Dr Plus - Diatrofi

Γενικά Διατροφή και Υγεία

Διατροφή και Σκλήρυνση Κατά Πλάκας

diatrofi-kai-sklyrinsi-kata-plakas

Η Σκλήρυνση Κατά Πλάκας είναι μια ασθένεια που προκαλείται από το ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου, το οποίο στρέφεται εναντίον των κυττάρων που παράγουν τη Μυελίνη, που αποτελεί το προστατευτικό περίβλημα των νευρώνων.

Το αποτέλεσμα είναι να την καταστρέφει και να διαταράσσεται η μετάδοση των νευρικών ερεθισμάτων μεταξύ των νευρώνων. Με άλλα λόγια, αποτελεί πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος με συμπτώματα όπως:

  • μυϊκή αδυναμία
  • πόνος
  • μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα
  • ζαλάδες
  • θολή όραση ή διπλωπία
  • προβλήματα ισορροπίας
  • προβλήματα ελέγχου της ουροδόχου κύστης

Επίσης, μπορεί να παρατηρηθούν αλλαγές στη διάθεση, τρέμουλο αδυναμία συγκέντρωσης κλπ.

Αίτια Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας

Η ΣΚΠ θεωρείται αυτοάνοσο νόσημα χωρίς γνωστή αιτιολογία. Παρόλα αυτά οι ερευνητές θεωρούν πιθανές αιτίες τις εξής:

  • Γενετική προδιάθεση, αν ένας γονιός ή συγγενής α’ βαθμού έχει τη νόσο
  • Περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η χώρα προέλευσης (όσο πιο μακριά από τον Ισημερινό τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες), τα επίπεδα βιταμίνης D στο σώμα, το φύλο (προσβάλει περισσότερο τις γυναίκες παρά τους άντρες), η ηλικία (εμφανίζεται κατά κύριο λόγο σε άτομα ηλικίας 20-50 ετών)
  • Φλεγμονή: ο ιός της ανεμοβλογιάς και του έρπητα εφόσον υπάρχουν στο σώμα μπορούν υπό προϋποθέσεις να οδηγήσουν στην καταστροφή της μυελίνης

Υπάρχει συγκεκριμένη δίαιτα για τη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας;

Σύμφωνα με τις παγκόσμιες κοινότητες της ΣΚΠ, δεν υπάρχει συγκεκριμένη δίαιτα που μπορεί να θεραπεύσει τη νόσο.

Όμως όλες συμφωνούν ότι μια υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή, λειτουργεί συμπληρωματικά. Συμβάλλει στην πρόληψη αλλά και στην μείωση της έντασης των συμπτωμάτων εξασφαλίζοντας μια πιο άνετη καθημερινότητα.

Μεταξύ των διαφόρων διαιτολογικών σχημάτων που έχουν προταθεί κατά καιρούς, η μεσογειακή διατροφή κατέχει υψηλή θέση, καθώς βασίζεται στην κατανάλωση άφθονων φρέσκων λαχανικών και φρούτων, δημητριακών ολικής άλεσης, ψαριών αλλά και μονοακόρεστων λιπαρών οξέων μέσω του ελαιολάδου ενώ συστήνει την μείωση κατανάλωσης κόκκινου κρέατος, κορεσμένων λιπαρών, επεξεργασμένων τροφίμων, αλατιού και ζάχαρης.

Πιο συγκεκριμένα, τα θρεπτικά συστατικά που πρέπει να προσλαμβάνει ένας ασθενής με ΣΚΠ είναι τα εξής:

Φυτικές ίνες

Βρίσκονται κυρίως στα τρόφιμα φυτικής προέλευσης όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί, σπόροι, δημητριακά ολικής άλεσης.

Συμβάλλουν στην υγεία και εύρυθμη λειτουργία του εντέρου, στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων αρτηριακής πίεσης και στην υγεία της καρδιάς, ενώ βοηθούν το άτομο να διατηρήσει το βάρος του σε φυσιολογικά επίπεδα καθώς συμβάλλει στη δημιουργία αισθήματος κορεσμού για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Βιταμίνη D

Έχει συνδεθεί με την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος καθώς βοηθά στη μείωση των λοιμώξεων και των φλεγμονών, ενώ είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου από τα κόκκαλα οπότε συμβάλλει και στην καλή σκελετική υγεία και την πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Παράγεται κυρίως από το δέρμα όταν εκτίθεται για τουλάχιστον 15 λεπτά στην ηλιακή ακτινοβολία ενώ η απορρόφησή της από τις τροφές είναι πολύ μικρή. Κύριες διατροφικές πηγές είναι τα λιπαρά ψάρια, ο κρόκος αυγού, το συκώτι αλλά και εμπλουτισμένα τρόφιμα όπως δημητριακά πρωινού ή γάλα.

Όταν όμως παρουσιάζεται έλλειψη, ο καλύτερος και πιο γρήγορος τρόπος για να ανεβάσεις τα επίπεδα είναι η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνη D. Η σύσταση από τους παγκόσμιους οργανισμούς είναι τα 400IU την ημέρα.

