Διαβήτης

Γνωρίζοντας τον Σακχαρώδη Διαβήτη

Γράφτηκε απο Βασιλική Λαζαρίδου

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα, δηλαδή ο ίδιος ο οργανισμός επιτίθεται στον στον εαυτό του. Γνωστά είδη μέχρι τώρα ήταν ο Σακχαρώδης Διαβητής τύπου 1 – γνωστός και ως ινσουλινοεξαρτώμενος- , ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2 και ο σακχαρώδης διαβήτης κυήσεως. Τα τελευταία χρόνια μελέτες έχουν δείξει κι άλλα είδη σακχαρώδους διαβήτη. Εμείς θα ασχοληθούμε με τπν Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 (ΣΔ1).

Ο ΣΔ1 παρουσιάζεται κυρίως σε μικρές ηλικίες (από μηνών ως την εφηβεία) και χαρακτηρίζεται από την απόλυτη ανικανότητα του παγκρέατος να παράγξει ινσουλίνη. Οι λόγοι μπορεί να είναι γενετικοί, περιβαλλοντικοί ή από κάποιον ιό. Αποτέλεσμα αυτής της ανικανότητας είναι η αναγκαστική και εφόρου ζωής έγχυση ινσουλίνης από το ίδιο το άτομο. Δηλαδή, το άτομο θα κάνει ενέσεις ινσουλίνης όσες φορές την μέρα χρειάζεται ή θα τοποθετήσει αντλία συνεχούς έγχυσης ισνουλίνης. Επειδή από μικρές ηλικίες εμφανίζεται, χρειάζεται όσο το δυνατόν μικρότερες διακυμάνσεις σακχάρου ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επιπλοκές. Αυτές οι διακυμάνσεις επηρεάζονται από τους υδατάνθρακες και την ινσουλίνη για αυτούς – αν θα υπάρξει σωστή δοσολογία δηλαδή-, την ποιότητα των υδατανθράκων αλλά και των λιπών, την γυμναστική αλλά και από τη γενικότερη φυσική κατάσταση του ατόμου, τα καιρικά φαινόμενα –κρύο,ζέστη-, το επίπεδο στρες, την οποιαδήποτε λοίμωξη, την εμμηνορρυσία.

Σε ό,τι έχει να κάνει με το φαγητό, το άτομο με ΣΔ1, θα πρέπει να υπολογίζει τα γραμμάρια υδατανθράκων και λιπών που υπάρχουν σε κάθε γεύμα του και έχοντας τις σωστές αναλογίες από τον γιατρό του, θα κάνει τις ανάλογες μονάδες ινσουλίνης. Φυσικά, θα πρέπει να δίνεται σημασία και στο μαγείρεμα των φαγητών χωρίς να χρειάζεται να μαγειρεύεται ξεχωριστό φαγητό για το άτομο ή να τρώει νοσοκομειακό φαγητό. Αυτό που θα πρέπει να θυμάται είναι πως τα υδατανθρακούχα τρόφιμα πρέπει να συνδυάζονται με πράσινη σαλάτα –και ποικιλία αυτής- και πρωτεΐνη. Με αυτόν τον τρόπο, η αύξηση του σακχάρου στο δίωρο θα είναι σε φυσιολογικά επίπεδα και θα έχει ελέγξει σωστά τον γλυκαιμικό δείκτη (ΓΔ) του φαγητού του.

Ο ΓΔ δείχνει την αύξηση του σακχάρου στις 2 ώρες από την κατανάλωση υδατανθράκων. Οι υδατάνθρακες μπορούν να αυξήσουν τον ΓΔ, ενώ οι πρωτεΐνες, το λίπος και τα πράσινα λαχανικά λόγω των φυτικών ινών κατεβάζουν τον ΓΔ. Ο ΓΔ επίσης, επηρεάζεται από το βρασμό των ζυμαρικών, για αυτό και προτιμώνται al dente. Ο ΓΔ επηρεάζει και την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαρίνη η οποία μας δίνει τον μέσο όρο των τιμών του σακχάρου για ένα 3μηνο. Κάθε δευτερόλεπτο υπάρχει μια τιμή η οποία αποθηκεύεται και διαμορφώνει την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαίρινη, HbA1c, η οποία πρέπει να μετράται κάθε 3 μήνες.

