Dr Plus - Diatrofi

Βιταμίνες Συστατικά

Βιταμίνη D

vitamini-d

H βιταμίνη D αποτελεί μια από τις πιο ευρέως μελετημένες βιταμίνες στον άνθρωπο. Ανάμεσα σε άλλα, παίζει καταλυτικό ρόλο στον μεταβολισμό του ασβεστίου και του φωσφόρου στον ανθρώπινο οργανισμό.

Οι πηγές προέλευσης της βιταμίνης D στον οργανισμό μας είναι δύο:

  1. η διατροφή μας
  2. η ενδογενής σύνθεση μέσω της επίδρασης της υπεριώδους ακτινοβολίας (UVR) στο δέρμα

Αν και θεωρητικά η επαρκής έκθεση στην UVR αρκεί για την κάλυψη των αναγκών του οργανισμού σε βιταμίνη D, εντούτοις μια ποσότητα βιταμίνης D πρέπει να προέρχεται από την διατροφή μας.

Αυτό το γεγονός, καθιστά σε αρκετούς την συμπληρωματική χορήγηση βιταμίνης D αναγκαία.

Βιολογικός ρόλος και ανεπάρκεια βιταμίνης D

Εκτός του σημαντικού ρόλου της βιταμίνης D στον μεταβολισμό του ασβεστίου και του φωσφόρου, το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας τα τελευταία χρόνια έχει στραφεί γύρω από τον ρόλο της βιταμίνης D στην ρύθμιση της ανοσιακής απόκρισης.

Ο ρόλος αυτός της βιταμίνης D οφείλεται στην ρυθμιστική δράση της, στην έκφραση γονιδίων που κωδικοποιούν πρωτεΐνες που συμμετέχουν στην ανοσορύθμιση.

Το γεγονός αυτό οδήγησε ορισμένους ερευνητές στην διατύπωση της άποψης ότι η ανεπάρκεια της βιταμίνης D πρέπει να θεωρείται ως ένας, από τους σχετιζόμενους με τον τρόπο ζωής, μείζονος σημασίας παράγοντας κινδύνου για την αύξηση της θνησιμότητας ανεξαρτήτου αιτιολογίας.

Εκτός του κινδύνου της στεφανιαίας νόσου, νεώτερες κλινικές μελέτες ανέδειξαν ότι ασθενείς με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, εμφάνισαν αυξημένο κίνδυνο για την ανάπτυξη και άλλων νοσημάτων, συμπεριλαμβανομένων των :

  • Καρκίνο προστάτη, μαστού καιπαχέος εντέρου
  • Κατάθλιψη
  • Παχυσαρκία
  • Αρτηριακή υπέρταση
  • Κατά πλάκας σκλήρυνση
  • Στεφανιαία νόσου
  • Υπογονιμότητα

Από τις μελέτες αυτές δεν αποδεικνύεται ότι η έλλειψη της βιταμίνης D ενέχεται στην εμφάνιση των ανωτέρω νοσημάτων. Αποδεικνύεται όμως τι ασθενείς με υψηλοτέρα επίπεδα βιταμίνης D εμφάνιζαν μειωμένο κίνδυνο στην ανάπτυξη τους.

Ρόλος του δέρματος στην σύνθεση της βιταμίνης D

Όπως προαναφέρθηκε, το ανθρώπινο δέρμα παίζει καθοριστικό ρόλο στην σύνθεση της βιταμίνης D.

Η βιταμίνη D3 συντίθεται στην επιδερμίδα. Η προβιταμίνη D3 μετατρέπεται σε βιταμίνη D3 υπό την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας Β του ηλιακού φωτός (UVB).

Η ικανότητα σύνθεσης της D3 εξαρτάται από τον φωτότυπο του δέρματος. Άτομα με ανοιχτό φωτότυπο δέρματος συνθέτουν επαρκείς ποσότητες κατόπιν έκθεσης στην UVB που δεν υπερβαίνει τα 45 λεπτά εβδομαδιαίως.

Αντιθέτως, άτομα με σκούρο φωτότυπο απαιτείται να εκτεθούν στην UVB τουλάχιστον 3 ώρες εβδομαδιαίως. Εκτός του φωτότυπου του ανθρώπινου δέρματος, άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την σύνθεση της βιταμίνης D είναι παράγοντες που αφορούν στην ποσότητα της UVB της ατμόσφαιρας που φθάνει στο δέρμα όπως:

  • γεωγραφικό πλάτος της διαμονής
  • καιρικές συνθήκες

Αντηλιακά και σύνθεση βιταμίνης D

Η αυξημένη επίπτωση και ο επιπολασμός του μελανινοκυτταρικού (κακόηθες μελάνωμα) και του μη μελανινοκυτταρικού καρκίνου του δέρματος στις αναπτυσσόμενες χώρες και η συσχέτιση της εμφάνισης τους με την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, οδήγησε, στα πλαίσια της πρόληψης, στην ευρεία χρήση αντηλιακών από τον γενικό πληθυσμό.

Τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει μια ευρεία συζήτηση μεταξύ των δερματολόγων κατά πόσο η χρήση αντηλιακών επηρεάζει την σύνθεση της βιταμίνης D.

Η πλειονότητα των κλινικών μελετών που αφορούν την μέτρηση των επιπέδων της βιταμίνης D σε άτομα που κάνουν ευρεία χρήση αντηλιακών, ανέδειξε πτώση των επιπέδων της 25(ΟΗ)D3 του πλάσματος, με παραμονή όμως εντός των φυσιολογικών ορίων (εγγύς των κατώτερων φυσιολογικών ορίων).

Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ότι:

  1. Τα χαμηλά, αλλά εντός των φυσιολογικών ορίων επίπεδα της 25(ΟΗ)D3 του πλάσματος σχετίζονται με πληθώρα νοσημάτων
  2. Το ότι υπάρχει διχογνωμία κατά πόσον οι φυσιολογικές τιμές της 25(ΟΗ)D3 χρήζουν επανεξέτασης, όσον αφορά στο εύρος τους

οδήγησε αρκετούς Δερματολόγους να συνιστούν συμπληρωματική χορήγηση 400iu βιταμίνης D σε άτομα που χρησιμοποιούν αντηλιακά με δείκτη προστασίας SPF (Sunburn Protecting Factor) άνω του 30.

Σχετικά με τον δημιουργό

Διατροφή | Υγεία & Ευεξία