Καρδιά

Kαρδιαγγειακά και Διατροφή

Λίγα λόγια για τα καρδιαγγειακά νοσήματα

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν μια ομάδα παθήσεων που οφείλεται στην αρτηριοσκλήρυνση και που προσβάλλουν κυρίως τα αγγεία της καρδιάς, του εγκεφάλου και των κάτω άκρων. Η καρδιαγγειακή νόσος, είναι η κυριότερη αιτία θνησιμότητας στον κόσμο. Στην Ελλάδα τα αγγειακά νοσήματα βρίσκονται σε έξαρση τα τελευταία χρόνια και αυτό συμβαίνει κατά κύριο λόγο διότι έχει εγκαταλειφθεί ο παραδοσιακός μεσογειακός τρόπος διατροφής και διαβίωσης.

Παράγοντες κινδύνου για  τα καρδιαγγειακά νοσήματα

Οι παράγοντες κινδύνου διαχωρίζονται σε κύριους και δευτερεύοντες ανάλογα με τη βαρύτητά τους. Ως κύριους παράγοντες κινδύνου θα μπορούσαμε να αναφέρουμε:

  • Κάπνισμα,
  • Υπερχοληστερολαιμία,
  • Αρτηριακή υπέρταση,
  • Σακχαρώδης διαβήτης,
  • Οικογενειακό ιστορικό
  • Φύλο,

Ως δευτερεύοντες παράγοντες κινδύνου θα μπορούσαμε να αναφέρουμε:

  • Παχυσαρκία (κυρίως την κοιλιακή παχυσαρκία),
  • Καθιστική ζωή,
  • Στρες
  • Άπνοια κατά τον ύπνο.

Κάποιοι παράγοντες κινδύνου είναι κληρονομικοί και δεν μπορούν να μεταβληθούν (π.χ οικογενειακό ιστορικό), ενώ κάποιοι άλλοι έχουν να κάνουν με τις συνήθειες (π.χ κάπνισμα).

Πως προλαμβάνουμε τα καρδιαγγειακά νοσήματα;

Η πρόληψη αποτελεί το μεγαλύτερο μέλημα μας κατά των καρδιαγγειακών παθήσεων, καθώς το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών μπορούν να προληφθούν, τροποποιώντας τόσο των τρόπο της διατροφής, όσο και τον τρόπο ζωής. Η μείωση της σωματικής δραστηριότητας, η αύξηση του καπνίσματος, η απομάκρυνση από το παραδοσιακό μοντέλο μεσογειακής διατροφής και το υπερβολικό άγχος και στρες είναι οι βασικοί παράγοντες που έχουν φέρει τα καρδιαγγειακά στα πρώτα αίτια θανάτου στο δυτικό κόσμο. Σημαντικό όμως είναι ότι ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα ενός ατόμου θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέσω πρόληψης για τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ο ρόλος της διατροφής στα Καρδιαγγειακά νοσήματα

Στους βασικούς διατροφικούς μας στόχους θα πρέπει να ξεκινάμε με την διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, καθώς βελτιώνει τους παράγοντες κινδύνου και μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης καρδιοαγγειακών νοσημάτων.

Το διαιτητικό λίπος σχετίζεται άμεσα με τον αυξημένο κίνδυνο αγγειακών δυσλειτουργιών. Η κύρια ποσότητα των λιπαρών ουσιών που προσλαμβάνονται θα πρέπει να προέρχεται κυρίως από καλά λιπαρά όπως είναι το ελαιόλαδο, οι ελιές και οι ξηροί καρποί και λιγότερο από άλλες πηγές φυτικού και ζωικού λίπους. Στο εβδομαδιαίο διαιτολόγιο σημαντική θέση θα πρέπει να κατέχουν και τα ψάρια, καθώς είναι μία πολύ καλή πηγή ω3 λιπαρών οξέων.

Οι αντιοξειδωτικές ουσίες των φρούτων και των λαχανικών βοηθούν στην πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων. Καθημερινά συστήνεται η πρόσληψη  πέντε τουλάχιστον μερίδων λαχανικών και φρούτων. Προσοχή πρέπει να δίνεται και στο αλάτι το οποίο επιβαρύνει την αρτηριακή πίεση και τη λειτουργία των νεφρών.

Η υπερβολική  κατανάλωση του αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακών διαταραχών. Ενώ, η ήπια και ελεγχόμενη κατανάλωση συγκεκριμένων αλκοολούχων ποτών τα οποία είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες (κρασί, μπύρα) φαίνεται ότι βοηθά στην καλύτερη λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων. Για το λόγο αυτό, συστήνεται περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ σε 2 μερίδες/ημέρα για άντρες και σε μια μερίδα/ημέρα για γυναίκες.

Το πιο συχνό διατροφικό σχήμα που συστήνεται σήμερα για πρόληψη και αντιμετώπιση καρδιοαγγειακών νοσημάτων είναι το μοντέλο TLC diet (Therapeutic Lifestyle Changes diet). Το διατροφικό αυτό μοντέλο στοχεύει κυρίως στη μείωση της ολικής και LDL χοληστερίνης αίματος και στην αύξηση των επιπέδων της HDL χοληστερίνης. Με αυτό το σχήμα μειώνεται ο κίνδυνος εμφράγματος και άλλων νοσημάτων που σχετίζονται με βλάβη των αρτηριών.

Σύμφωνα με το μοντέλο TLC diet θα μπορούσαμε να δώσουμε ορισμένες  συστάσεις:

  • Περιορίστε την ποσότητα κρέατος σε λιγότερο από 150γρ / ημέρα,
  • Όταν καταναλώνετε κοτόπουλο ή γαλοπούλα αφαιρείτε την πέτσα,
  • Επιλέγετε ως τρόπο μαγειρέματος το βράσιμο ή το ψήσιμο και αποφύγετε το τηγάνισμα,
  • Επιλέγετε γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών,
  • Χρησιμοποιείτε ως κύρια λιπαρή ύλη στη μαγειρική και στις σαλάτες το ελαιόλαδο,
  • Αποφύγετε τα trans λιπαρά : τηγανιτά, μαργαρίνες, κράκερς,
  • Επιλέγετε φρούτα και λαχανικά ως ενδιάμεσα γεύματα, επιδόρπια ή συνοδευτικά του κυρίως γεύματός σας,
  • Εστιάστε σε δημητριακά ολικής αλέσεως τα οποία περιέχουν μεγαλύτερη ποσότητα φυτικών ινών και αντιοξειδωτικών ουσιών (π.χ αναποφλοίωτο ρύζι, ζυμαρικά ολικής αλέσεως και ψωμί ολικής αλέσεως)
  • Επιλέγετε δημητριακά πρωινού πλούσια σε φυτικές ίνες. Προτιμήστε την βρώμη,
  • Προτιμάτε σπιτικά γλυκά (μπισκότα, κέικ) τα οποία θα περιέχουν περιορισμένη ποσότητα κορεσμένου λίπους,
  • Τα γλυκά καλό είναι να υπάρχουν στο διαιτολόγιο με συχνότητα 1 φορά/ εβδομάδα.

Σχετικά με τον δημιουργό

Κωνσταντίνα Παπαδημητρίου / Διαιτολόγος-Διατροφ...

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος, MSc, Master Practitioner στις Διατροφικές Διαταραχές και στην Παχυσαρκία