Dr Plus - Diatrofi

Βιταμίνες

Ως μεσογειακός λαός παίρνουμε την Βιταμίνη D που χρειαζόμαστε;

Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερο το διεθνές ενδιαφέρον στρέφεται στην D3- ή, για να το θέσουμε καλύτερα, στην έλλειψή της. Μάλιστα, η έλλειψη της βιταμίνης έχει χαρακτηριστεί ακόμα και ως ‘’πανδημία’’, καθώς ο πληθυσμός παγκόσμια που εμφανίζει ποσοστά χαμηλότερα του ορίου της στο αίμα, αυξάνει συνεχώς.

Τι ακριβώς είναι η D3 και γιατί μας ενδιαφέρει τόσο;

Η βιταμίνη D είναι μία λιποδιαλυτή βιταμίνη που χωρίζεται σε δύο σθένη, την D2 και στην D3, με τη δεύτερη να έχει ισχυρότερη δράση για το ανθρώπινο σώμα. Η D δρα ως στεροειδής ορμόνη, και συμμετέχει σε πάρα πολλές λειτουργίες του μεταβολισμού. Είναι εντυπωσιακό ότι τα περισσότερα από τα κύτταρα του οργανισμού μας διαθέτουν υποδοχείς  των μεταβολιτών της βιταμίνης D. Αυτό σημαίνει ότι η βιταμίνη συμβάλει με πλήθος τρόπων στην υγεία του σώματός μας, με μερικά παραδείγματα, τη διατήρηση της υγείας των οστών, την ανοσοποίηση, ακόμα και στην ψυχική υγεία και τη διάθεση.

Όπως οι περισσότεροι γνωρίζουν, αν και κάποιες τροφές περιέχουν τη βιταμίνη, η βασικότερη πηγή της D είναι ο ήλιος: το ανθρώπινο σώμα συνθέτει ένα 90% της βιταμίνης D μέσω της υπεριώδους ακτινοβολίας του ήλιου. Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες, για μέγιστη παραγωγή από το σώμα (περίπου 20.000 IU)  χρειάζεται να εκτιθέμεθα στο φως του ήλιου, ανάμεσα στις ώρες 10-12 το μεσημέρι για ένα 10 με 20 λεπτά, από Απρίλιο μέχρι Οκτώβριο, χωρίς οποιοδήποτε κάλυμμα από τη μέση και πάνω.

Όμως, δε μοιάζει παράλογο να μιλάμε για έλλειψη της D, σε μία χώρα όπως η Ελλάδα, όπου τους περισσότερους μήνες του χρόνου το φως του ήλιου είναι άφθονο, σε σημείο μάλιστα, να πρέπει να… προστατευτούμε από αυτό;

Κι όμως. Παρότι ένας μεσογειακός λαός, φαίνεται ότι η έλλειψη της D3 μας επηρεάζει εξίσου με άλλες χώρες και αποτελεί έναν πραγματικό κίνδυνο και όχι… θεωρίες.

Μάλιστα, σε παγκόσμια μελέτη-καταγραφή των επιπέδων της βιταμίνης στον πληθυσμό, φάνηκε ότι στη βόρεια Ευρώπη τα ποσοστά της βιταμίνης είναι σημαντικά υψηλότερα από ότι στη Νότια Ευρώπη, παρά τη λιγότερη ηλιοφάνεια!

Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2017 και συγκέντρωσε αποτελέσματα 107 αντίστοιχων ερευνών πάνω στη βιταμίνη D3 από χώρες της Νότιας Ευρώπης και της Μεσογείου, φαίνεται ότι παρά τη συνεχή έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, τα ποσοστά της βιταμίνης βρίσκονται σημαντικά χαμηλά σε μεγάλες μερίδες των πληθυσμών.

Σε έρευνα που διεξήχθη στην Ισπανία- μία χώρα με κλίμα όμοιο με την Ελλάδα- τέθηκαν στο επίκεντρο 169 παιδιά με μέση ηλικία τους 9 μήνες, και εξετάστηκαν τα ποσοστά της βιταμίνης D3 στο αίμα τους. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ‘’Επίπεδα της D3 κάτω των 30 ng/mL, εντοπίστηκαν στο ¼ των παιδιών ηλικίας κάτω των 2 ετών. Τα αποτελέσματα τονίζουν τη σημασία για ενέργειες προφύλαξης για τη βιταμίνη κατά τη διάρκεια των πρώτων χρόνων ζωής, ακόμα και στις ηλιόλουστες περιοχές της Μεσογείου.’’

Aντίστοιχα στη χώρα μας, έρευνες ήδη από το 2006 αναδεικνύουν την ανάγκη για πρόληψη, καθώς μετρήσεις τόσο σε παιδιά, όσο και σε ηλικιωμένους, προμήνυε τη σοβαρή ανεπάρκεια της βιταμίνης στον πληθυσμό.

