Dr Plus - Diatrofi

Τρόφιμα

Μολότοφ… στα ποτήρια μας

Τα τελευταία χρόνια το ζήτημα της νοθείας των αλκοολούχων ποτών έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις. Τα κυκλώματα νοθείας έχουν πάρει τη μορφή βιομηχανιών που δρουν ανεξέλεγκτα αποκομίζοντας τεράστια κέρδη στις πλάτες των εφήβων κυρίως, μεγαλύτερης μερίδας καταναλωτών. Το φαινόμενο της νοθείας δεν αποτελεί όμως μονάχα οικονομικό έγκλημα, αλλά έγκλημα κατά της ίδιας της ζωής. Λαμβάνοντας υπόψη τις έρευνες που έχουν γίνει σχετικά με τα συνεχώς αυξανόμενα ποσοστά αλκοολισμού σε συνδυασμό με τη μείωση της ηλικίας των αλκοολικών (έχουν σημειωθεί πολλές περιπτώσεις παιδιών ηλικίας 10 και 12 ετών εθισμένα στο αλκοόλ) ίσως και να σοκαριστούμε. Αν ωστόσο αναλογιστούμε τι πίνουν ακριβώς, τότε είναι που πραγματικά θα τρομάξουμε.

Το άκουσμα της λέξης «νοθεία» δεν προκαλεί πλέον αγανάκτηση και φόβο, δεν είναι καν αποτρεπτικό για τους καταναλωτές. Χαρακτηριστικά, είναι πολλές οι περιπτώσεις εκείνων που καταλαβαίνουν από την πρώτη γουλιά ότι το ποτό τους δεν είναι της καλύτερης ποιότητας, και παρόλα αυτά το πίνουν αδιαμαρτύρητα, θεωρώντας ότι η μόνη επίπτωση ίσως να είναι ένας πονοκέφαλος την επόμενη μέρα. Μικρό το κακό… στην υγειά μας! Τραγική ειρωνεία η συνηθισμένη αυτή φράση κάθε φορά που τσουγκρίζουμε τα ποτήρια μας, καθώς το περιεχόμενο τους έχει αποδειχτεί κίνδυνος – θάνατος για τη δημόσια υγεία.

Και το ερώτημα παραμένει: γιατί, ενώ το ζήτημα της νοθείας έχει πάρει τεράστιες διαστάσεις, οι περισσότεροι πολίτες δεν έχουν την παραμικρή ιδέα για το τι μπορεί να προκαλέσει η κατανάλωση «πειραγμένων» ποτών; Ίσως γιατί διώκεται ως οικονομικό έγκλημα κυρίως, αφήνοντας την ουσία να χάνεται στα ψιλά γράμματα. Ας πάρουμε τα πράγματα όμως από την αρχή.

Γιατί νοθεύονται τα ποτά;

Το ελληνικό κράτος κατέχει το μονοπώλιο του οινοπνεύματος, εισπράττοντας έτσι τους φόρους από το εμπόριό του και ελέγχοντας κατά κάποιον τρόπο τη χρήση του. Όταν το οινόπνευμα εισάγεται στη χώρα χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, η καθεμία από τις οποίες προορίζεται για διαφορετική χρήση. Η μία «παρτίδα», η καθαρή, προορίζεται για την κατασκευή οινοπνευματωδών ποτών και επιβαρύνεται με υψηλούς δασμούς από το κράτος, περίπου 5 ευρώ το λίτρο.

Η άλλη παρτίδα, που προορίζεται για φαρμακευτικές ή φωτιστικές χρήσεις, και έχει πολύ χαμηλότερη φορολογία, μετουσιώνεται (νοθεύεται δηλαδή) από το ίδιο το κράτος, ώστε να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τις ποτοβιομηχανίες.

Η μετουσίωση αυτή γίνεται με την προσθήκη μικρής ποσότητας μεθανόλης (ξυλόπνευμα) και ενίοτε μικρής ποσότητας φωτιστικού πετρελαίου και γαλαζόπετρας (θειικό άλας του χαλκού όχι ιδιαίτερα αθώο). Η μεθανόλη (ξυλόπνευμα), που ανήκει στην ίδια κατηγορία των μονοσθενών αλκοολών, όπως και το οινόπνευμα (αιθανόλη), διαθέτει ισχυρά μεθυστική δράση, μπορεί όμως σε «μεγάλες» ποσότητες να προκαλέσει τύφλωση, παραλυσία ή ακόμη και θάνατο. Πρακτικά δηλαδή είναι δηλητήριο και γι’ αυτό τον λόγο χρησιμοποιείται και για τη μετουσίωση.

Η μεθανόλη δεν αποχωρίζεται εύκολα από το μείγμα του μετουσιωμένου οινοπνεύματος και έτσι όταν κάποιος ασυνείδητος ποτοβιομήχανος θελήσει να ξεφύγει από την υψηλή φορολογία και να κατασκευάσει «φθηνά» ποτά, χρησιμοποιεί το οινόπνευμα της μετουσιωμένης «παρτίδας», ποτά με μεθανόλη, ποτά μπόμπες.