Περίπου κάθε 3 ώρες καλό είναι να μετράται το σάκχαρο. Η ώρα αυτή συμπίπτει με την ώρα που συνήθως τρώμε κάτι αλλά και με την ώρα που αρχίζει η δράση της 4ωρης ινσουλίνης να πέφτει εμφανώς. Καλό είναι να μην γίνεται έγχυση ινσουλίνης πριν το 4ωρο, όμως εφόσον δοκιμαστεί και συζητηθεί με τον θεράπων γιατρό είναι μια κάλη τεχνική για τον καλύτερο έλεγχο. Έτσι κι αλλιώς, το 3ωρο της συχνότητας πρέπει να τηρείται, διότι διαφορετικά συμβαίνει η γλυκονεογένεση, διαδικασία η οποία ενεργοποείται από το ίδιο το σώμα όταν παραμένει νηστικό για κάποιες ώρες. Στην γλυκονεογένεση παράγεται καύσιμο από τον ίδιο τον οργανισμό –γλυκόζη δηλαδή- για να κάνει τις διάφορες δραστηριότητες εκείνη τη στιγμή αυξάνοντας έτσι τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Επίσης, σημαντικό είναι να τηρείται κυκλικό σχήμα στα σημεία έγχυσης ινσουλίνης. Η κοιλιά είναι το πρώτο σημείο για την γρηγορότερη απορρόφηση ινσουλίνης, όπως επίσης και το ασφαλέστερο όταν πρόκειται να πραγματοποιηθεί άσκηση ή δραστήρια μέρα. Καλό είναι να καταγράφεται κάπου το σημείο της κάθε ένεσης ώστε να αποφεύγεται να γίνεται μόνο σε 2-3 «βολικά» σημεία. Με το πέρας του χρόνου και ακολουθώντας την τακτική του ίδιου βολικού σημείου, μπορεί να δημιουργηθεί λιποδυστροφία. Η λιποδυστροφία είναι επιπλοκή κατά την οποία δημιουργείται ένα σακουλάκι γεμάτο ινσουλίνη κάτω από το δέρμα και μπορεί να σκάσει οποιαδήποτε στιγμή δημιουργώντας σοβαρή υπογλυκαιμία. Η θεραπεία στην σκληρή και με γρουμπαλάκια επιδερμίδα από την λιποδυστροφία είναι να αφεθεί για κάποιο χρονικό διάστημα χωρίς έγχυση.

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1, είναι ένα νόσημα που θέλει φροντίδα αλλά και εκπαίδευση. Συνεχώς προκύπτουν νέα δεδομένα. Γνωρίζοντας τα, γίνεται πιο εύκολα διαχειρίσιμα η ασθένεια αλλά και πιο ανάλαφρη για την ψυχολογία αν σκεφτεί κανείς πως το νόσημα αυτό θα τον συντροφεύει για το υπόλοιπο της ζωής του!

Σχετικά με τον δημιουργό

Βασιλική Λαζαρίδου

Στα 15 μου αποφάσισα πως θέλω να γίνω διαιτολόγος βοηθώντας άτομα που είχαν ανάγκη για να καλυτερεύσουν τις συνθήκες ζωής του. Έτσι, αποφοίτησα από το Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης του 2015. Έκανα την πτυχιακή στο Ιπποκράτειο Νοκοσομείο στην Δ’ Παιδοενδοκρινολογική Μονάδα, με θέμα «Ο Σακχαρώδης Διαβήτης στην Παιδική Ηλικία», ενώ την πρακτική μου άσκηση την έκανα δίπλα σε γιατρό με εξιδείκευση στη διατροφή στην Θεσσαλονίκη. Έχω παρακολουθήσει τα μετεκπαδευτικά μαθήματα του ΚΕΑΔΔ και έχω συμμετάσχει σε διάφορες ομιλίες με θέμα τον Σακχαρώδη Διαβήτη.