Σήμερα, μία πολύ πρόσφατη επιδημιολογικής μελέτης, με τίτλο “Αυξημένη συχνότητα ανεπάρκειας βιταμίνης D σε δείγμα ελληνικού και κυπριακού πληθυσμού’’ που εκπονήθηκε από το ΑΠΘ και την Ιατρική Σχολή St George UK, Διεθνές Τμήμα Πανεπιστημίου Λευκωσίας Κύπρου και παρουσιάστηκε στο 45ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Σακχαρώδους Διαβήτη, μιλάει πια για το ‘’Μεσογειακό παράδοξο’’: σε δείγμα ελληνικού και κυπριακού πληθυσμού”, το 73,07% των Ελλήνων και το 69,28% των Κυπρίων του δείγματος είχαν ανεπαρκή επίπεδα βιταμίνης D- ακόμα και αν μιλάμε για δύο από τις περισσότερο ηλιόλουστες χώρες της Ευρώπης.

Οι πιθανοί λόγοι που συμβάλλουν στην έλλειψη βιταμίνης D είναι:

  • Χρήση αντηλιακών και ρούχων για προστασία από τον ήλιο: ίσως, στην πραγματικότητα, οι ώρες που όντως το σώμα μας εκτείθεται στον ήλιο είναι πολύ λιγότερες από ότι νομίζουμε. Λαοί με έντονη ηλιοφάνεια καθ΄όλη τη διάρκεια του έτους, όπως οι λαοί της μεσογείου, τείνουν να καλύπτονται περισσότερο από τον ήλιο, σε σχέση με λαούς χωρών με μειωμένη ηλιοφάνεια (το οποίο, βέβαια, δεν ακούγεται καθόλου παράλογο).
  • Τροφές: παρόλο που η χώρα μας περιβάλλεται από θάλασσα, η κατανάλωση ψαριών δεν είναι τόσο συχνή. Αν και μικρά τα ποσοστά που παίρνουμε από την τροφή, έχει και αυτό το ρολό του, καθώς φαίνεται ότι στα υψηλά επίπεδα D3 σε χώρες όπως η Σουηδία και η Νορβηγία, συνάδει σημαντικά η μεγάλη κατανάλωση λιπαρών ψαριών και ιχθυελαίων.
  • Το σκουρότερο δέρμα: φαίνεται ότι σε γενικές γραμμές, λαοί με σκούρα επιδερμίδα, εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο για έλλειψη της βιταμίνης D3, καθώς η μελανίνη που κάνει το δέρμα σκουρότερο, δρα ως προστατευτικό φίλτρο από τις ηλιακές ακτινοβολίες.

Φυσικά, στα παραπάνω σημαντικό ρόλο παίζουν οι (ανύπαρκτες σχεδόν) κυβερνητικές πολιτικές για την πρόληψη, καθώς και η σχετική μέχρι πρότινος άγνοια του ζητήματος στη χώρα μας. Μάλιστα, όταν μεγάλα ποσοστά των γυναικών της Μεσογείου στην εγκυμοσύνη πάσχουν από έλλειψη της βιταμίνης D3, είναι εύλογο το φαινόμενο να διαιωνίζεται και σε χειρότερο βαθμό από γενιά σε γενιά.

Όπως γίνεται λοιπόν εμφανές, το ότι η χώρα μας βρίσκεται στη μεσόγειο, με το ηλιόλουστο κλίμα τους περισσότερους μήνες του χρόνου, δε σημαίνει τίποτα, τελικά, για τα επίπεδα της βιταμίνης D στον πληθυσμό. Ο κίνδυνος για έλλειψη της D3, με όλους τους μετέπειτα κινδύνους που αυτό συνεπάγεται φυσικά, είναι (αν όχι μεγαλύτερος) ο ίδιος για λαούς όπως ο δικός μας και για λαούς με λιγότερο ήπια κλίματα.  Το ίδιο και η ανάγκη για γνώση, πρόληψη και προφύλαξη από τις συνέπειές της.

