Dr Plus - Diatrofi

e-food άρθρα Κηπουρική

Τεύχος 60. Βιολογική Ελιά Γ’ Μέρος

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ – ΜΕΤΡΑ

 

Η βιολογική γεωργία στη χώρα μας αντιπροσωπεύει περίπου το 3% της Γεωργίας. Για να διευκολυνθεί η επέκταση της βιολογικής γεωργίας, αλλά και να αυξηθεί η παραγωγική ικανότητα, απαιτούνται νέες πληροφορίες και, προ πάντων, νέες τεχνολογίες. Είναι εποµένως απαραίτητο να εξασφαλιστεί η αναγκαία έρευνα µε αντικείµενο τις βιολογικές µεθόδους γεωργικής παραγωγής και µεταποίησης. Ταυτόχρονα, πρέπει να βελτιωθεί η συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων για την παραγωγή και την αγορά. Οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται σε αυτό το 3%, είναι αριθμητικά τόσοι, όσοι δε γίνονται συνολικά στο υπόλοιπο 99% της χημικής συμβατικής γεωργίας ή ολοκληρωμένης διαχείρισης. Αυτό στο οποίο υπερτερεί η βιολογική γεωργία είναι ότι οι έλεγχοι προηγούνται ενώ στις άλλες μεθόδους έπονται. Οι τρελές αγελάδες και τα λοιπά διατροφικά σκάνδαλα αποτελούν μια αδιαμφισβήτητη απόδειξη.

Ωστόσο σήμερα με βάση το υπάρχον σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης, παρά το ότι ελέγχεται αυστηρότατα το σύνολο των ενταγμένων Βιοκαλλιεργητών και των παραγομένων βιολογικών προϊόντων, ελάχιστες εξαιρέσεις είναι απαλλαγμένες από κάθε είδους χημικά! Όλο αυτό συμβαίνει διότι η βιολογική γεωργία δε μπορεί να ασκηθεί σε αποστειρωμένο περιβάλλον και ως εκ τούτου θα αντιμετωπίσει πολλές φορές και την παρουσία χημικών.

Δυστυχώς μεγάλα κενά και αδυναμίες υπάρχουν στην υπάρχουσα νομοθεσία με αποτέλεσμα να διακινούνται ανεξέλεγκτα προϊόντα σαν Βιολογικά από παραγωγούς σε σημεία πώλησης, που βρίσκονται εκτός συστήματος ελέγχου, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα της Ομοσπονδίας Βιοκαλλιεργητών Ελλάδος στο Υπουργείο, για την νομοθετική ρύθμιση της λειτουργίας των σημείων λιανικής πώλησης Βιολογικών Προϊόντων.

Το εσωτερικό εμπόριο βιολογικών προϊόντων παρεμποδίζεται από την πληθώρα διαφορετικών εθνικών και ιδιωτικών προτύπων και από την εφαρμογή τους, γεγονός που µπορεί να περιπλέξει πολύ την πώληση βιολογικών προϊόντων σε άλλα κράτη µέλη. Ο καθορισµός κοινών στόχων, η διατύπωση πολυµερούς έννοιας της ισοδυναµίας, η περαιτέρω εναρµόνιση των απαιτήσεων ελέγχου και η μεγαλύτερη έµφαση στο λογότυπο της Ε.Ε. θα μπορούσαν να συµβάλουν στην ελαχιστοποίηση των ανωτέρω προβληµάτων.

Η Επιτροπή συνιστά ένθερµα στα κράτη µέλη να αξιοποιήσουν πλήρως στα οικεία προγράµµατα αγροτικής ανάπτυξης τα διαθέσιµα μέσα στήριξης της βιολογικής γεωργίας, λόγου χάριν καταρτίζοντας εθνικά ή περιφερειακά σχέδια δράσης µε επίκεντρο:

  • την τόνωση της ζήτησης µε χρήση των νέων προγραµµάτων που αποσκοπούν στη βελτίωση της ποιότητας·
  • ενέργειες για τη µακροπρόθεσµη διατήρηση των οφελών από πλευράς προστασίας του περιβάλλοντος και της φύσης·
  • την παροχή κινήτρων στους γεωργούς που εφαρµόζουν βιολογικές µεθόδους για τη µετατροπή του συνόλου αντί µέρους της εκµετάλλευσης·
  • την παροχή στους γεωργούς που εφαρµόζουν βιολογικές µεθόδους των ίδιων δυνατοτήτων λήψης στήριξης για επενδύσεις όπως στους υπόλοιπους γεωργούς·
  • την παροχή κινήτρων στους παραγωγούς για τη διευκόλυνση της διανοµής και της εµπορίας µε την ενοποίηση της αλυσίδας παραγωγής µέσω (συµβατικών) διακανονισµών µεταξύ των διαφόρων παραγόντων·
  • τη στήριξη των υπηρεσιών διάδοσης των γνώσεων·
  • την εκπαίδευση και την κατάρτιση όλων των επιχειρηµατιών του κλάδου της βιολογικής γεωργίας, που θα καλύπτει τη παραγωγή, τη µεταποίηση και την εµπορία·
  • την προτίµηση στη βιολογική γεωργία ως διαχειριστική επιλογή σε περιβαλλοντικά ευπαθείς περιοχές (χωρίς περιορισµό της βιολογικής γεωργίας σε αυτές).

Το παρόν σχέδιο δράσης αποτελεί ένα βήµα προόδου στη διαδικασία προαγωγής της βιολογικής γεωργίας στην Ευρώπη παράλληλα µε τον υπόλοιπο κόσµο.

