν οφείλονται στην τοποθεσία, την επέμβαση και τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται.
  • Τα λιπάσματα ανόργανων στοιχείων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με τέτοιο τρόπο που σκοπό θα έχει μακροπρόθεσμα τη βελτίωση της γονιμότητας του εδάφους με την ταυτόχρονη χρήση και άλλων τεχνικών όπως η προσθήκη οργανικής ουσίας, κοπριάς, ρύθμιση του αζώτου στα φυτά. Τα φυσικά ανόργανα στοιχεία θα πρέπει να παράγονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να συντίθενται με φυσικό τρόπο και να μην έχουν υποστεί καμία άλλη χημική επεξεργασία εκτός από την προσθήκη νερού.
  • Η αύξηση της γονιμότητας του εδάφους γίνεται με πρακτικές όπως αμειψισπορά, χλωρή λίπανση, χρήση κοπριάς περιτροπική βόσκηση.

Αρχές Υγείας : Η Βιολογική Γεωργία θα πρέπει να προάγει την υγεία των φυτών, των ζώων και του ανθρώπου. Αυτή η αρχή υποστηρίζει ότι η υγεία των μονάδων και του συνόλου δεν είναι δυνατό να διαχωριστεί από την υγεία του οικοσυστήματος. Υγειή εδάφη παράγουν υγιή φυτά τα οποία καταναλώνουν τα ζώα και ο άνθρωπος. Υγεία δεν είναι μόνο η αποχή της ασθένειας αλλά η διατήρηση της φυσικής, πνευματικής, κοινωνικής και οικολογικής υγείας. Η ανοσία, η ανθεκτικότητα και η αναγέννηση είναι βασικά χαρακτηριστικά της υγείας. Ο ρόλος της βιολογικής γεωργίας, σε οποιοδήποτε στάδιο (παραγωγή, μεταποίηση, διάθεση) είναι να προάγει τη διατήρηση της ισορροπίας του οικοσυστήματος. Πιο συγκεκριμένα η βιολογική Γεωργία σκοπό έχει να παράγει υψηλής ποιότητας και θρεπτικής αξίας τροφές που προάγουν την υγεία. έχοντας υπ’ όψιν τα παραπάνω στη Βιολογική Γεωργία θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση συνθετικών λιπασμάτων, εντομοκτόνων στα φυτά καθώς και η χρήση φαρμάκων πρόσθετων στις ζωοτροφές που πιθανόν να έχουν αρνητικές επιδράσεις στην υγεία τόσο των ζώων όσο και του ανθρώπου.

Αρχές Οικολογίας : Η Βιολογική Γεωργία πρέπει να βασίζεται στα ζωντανά οικοσυστήματα και στους κύκλους ζωής μέσα σε αυτά να δουλεύει μαζί τους και να βοηθάει στη διατήρησή τους. Η παραγωγή βασίζεται σε οικολογικές διαδικασίες και στην ανακύκλωση. Η θρέψη και η σωστή διαβίωση επιτυγχάνονται μέσω αυτών και του περιβάλλοντος. Οι εισαγωγές θα πρέπει να περιοριστούν και η ανακύκλωση και η αποτελεσματική διαχείριση θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να βελτιώνουν την ποιότητα του περιβάλλοντος. Η Βιολογική Γεωργία θα πρέπει να έχει σαν στόχο την διατήρηση της οικολογική ισορροπίας μέσω του σχεδιασμού των εκμεταλλεύσεων και τη διατήρηση γενετικής ποικιλομορφίας. Αυτοί που παράγουν, μεταποιούν, εμπορεύονται ή καταναλώνουν βιολογικά προϊόντα θα πρέπει να προστατεύουν το περιβάλλον συμπεριλαμβανομένου των εδαφών, του κλίματος και της βιοποικιλότητας.

Αρχές της δικαιοσύνης : Η Βιολογική Γεωργία πρέπει να βασίζεται σε σχέσεις που διασφαλίζουν τη δικαιοσύνη με σεβασμό στο περιβάλλον. Η δικαιοσύνη χαρακτηρίζεται από ισότητα, σεβασμό τόσο ανάμεσα στους ανθρώπους και στις σχέσεις μεταξύ τους όσο και στους υπόλοιπους οργανισμούς. Αυτές οι αρχές τονίζουν ότι όσοι ασχολούνται με τη Βιολογική Γεωργία θα πρέπει να οριοθετούν τις ανθρώπινες σχέσεις με τέτοιο τρόπο που να διασφαλίζεται η δικαιοσύνη σε όλα τα επίπεδα και σε όλες τις πλευρές-αγρότες, εργαζόμενους, μεταποιητές, διανομείς, καταναλωτές. Η Βιολογική Γεωργία θα πρέπει να παρέχει στον καθένα καλή ποιότητα ζωής, επαρκή ποσότητα τροφής και να συμβάλλει στη μείωση της φτώχειας. Σκοπό έχει να παράγει επαρκή ποσότητα καλής ποιότητας τρόφιμα και άλλα προϊόντα. Αυτές οι αρχές τονίζουν ότι στα ζώα θα πρέπει να παρέχονται συνθήκες διαβίωσης τέτοιες που να είναι σύμφωνες με τη φυσιολογία τους και τη φυσική τους συμπεριφορά. Φυσικές και περιβαλλοντικές πηγές που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή και την κατανάλωση θα πρέπει να διαχειρίζονται με τέτοιο τρόπο που διασφαλίζουν την κοινωνική και οικολογική δικαιοσύνη και θα θέτουν τις βάσεις στις επόμενες γενιές. Η δικαιοσύνη απαιτεί ένα σύστημα παραγωγής, διανομής και εμπορίας που είναι ανοιχτό σε πραγματικά και κοινωνικά κόστη.

