Dr Plus - Diatrofi

Μέταλλα Συστατικά

Η τοξική δράση του μόλυβδου

toxiki-drasi-tou-molyvdou

Ο μόλυβδος ανήκει στα μέταλλα και είναι πιο γνωστός για την τοξική δράση, παρά για τις θετικές επιδράσεις του στον οργανισμό.

Λειτουργεί ως συμπαράγοντας για έναν αριθμό ενζύμων που καταλύουν σημαντικές χημικές αντιδράσεις του οργανισμού γι’αυτό και θεωρείται απαραίτητος για την υγεία του ατόμου.

Ο μόλυβδος ανευρίσκεται στον οργανισμό του ανθρώπου μετά την απορρόφησή του σε τρία μέρη “δεξαμενές”:

  1. Στο αίμα και τους μαλακούς ιστούς, όπου γίνεται ταχεία ανταλλαγή τους
  2. Στο δέρμα και τους μύες, όπου η ανταλλαγή γίνεται με μέση ταχύτητα
  3. Στον σκελετό, όπου είναι περισσότερο σταθερές και ανευρίσκεται σε ποσοστό 90%. Η αποβολή του μολύβδου γίνεται από τους νεφρούς, τη χολή, τον ιδρώτα και το γάλα

Η έλλειψη μολύβδου είναι αρκετά σπάνια λόγω της ευρείας παρουσίας του στα τρόφιμα, η οποία καλύπτει τις ημερήσιες ανάγκες του οργανισμού

Η τοξικότητα του μολύβδου

Ο μόλυβδος παρουσιάζει διάφορους μηχανισμούς τοξικότητας. Παρεμβαίνει στον μεταβολισμό του σιδήρου και του ασβεστίου, σε μοριακό επίπεδο ενώνεται με σουλφυδρικές και άλλες ομάδες, και επεμβαίνει στη λειτουργία ορισμένων ενζύμων.

Επιδρά τοξικά πάνω σε πολλά συστήματα του οργανισμού. Ο βαθμός βλάβης ποικίλει και εξαρτάται από:

  • τον χρόνο και την διάρκεια έκθεσης
  • την ηλικία
  • την θρεπτική κατάσταση
  • την υγεία του παιδιού

Συμπτώματα δηλητηρίασης από μόλυβδο

Εδώ και εκατόν τουλάχιστον χρόνια έχει αναγνωρισθεί η τοξικότητα του μολύβδου στα παιδιά. 

Το φάσμα συμπτωμάτων είναι μεγάλο και προέρχεται από το Κεντρικό και Περιφερικό Νευρικό Σύστημα, το Γαστρεντερικό, το Αίμα, το σκελετό, το Καρδιαγγειακό, τα Νεφρά και την Ακοή. 

Μόλυβδος και σύνθεση της αiμης

Μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες τοξικές επιδράσεις του μολύβδου είναι εκείνη που αφορά τον σχηματισμό της αiμης. Ο μόλυβδος επεμβαiνει σε δύο ένζυμα στη βιοσύνθεση της αίμης. Η αναιμία είναι ένα χαρακτηριστικό κλινικό εύρημα στα άτομα που έχουν δηλητηριαστεί. Δεν εξηγείται όμως επαρκώς από τη μειονεκτική σύνθεση της αίμης.

Η αναιμία που έχει σχέση με μόλυβδο είναι συνήθως ορθοκυτταρική και ορθοχρωματική και διακρίνεται από τη σιδηροπενική, η οποία είναι μικροκυτταρική και υπόχρωμος. Πιθανώς κάποιος παράγοντας να μειώνει το χρόνο ζωής των ερυθροκυττάρων και να κάνει αμμόλυση.

Ένα από τα χαρακτηριστικά της χρόνιας δηλητηρίασης με μόλυβδο, το οποίο περιέγραψε ο Tanquerel, είναι η μπλε γραμμή που εμφανίζεται στα ούλα (παρυφή μολύβδου).

Εκδηλώσεις χρόνιας δηλητηρίασης κατά συστήματα

1. Νευρικό σύστημα

Προσβάλλονται τόσο το κεντρικό όσο και το περιφερικό νευρικό σύστημα.