Για την κατάρτιση του σχεδίου δράσης, η Επιτροπή υιοθέτησε µια ρεαλιστική προσέγγιση, µε γνώµονα κατ’ αρχάς την ανάλυση τρόπων χρησιµοποίησης ή προσαρµογής υφιστάµενων πολιτικών. Η Επιτροπή θα αρχίσει αµέσως να λαµβάνει τα απαραίτητα µέτρα για να σηµειωθεί πρόοδος σύµφωνα µε τις προσδιοριζόµενες κατευθύνσεις.

Ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα τόσο για την βιολογική ελιά όσο και για τις άλλες όμορες καλλιέργειες, που συζητιέται το τελευταίο διάστημα στα πλαίσια της Διαμόρφωσης του Ευρωπαϊκού Σχεδίου Δράσης για την βιολογική γεωργία, είναι το ζήτημα των επιμολύνσεων των βιολογικών προϊόντων από φυτοφάρμακα της συμβατικής γεωργίας και τα όρια υπολειμμάτων που θα πρέπει να θεσμοθετηθούν για τα βιολογικά προϊόντα.

Για την βιολογική καλλιέργεια της ελιάς ολοκληρώνοντας σημαντικό ρόλο, αν όχι κύριο, διαδραματίζει το περιβάλλον στο οποίο θα αναπτυχθεί το δένδρο. Το χώμα για παράδειγμα και οι μικροοργανισμοί που φιλοξενεί πρωταγωνιστούν στην όλη διαδικασία παραγωγής. Το χώμα είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Έχουν γίνει πειράματα και έχει αποδειχθεί ότι ο αριθμός των μικροοργανισμών και μικροχλωρίδας και μικροπανίδας που υπάρχει σ’ ένα ζωντανό χώμα είναι πολλαπλάσιος από αυτόν που υπάρχει σε ένα χώμα που γίνεται συχνή χρήση χημικών. Σε ένα χώμα που γίνεται χλωρή λίπανση, πέφτει κοπριά και ασκούνται διάφορες πρακτικές που έχουν να κάνουν με τη βελτίωση του εδάφους(όργωμα κλπ.).

Οι μικροοργανισμοί μαζί με το νερό βοηθούν στη διάσπαση του εδάφους ώστε να πάρει το δένδρο τα στοιχεία που χρειάζεται. Επίσης το χώμα του οποίου το γόνιμο τμήμα δεν ξεπερνά σε βάθος τα 30 εκατοστά, με τις βαθιές αρόσεις ανακατεύεται. Το αποτέλεσμα είναι το κάτω στρώμα που έρχεται στην επιφάνεια να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να εμπλουτισθεί. Εδώ λαμβάνει χώρα η γενετική δυνατότητα των μικροοργανισμών, η οποία επηρεάζεται από την παροχή δυσμενών συνθηκών διαβίωσης(υψηλό ph, χημικά λιπάσματα, μυκητοκτόνα και άλλα κατάλοιπα), και η αλληλεπίδραση τους με το περιβάλλον καθορίζουν την επιτυχία των απαραίτητων βιολογικών τους διεργασιών, των οποίων το αποτέλεσμα αφορά εμάς, όπως φερρειπείν η βιολογική δέσμευση αζώτου στην οποία ακόμα δυσκολευόμαστε να εντοπίσουμε τους αζωτοδεσμευτικούς μικροοργανισμούς.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η γεωργία, όπως και οι άλλοι κλάδοι, βρίσκεται σε μια διαρκή διαδικασία προσαρμογής, λόγω αφενός του ενδιαφέροντος για τις επιστημονικές κατακτήσεις και αφετέρου της ανάγκης για εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στη παραγωγική διαδικασία. Η επιτυχία της εφαρμογής των νέων τεχνολογιών στη γεωργία εξασφαλίζεται μακροπρόθεσμα σε μεγαλύτερο βαθμό όταν αυτές στηρίζονται στην εκπαίδευση και μετεκπαίδευση πρωτίστως των νεότερων γενεών.

Η Βιολογική Παραγωγή-Γεωργία είναι μια νέα και ενδιαφέρουσα επιστήμη, διότι στα πλαίσια της παραγωγής προϊόντων διατροφής, τροφών και πρώτων υλών βρίσκεται σε απόλυτη αρμονία με τους παράγοντες του περιβάλλοντος και σέβεται τον καταναλωτή. Υπενθυμίζεται στο σημείο αυτό ότι η βιολογική γεωργία αναγνωρίζει, όσον αφορά στην παραγωγή φυτικών και ζωικών προϊόντων, μεθόδους και τεχνικές οι οποίες αποδείχτηκαν κατά το παρελθόν αφενός μεν αποτελεσματικές και αφετέρου δε δεν επιβάρυναν σε βαθμό μη αναστρέψιμο σημαντικούς παράγοντες του περιβάλλοντος.

Εν κατακλείδι γενικά σ΄ αυτό τον κλάδο εντοπίζονται ορισμένες δυσχέρειες εξαιτίας της αναλγησίας των αρμόδιων αρχών, παρά τις ολοένα αυξανόμενες προειδοποιήσεις των πιστοποιητικών οργανισμών. Για την Ελλάδα η ελιά, πόσο μάλλον η βιολογικά παραγόμενη ελιά, διαδραμάτιζε και θα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο όχι μόνο στην προσφορά υψηλής διατροφικής αξίας προϊόντων αλλά και στην διαμόρφωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.

Σχετικά με τον δημιουργό

Χρήστος Κρίκελας / Agriculturalist MSc, A.U.A.