Πεπτικό

Έλκος… όσα πρέπει να γνωρίζω!

Πεπτικό έλκος είναι η διάβρωση του επιθηλίου του βλεννογόνου του στομάχου ή του δωδεκαδακτύλου, η οποία μπορεί να επεκταθεί μέχρι και τη μυϊκή στοιβάδα. Η διάβρωση αυτή προκύπτει από την ανισορροπία μεταξύ των ‹‹αμυντικών ή προστατευτικών μηχανισμών›› του πεπτικού (βλέννα, επιθηλιακά κύτταρα του βλεννογόνου, διττανθρακικά, επαρκής αιματική ροή) έναντι των ‹‹επιθετικών μηχανισμών›› του πεπτικού (HCI, πεψίνη, H.Pylori, οινόπνευμα, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, χολικά οξέα).

Το πεπτικό έλκος διακρίνεται σε δύο κατηγορίες:

  • Έλκος στομάχου
  • Έλκος δωδεκαδακτύλου

Το έλκος εμφανίζεται συχνότερα στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες και συγκεκριμένα το έλκος του δωδεκαδακτύλου εμφανίζεται πιο συχνά από το έλκος του στομάχου. Το δωδεκαδακτυλικό έλκος προσβάλλει κυρίως άτομα νεαρής ηλικίας (30-55 ετών), ενώ το έλκος στομάχου άτομα μεγαλύτερης ηλικίας (55 ετών και άνω).

Παράγοντες Κινδύνου για την ανάπτυξη έλκους:

 Λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (70% εμφανίζεται στο έλκος στομάχου και το 90% στο έλκος δωδεκαδακτύλου).

  • Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ). Τα φάρμακα αυτά αναστέλλουν την έκκριση προσταγλανδινών διαταράσσοντας την ισορροπία των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού.
  • Κάπνισμα, αλκοόλ και stress σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης έλκους χωρίς όμως να αποτελούν άμεσοι κίνδυνοι για ανάπτυξή του.
  • Ορισμένα πικάντικα φαγητά και καρυκεύματα δεν δημιουργούν πεπτικό έλκος αλλά μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση.
  • Σύνδρομο Zollinger-Ellison κατά το οποίο προκαλείται υπερέκκριση υδροχλωρικού οξέως στο στομάχι. 

Συμπτώματα έλκους στομάχου

 Πόνος ή αίσθημα καύσου στο επιγάστριο (άνω μέρος της κοιλιακής χώρας).

  • Ναυτία και έμετο.
  • Μειωμένη απώλεια όρεξης κυρίως λόγω του πόνου.
  • Ήπια απώλεια βάρους.
  • Φούσκωμα και αίσθημα δυσφορίας στη κοιλιακή χώρα.
  • Δυσπεψία, ρέψιμο και τυμπανισμό με αύξηση παραγωγής αερίων στο γαστρεντερικό σωλήνα.

Διατροφική αντιμετώπιση έλκους

  • Μικρά, συχνά γεύματα και αργή – καλή μάσηση της τροφής.%ce%b9
  • Άπαχο κρέας και ψάρι βραστό ή σχάρας.
  • Τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες (δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα, λαχανικά).
  • Καλοβρασμένα όσπρια και λαχανικά, εξαρτάται όμως από την ανεκτικότητα του ελκοπαθούς.

Τι θα πρέπει να αποφεύγετε!

Φαγητά κρύα ή σε υψηλή θερμοκρασία, επεξεργασμένα τρόφιμα, λιπαρά τρόφιμα, ανώριμα φρούτα, ξηρούς καρπούς, ντομάτα, λεμόνι, πορτοκάλι, μανταρίνι, γκρέιπ φρουτ, εσπεριδοειδή, τηγανιτά τρόφιμα, τσιγαριστά φαγητά, μπαχαρικά, καρυκεύματα, σάλτσες, τσάι, καφεΐνη, αναψυκτικά, σόδα, αλκοόλ, κάπνισμα.

Φαρμακευτική αγωγή

Αντιόξινα, ανταγωνιστές υποδοχέων ισταμίνης, ανταγωνιστές αντλίας πρωτονίων, αγωγή εκρίζωσης ελικοβακτηρίδιου και άλλων φαρμάκων αποτελούν καθοριστικό παράγοντα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του έλκους σε συνδυασμό με τη διατροφή.

Η διατροφική παρέμβαση και η φαρμακευτική αγωγή θα πρέπει να εξατομικεύεται ανάλογα με τα αίτια – συμπτώματα του ασθενούς και τις προτιμήσεις – συνήθειές του.

Βιβλιογραφία:

Vomero DN et al. Nutritional care in peptic ulcer. Arq Bras Cir Dig. 2014 Oct-Dec; 27(4): 298–302.

Standiford JC et al. Guidelines for clinical care .Peptic ulcer disease .Univercity of Michigan. Health System. 2005.

Σχετικά με τον δημιουργό

Ευγενία Λάζου Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Η Ευγενία Λάζου είναι Διαιτολόγος – Διατροφολόγος πτυχιούχος του τμήματος Διατροφής – Διαιτολογίας του Α.Τ.Ε.Ι. Κρήτης και κατέχει Δίπλωμα Ειδικού Εφαρμογών Διαιτητικής από Δημόσιο ΙΕΚ.
email: evgelazou@yahoo.gr
Ολοκλήρωσε το 2014 τη πτυχιακή της εργασία με θέμα ‹‹Αξιολόγηση και σύγκριση της πρόσληψης φρούτων και λαχανικών των παιδιών ηλικίας 8-11 χρονών στη Σητεία το 2014››, η οποία παρουσιάστηκε στο 11ο Μακεδονικό Συνέδριο Διατροφής στη Θεσσαλονίκη το 2015.
Πραγματοποίησε το 2014 την 6μηνη πρακτική της άσκηση στο νοσοκομείο Π.Γ.Ν Αττικόν.
Από τον Οκτώβριο του 2016 παρακολουθεί τον εκπαιδευτικό κύκλο του Πανεπιστημίου Αιγαίου με τίτλο ‹‹Πιστοποιημένη Κατάρτιση στη Συμβουλευτική, το Life Coaching και το Mentoring››.
Άλλες δραστηριότητες που έχει συμμετάσχει:
• Ενημέρωση των παιδιών για τη διατροφή, με θέμα «Η διατροφή των εφήβων» στο γενικό Λύκειο Σητείας (Κρήτη).
• Συμμετοχή στην επιστημονική διήμερη εκδήλωση ενημέρωσης κοινού «Επίκαιρα θέματα στον χώρο της Διατροφής & η συμβολή τους σε θέματα Υγείας και Πρόληψης» από την Ελληνική Διατροφολογική Εταιρεία.
• Συμμετοχή μαζί με την ΕΔΔΕ στην διαδραστική εκδήλωση ενημέρωσης κοινού που διοργανώθηκε στο «Global Wellness Day».
• Συμμετοχή στις ενημερωτικές εκδηλώσεις τις ΕΔΔΕ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας σε συνεργασία με τους δήμους της Αττικής.

Παρακολουθεί Ιατρικά Συνέδρια, Σεμινάρια, Ημερίδες και Κλινικά φροντιστήρια Διατροφής και Διαιτολογίας καθώς και Παθολογικών καταστάσεων, έτσι ώστε να ενημερώνεται για τις εξελίξεις στο κλάδο της Διατροφής και της Υγείας.