Βιοτίνη ή Βιταμίνη H

Αποτελεί συστατικό ενζύμων που βοηθούν το σώμα να παράγει μυελίνη. Όμως οι έρευνες ακόμη δεν δείχνουν σημαντικές αλλαγές στην ένταση των συμπτωμάτων της ΣΚΠ με την πρόσληψη συμπληρωμάτων βιοτίνης. Παρόλα αυτά η βιοτίνη μπορεί να προσληφθεί από τη διατροφή καθώς βρίσκεται κυρίως στα αυγά, τη μαγιά, το συκώτι, τους ηλιόσπορους, τα αμύγδαλα, το σπανάκι και το μπρόκολο.

Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα

Έρευνες έχουν δείξει ότι χαμηλή κατανάλωση πολυακόρεστων λιπαρών οξέων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης ΣΚΠ όμως χρειάζονται αρκετές ακόμα έρευνες ώστε να αποδειχθεί αυτός ο ισχυρισμός. Τέτοια λιπαρά είναι τα ω-3 που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια και τα σπορέλαια.

Αντιοξειδωτικά

Το οξειδωτικό στρες που οφείλεται στο σχηματισμό ελευθέρων ριζών, είναι πολύ έντονο στον οργασμό των νοσούντων με ΣΚΠ οπότε η υψηλή κατανάλωση τροφίμων με αντιοξειδωτική δράση είναι ευεργετική.

Τέτοια τρόφιμα είναι τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, το ελαιόλαδο, τα βότανα όπως το πράσινο τσάι και τα μπαχαρικά.  Θρεπτικά συστατικά με αντιοξειδωτική δράση είναι η βιταμίνη C, η βιταμίνη E, το μαγνήσιο, ο ψευδάργυρος και το σελήνιο.

Προβιοτικά και πρεβιοτικά

Η δύναμη του ανοσοποιητικού συστήματος έχει συνδεθεί με την υγεία του εντέρου και την σωστή ισορροπία των καλών και επιβλαβών βακτηρίων.

Τα καλά βακτήρια όταν βρίσκονται σε ικανό αριθμό συμβάλλουν στη σωστή πέψη και απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών οπότε και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Τα προβιοτικά είναι τρόφιμα που περιέχουν αυτά τα ευεργετικά βακτήρια όπως το γιαούρτι, το κεφίρ, το τουρσί και τα προϊόντα ζύμωσης. Φυσικά προβιοτικά υπάρχουν και με τη μορφή συμπληρωμάτων αρκεί να συμβουλευτείτε έναν γιατρό ή διατροφολόγο για να σας προτείνει το κατάλληλο.

Από την άλλη, αν αυξήσετε τον πληθυσμό των καλών βακτηρίων πρέπει να τα ταΐσετε για να συντηρηθούν και να αυξηθούν. Η τροφή των καλών βακτηρίων είναι τα πρεβιοτικά που περιέχουν φυτικές ίνες και βρίσκονται σε τροφές όπως η αγκινάρα, το σκόρδο, το πράσο, το σπαράγγι και τα κρεμμύδια.

Αλλαγές τρόπου ζωής που μπορεί να βοηθήσου
  • Διακοπή του καπνίσματος
  • Διατήρηση ενός υγιούς βάρους σώματος
  • Αύξηση της φυσικής δραστηριότητα για διατήρηση του μυϊκού τόνου, βελτίωση της ισορροπίας, μείωση του αισθήματος κόπωσης και αδυναμίας, μείωση του στρες, βελτίωση της ποιότητας του ύπνου
  • Μείωση της κατανάλωσης κορεσμένων λιπαρών οξέων όπως το κόκκινο κρέας, τα πλήρη γαλακτοκομικά, το βούτυρο, τα αλλαντικά
  • Μείωση της κατανάλωσης επεξεργασμένων τροφίμων που έχουν υψηλά επίπεδα αλατιού ή ζάχαρης και συντηρητικών
  • Διακοπή της κατανάλωσης αλκοόλ
  • Συχνά γεύματα ώστε να επιτυγχάνεται η σωστή πρόσληψη ενέργειας και θρεπτικών συστατικών
Βιβλιογραφία
  1. Sand I. The role of diet in multiple sclerosis: Mechanistic connections and current evidence. Curr Nutr Rep. 2018; 7(3): 150–160. doi: 10.1007/s13668-018-0236-z
  2. Farinotti M, Vacchi L, Simi S, Di Pietrantonj C, Brait L, Filippini G. Dietary interventions for multiple sclerosis. Cochrane Database Syst Rev. 2012 Dec 12;12:CD004192. doi: 10.1002/14651858.CD004192.pub3
  3. Mayo Clinic, Is there a multiple sclerosis diet? https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/multiple-sclerosis/expert-answers/multiple-sclerosis-diet/faq-20057953
  4. Multiple Sclerosis Society, Health Eating. https://www.mssociety.org.uk/care-and-support/everyday-living/eating-and-drinking/healthy-eating
  5. National Multiple Sclerosis Society, Diet and Nutrition. https://www.nationalmssociety.org/Living-Well-With-MS/Diet-Exercise-Healthy-Behaviors/Diet-Nutrition

Σχετικά με τον δημιουργό

Περσεφόνη Παπαδοπούλου Διαιτολόγος-Διατροφολόγος