Περισσότερα για τη συγγραφέα Δάφνη Νταλάπα στο επαγγελματικό της προφίλ ΕΔΩ 

Σχετικά με τον δημιουργό

Δάφνη Νταλάπα Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Είμαι διαιτολόγος – διατροφολόγος απόφοιτος του ΑΤΕΙ Διατροφής Θεσσαλονίκης. Μόλις αποφοίτησα, εργάστηκα στο ΙΕΚ Σίνδου διδάσκοντας το μάθημα της διατροφής. Το 2000 άνοιξα το προσωπικό μου γραφείο στο οποίο εργάζομαι ως σήμερα.
Έκανα την εξειδίκευση μου στις διατροφικές διαταραχές και την παχυσαρκία παιδιών και ενηλίκων, αποκτώντας το Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών.
Συνεχίζω την επιμόρφωση μου παρακολουθώντας συστηματικά συνέδρια και σεμινάρια διατροφής και ψυχολογίας, αλλά και με συνεχή ξένη και ελληνική βιβλιογραφική ενημέρωση. Εως το 2017 παρακολούθησα και ολοκλήρωσα επιτυχώς 8 κύκλους μαθημάτων μέσω distance learning από καταξιωμένα πανεπιστήμια όπως των HarvardX, Stanford, McGillX, Copenhagen Business School και άλλων.
Για 5 συνεχή χρόνια διοργάνωσα με τη ΧΑΝΘ ενημερωτικές ομιλίες διατροφής ανοιχτές για το κοινό, στα πλαίσια του εθελοντισμού και της κοινωνικής προσφοράς. Έχω συνεργαστεί με το κέντρο ψυχικής υγείας «Μορφή και Φόντο» στην εκπόνηση βιωματικού εργαστηρίου με θέμα το συναισθηματικό φαγητό, ενώ έχω συνδιοργανώσει μαζί ψυχολόγο, ομάδες συμβουλευτικής και υποστήριξης για άτομα με διαταραχές πρόσληψης τροφής.
Η εταιρία συμβούλων σταδιοδρομίας Employ με έχει επιλέξει για την εκπαίδευση στο κομμάτι της διατροφής, στην πρώτη πιστοποιημένη εκπαίδευση για babysitters στην Ελλάδα. Στο παρελθόν έχω συνεργαστεί ξανά με την Employ ως ομιλήτρια στην εκπαιδευτική ημερίδα που οργάνωσε για επιστήμονες υγείας, με θέμα την «Κλινική Διατροφή».
Συνδυάζοντας την αγάπη μου για τα παιδιά, τη διατροφή και την προηγούμενη εμπειρία μου ως καθηγήτρια μουσικής προπαιδείας, συνεργάστηκα για 2 χρόνια με τον παιδικό σταθμό «το Σχολείο της Αγάπης», εκπαιδεύοντας τα παιδιά μέσα από δραστηριότητες στην διατροφική αγωγή.
Το 2013 ξεκίνησε τη λειτουργία του το Δημοτικό σχολείο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής και παράλληλα η συνεργασία μου μαζί τους. Έχω αναλάβει όλη την διαμόρφωση και των συντονισμό του προγράμματος υγιεινής διατροφής που καλύπτει όλες τις τάξεις της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Έμφαση δίνεται στην βιωματική μέθοδο διδασκαλίας, συνάδοντας με τη γενικότερη φιλοσοφία του εκπαιδευτικού ιδρύματος, και στην πολύπλευρη προσέγγιση του θέματος, εμπλέκοντας στην εκπαίδευση τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς. Από το 2017 έχω αναλάβει το αντίστοιχο πρόγραμμα διατροφικής αγωγής στον παιδικό σταθμό και το νηπιαγωγείο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής.
Η συνεργασία μου με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή επεκτάθηκε και στο Perrotis College καθώς από το 2014 και για 3 έτη, δίδαξα στα αγγλικά το μάθημα «Nutrition and the Consumer» στους τελειόφοιτους σπουδαστές του Food Science.
Η εταιρία ανελκυστήρων Kleemann μου εμπιστεύτηκε τη σύσταση του νέου μενού του εστιατορίου για τους εργαζομένους της και την ενημέρωση τους στις αρχές της υγιεινής διατροφής.
Το 2013 ανέλαβα τη σύνταξη του πρωινού στο ξενοδοχείο Melissanthi στη Χαλκιδική, βασισμένο σε ελληνικά προϊόντα.
Από τον Δεκέμβριο του 2012 εως τον Φεβρουάριο του 2013, συμμετείχα στην οργάνωση και υλοποίηση του βιωματικού προγράμματος διατροφικής αγωγής για παιδιά και εφήβους «Ένα πιάτο γεμάτο.. υγεία» που πραγματοποιήθηκε στον Δήμο Νεάπολης, όπως και τις συναντήσεις διατροφικής αυτογνωσίας, «Τρώω, νιώθω με μαθαίνω» που πραγματοποιήθηκαν στη Θεσσαλονίκη.
Είμαι μέλος της Ένωσης Διαιτολόγων Διατροφολόγων Ελλάδος, του Κέντρου Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών, του Ινστιτούτου Διατροφικών Μελετών και Ερευνών και της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρίας Παχυσαρκίας.
άρθρα blog http://www.nutritionist.gr/blog/

Ιστοσελίδα :  www.nutritionist.gr
 
Βίντεο https://www.youtube.com/watch?v=XuyXbPcs-d4

Συνεργασίες Δημοτικό σχολείο της Αμερικανικής Γεωργικής Σχολής , Perrotis College, Employ, ΧΑΝΘ, Δήμος Νεάπολης, Μορφή και Φόντο, Το Σχολείο της Αγάπης.

Ώρες λειτουργίας
Δευτέρα, Σάββατο κλειστά
Τρίτη , Τετάρτη, Παρασκευή 9-2 και 5-8.30
Πέμπτη 5-8.30

social profile
https://business.facebook.com/DaphneDalapaDiatrofologos
https://twitter.com/NutritionistGr