Στις σοβαρές περιπτώσεις δηλητηρίασης κυριαρχούν οι βαριές εκδηλώσεις από το Κ.Ν.Σ. και περιλαμβάνουν σπασμούς, παραλήρημα και κώμα. Στις ελαφρότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι πονοκέφαλοι, ζάλη, διαταραχές του ύπνου, της μνήμης και ευερεθιστότητα. Τα νευρολογικά ευρήματα στη δηλητηρίαση από μόλυβδο μπορεί να κυμαίνονται από πολύ ελαφρά μέχρι βαριά εγκεφαλοπάθεια. Η παράλυση των εκτεινόντων της άκρας χειρός που εκδηλώνεται με πτώση των άκρων χειρών (wrist drop) δεν παρατηρείται πλέον σήμερα λόγω των μέτρων προστασίας που παίρνονται.

Τα παιδιά είναι πιο ευαίσθητα από τους μεγάλους ειδικά όσον αφορά το Κ.Ν.Σ.. Γι’ αυτό τον λόγο η δηλητηρίαση από μόλυβδο θεωρείται ως σοβαρή αιτία των διαταραχών της συμπεριφοράς στα παιδιά.

2. Αποτελέσματα του μολύβδου επί των νεφρών

Η προσβολή των νεφρών από τον μόλυβδο, ειδικά κατά την οξεία φάση, χαρακτηρίζεται από καταστροφή των εγγύς εσπειραμένων σωληναρίων με σχηματισμό ενδοκυτταρικών σωματίων στα επιθηλιακά κύτταρα των σωληναρίων.

Η δυσλειτουργία των σωληναρίων είναι αναστρέψιμη σε μικρού βαθμού έκθεση. Επίσης, η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα, ίνωση και νεφρική ανεπάρκεια.

3. Γαστρεντερικό

Από τα συνηθέστερα συμπτώματα της δηλητηρίασης με μόλυβδο αφορούν το γαστρεντερικό σύστημα και περιλαμβάνουν ναυτία, ανορεξία, απώλεια βάρους και δυσπεψία.

Τα συμπτώματα αυτά συνοδεύονται από οξείς κοιλιακούς πόνους, γνωστούς ως κωλικοί του μολύβδου, που συνοδεύονται από δυσκοιλιότητα η οποία διαρκεί αρκετές μέρες.

Ως αιτία των κωλικών μερικοί θεωρούν την κατ’ ευθείαν δράση του μολύβδου επί των λείων μυϊκών ινών του εντέρου. Άλλοι την αποδίδουν στον ερεθισμό του πνευμονογαστρικού συνοδευόμενη από εντερική ισχαιμία.

4. Αρθραλγίες

Παρατηρούνται κυρίως στη χρόνια δηλητηρίαση, αλλά είναι δυνατό να παρατηρηθούν και σε άτομα που έχουν εκτεθεί για λίγο χρονικό διάστημα.

Είναι συνήθως ένα σύμπτωμα που δείχνει ότι η πυκνότητα του μολύβδου στο αίμα ανέρχεται.

5. Επίδραση του μολύβδου επί του συστήματος της αναπαραγωγής

Η τοξική επίδραση του μολύβδου στο αναπαραγωγικό σύστημα πειραματόζωων είναι γνωστή.

Στον άνθρωπο δεν έχει διευκρινισθεί ακόμη επαρκώς. Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις αποβολών και γεννήσεις νεκρών εμβρύων σε γυναίκες που κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους είχαν εκτεθεί σε μόλυβδο.

Ο μόλυβδος διαπερνά τον φραγμό του πλακούντα και η υψηλή περιεκτικότητα σε μόλυβδο των μεμβρανών του εμβρύου έχει ως αποτέλεσμα πρόωρη ρήξη του αμνίου και προώρους τοκετούς.

Σχετικά με τον δημιουργό

Εύα Ζήκου / Διαιτολόγος-Διατροφ...

Διαιτολόγος Διατροφολόγος