Αρχές της προστασίας : Η Βιολογική Γεωργία θα πρέπει να διαχειρίζεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να προστατεύει την υγεία του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Η Βιολογική Γεωργία είναι ένα ζωντανό δυναμικό σύστημα που ανταποκρίνεται στις διεθνής ανάγκες και απαιτήσεις. Οι ασχολούμενοι με τη Βιολογική Γεωργία μπορούν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα και να αυξήσουν την παραγωγικότητα αλλά αυτό δεν θα πρέπει να θέτει σε κίνδυνο την υγεία και την καλή διαβίωσή τους. Νέες τεχνολογίες θα πρέπει να εφαρμοστούν και οι υπάρχουσες μέθοδοι θα πρέπει να ανανεωθούν. Αυτές οι αρχές υποστηρίζουν ότι η προστασία και η υπευθυνότητα αποτελούν τους σημαντικούς παράγοντες όσον αφορά τη διαχείριση, τις αναπτυξιακές και τεχνολογικές επιλογές στην Βιολογική Γεωργία. Η επιστήμη είναι αναγκαία για να διασφαλίσει ότι η Βιολογική Γεωργία είναι ασφαλής και υγιής. Παρόλα αυτά, η επιστημονική γνώση δεν είναι αρκετή. Η πρακτική εφαρμογή η συμπυκνωμένη σοφία και η παραδοσιακή γνώση προσφέρουν πολύτιμες λύσεις δοκιμασμένες στο χρόνο. Η Βιολογική Γεωργία θα πρέπει να προφυλάσσει από επικίνδυνες καταστάσεις με το να υιοθετεί κατάλληλες τεχνικές καλλιέργειας και διαχείριση των ζώων και να αποκλείει αυτές που δεν πληρούν τους κανόνες της Βιολογικής Γεωργίας όπως η γενετική μηχανική. Οι αποφάσεις θα πρέπει να αντανακλούν τις αξίες και τις ανάγκες όλων όσων μπορούν να επηρεαστούν μέσω αυτής της διαδικασίας.

Γενικές αρχές για έντομα, ασθένειες και ζιζάνια. Στα βιολογικά συστήματα εκτροφής εφαρμόζονται βιολογικές μέθοδοι καταπολέμησης για την προστασία από τα έντομα, τις ασθένειες και τα ζιζάνια. Χρησιμοποιούν ποικιλίες που είναι καλά προσαρμοσμένες στο περιβάλλον και ισόρροπο πρόγραμμα γονιμότητας για τη συντήρηση της γονιμότητας του εδάφους με μεθόδους όπως, χλωρή λίπανση, αμειψισπορά και χρησιμοποίηση βιολογικών πρακτικών όπως περιγράφονται σε αυτές τις προδιαγραφές. Έντομα, ασθένειες και ζιζάνια θα πρέπει να διαχειρίζονται λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα ακόλουθα μέτρα διαφορετικά εφαρμοζόμενα σε κάθε περιοχή:

  • επιλογή κατάλληλων ειδών και ποικιλιών
  • κατάλληλα προγράμματα αμειψισποράς
  • μηχανική καλλιέργεια και προστασία από φυσικούς εχθρούς

Έπειτα από αυτή τη διεξοδική ανάλυση των αρχών που υπαγορεύει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σαφές πως το μέλλον της βιολογικής γεωργίας και πιο συγκεκριμένα αυτής που ασκείται σε καλλιέργεια ελιάς επαφίεται όχι μόνο στον Έλληνα αγρότη να την ακολουθήσει αλλά και στις αρμόδιες αρχές που θα του υποδείξουν πώς να τις εκμεταλλευτεί, προκειμένου να βγάλει ένα ικανοποιητικό εισόδημα αλλά και να παράγει υψηλής ποιότητας γεωργικά – κτηνοτροφικά προϊόντα τα οποία θα έχουν κύρος αδιαπραγμάτευτο στην Κοινή Αγορά.

Οι τελευταίες συναντήσεις των αρμόδιων Υπουργών κατέληξαν στην απόφαση εκείνη σύμφωνα με την οποία θίγεται το γεγονός της δυνητικής παραγωγής ποιότητας και όχι ποσότητας προϊόντος. Δηλαδή αναζητάτε τρόπος εξασφάλισης υψηλής θερμιδικής και διατροφικής αξίας αγροτικών προϊόντων. Έχοντας αυτό το στόχο ως δεδομένο και λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ελλάδα είναι μια από τις παραγωγικότατες χώρες σε ποιοτικό λάδι όπως και στα άλλα ελαιοκομικά προϊόντα, η βιολογική καλλιέργεια της ελιάς στη χώρα μας οσονούπω θα είναι μια από τα πιο επικερδέστερες επιχειρηματικές πράξεις.

Φυσικά πολύ αισιόδοξη δήλωση θα μπορούσε να πει κανείς σύμφωνα με τα δεδομένα. Ωστόσο όμως υπάρχουν και “περιορισμοί” σε κάθε πράξεις! Τέτοιοι είναι αυτοί που θέτονται από τους οργανισμούς, οι οποίοι στιγματίζονται από την γραφειοκρατία, που ως τραγικό αποτέλεσμα έχει την κωλυσιεργία ανάλογων διαδικασιών για την εκπόνηση της καλλιέργειας. Εδώ λοιπόν έρχονται σωτήρια να επέμβουν άλλοι οργανισμοί ειδικά διαπιστευμένοι (ΔΗΩ) για να βοηθήσουν και εν τέλει να εξυγιάνουν το σύστημα, που θα αναδείξει τόσο την καλλιέργεια όσο και τον ίδιο τον αγρότη.

Σχετικά με τον δημιουργό

Χρήστος Κρίκελας / Agriculturalist MSc, A.U.A.