Τα παράνομα κυκλώματα ποτοποιίας που χρησιμοποιούν τη δεύτερη παρτίδα οινοπνεύματος, το φωτιστικό, μας “κερνούν” λίγα από τα παρακάτω:

Αιθανόλη94%
Ακετόνη1%
Μεθανόλη4%
Τερεβινθέλαιο (νέφτι)1%

Όπως είναι φυσικό, το να καταναλώνει κάποιος τέτοιου είδους οινόπνευμα μπορεί να επιφέρει επιπτώσεις τραγικές για την υγεία:

Η μεθανόλη χρησιμοποιείται ως διαλυτικό για αφαίρεση χρωμάτων και λεκέδων, όπως επίσης σε υγρά φωτογραφιών. Η άμεση δράση της σε περίπτωση λήψης είναι παρόμοια με εκείνη της αιθυλικής αλκοόλης (αλκοόλ), οι επιπτώσεις στην υγεία όμως καταστροφικές. Η χρόνια χρήση προκαλεί ανεπανόρθωτες βλάβες στον αμφιβληστροειδή, με αποτέλεσμα την μη αναστρέψιμη τύφλωση. Προκαλεί σοβαρές βλάβες στο συκώτι, στα νεφρά, όπως επίσης στα πνευμόνια και φυσικά στον εγκέφαλο. Επίσης, η μετρίως αυξημένη κατανάλωσή του προκαλεί συμπτώματα οξείας δηλητηρίασης και απαιτεί άμεση νοσηλεία στο νοσοκομείο.

Πιο αναλυτικά:

Η μεθυλική αλκοόλη (ξυλόπνευμα ), πρώτη ύλη στη νοθεία, είναι ουσία καθαρά τοξική και σε περίπτωση κατάχρησης η χορήγηση αντίδοτου είναι απαραίτητη.

  • 10 ml καθαρής αλκοόλης προκαλεί ανεπανόρθωτη βλάβη του αμφιβληστροειδούς, με συνέπεια την άμεση τύφλωση.
  • 15 ml καθαρής μεθανόλης (περίπου μια κουταλιά της σούπας) θα μπορούσε να οδηγήσει στο θάνατο.
  • 60 ml καθαρής μεθανόλης οδηγεί σε σίγουρο θάνατο.

Η ανάμειξη της μεθανόλης με αιθανόλη (καθαρό οινόπνευμα) μειώνει αρκετά την τοξικότητα της ουσίας, χωρίς ωστόσο να την καθιστά σε καμία περίπτωση κατάλληλη προς κατανάλωση.

Η απλή πόση τέτοιου είδους ποτών προκαλεί επικίνδυνα συμπτώματα, όπως:

  • πονοκέφαλο
  • ζάλη
  • βουητό στα αφτιά
  • ίλιγγο
  • ναυτίες
  • γαστρεντερικές διαταραχές
  • καταβολή δυνάμεων
  • διαταραχές στη μνήμη
  • νευροπάθειες
  • Χρόνια χρήση προκαλεί επίσης βλάβες στα γονίδια των καταναλωτών, δηλαδή στο DNA.

Τα στοιχεία αυτά δεν αποτελούν κάτι καινούριο. Έχουν γράψει την ιστορία τους στο παρελθόν, που δυστυχώς συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα δεκάδων Αμερικανών που τυφλώθηκαν κατά τη διάρκεια της ποτοαπαγόρευσης από την κατανάλωση νοθευμένων με ξυλόπνευμα ποτών. Πρόσφατα στην Κωνσταντινούπολη, έχασαν τη ζωή τους 15 άτομα που είχαν καταναλώσει ρακί και βότκα παράνομης παραγωγής, ενώ νοσηλεύτηκαν αρκετοί ακόμα σε νοσοκομεία. Η διάγνωση; Δηλητηρίαση από μεθανόλη.

Και η ιστορία συνεχίζεται…

Αφορμή και αιτία για διασκέδαση, συγκεντρώσεις και πάρτυ, που συνοδεύονται φυσικά από κατανάλωση αλκοόλ υπάρχει πάντοτε. Ας επιδιώξουμε λοιπόν να καταναλώνουμε όντας ενημερωμένοι.

Γιατί η ενημέρωση για θέματα που μας αφορούν άμεσα είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που οφείλουμε να κάνουμε για να θεωρούμαστε συνειδητοποιημένοι. Έτσι έχουμε ένα δυνατό χαρτί, τη γνώση, με την οποία επιλέγουμε το καλύτερο για εμάς και τους αγαπημένους μας.

Ευχαριστούμε για την πολύτιμη βοήθειά τους, τους:

  • Κ. Ζερβού, οινολόγος-καθηγήτρια ΤΕΙ Αθηνών
  • Γ. Μυλωνά, χημικός
  • Κ. Γιαννακοπούλου-Μυλωνά, χειρουργός οφθαλμίατρος

Σχετικά με τον δημιουργό

Diatrofi.gr | Διαχειριστής

Από τη συντακτική ομάδα της επιστημονικής ομάδας Διατροφή. Σύντομα θα συμπληρωθούν τα συνολικά στοιχεία του δημιουργού.