Dr Plus - Diatrofi

Lifestyle Ψυχολογία

Ποιές οι επιπτώσεις της καραντίνας στην ψυχική μας υγεία

epiptoseis-tis-karantinas-stin-psixiki-ygeia

Με την κρίση του COVID-19  ακόμα σε εξέλιξη, οι κοινωνίες σε όλο τον πλανήτη μετράνε τεράστιες απώλειες τόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο και σε ψυχολογικό και οικονομικό επίπεδο.

Στη ζωή μας μπήκε με βίαιο τρόπο η έννοια της κοινωνικής απόστασης ή ακόμα χειρότερα της κοινωνικής απομόνωσης. Αυτά τα «δύο μέτρα απόστασης», έφεραν σταδιακά μεγάλη πίεση στους ανθρώπους. Βιώθηκαν με διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με την κουλτούρα και την κατάσταση στην οποία ήταν ο καθένας από εμάς, πριν από την κρίση.

Ακόμα πιό μόνοι

Οι μοναχικοί άνθρωποι, ένιωσαν ακόμα πιο μόνοι, μια και η ήδη μειωμένη κοινωνικότητα τους ελαχιστοποιήθηκε.

Οι οικογένειες, δεν στερήθηκαν την επαφή. Έφτασαν όμως πολλές φορές σε σύγκρουση, είτε γιατί κάποιο μέλος ήθελε να παραβιάσει ή να τηρήσει τους κανόνες της καραντίνας,  είτε γιατί απλά η έννοια του ζωτικού χώρου και της ιδωτικότητας δεν υπήρχε.

Οι ηλικιωμένοι, έμειναν αποκομμένοι από τα παιδιά και τα εγγόνια τους, με τη δυσκολία της καθημερινότητας να τους δοκιμάζει σημαντικά και την αγωνία του θανάτου να γιγαντώνεται μέσα τους.

Οι ελεύθεροι νέοι άνθρωποι, ένιωσαν τη ζωή τους να σταματά σε ότι αφορά το σχεσιακό κομμάτι. Η δυσκολία στην εύρεση συντρόφου αυξήθηκε κατά πολύ.

Οι άνθρωποι μέσης ηλικίας είδαν τη ζωή τους, όπως την είχαν χτίσει, να εκτροχιάζεται σε πολλά επίπεδα, χωρίς να μπορούν να κάνουν κάτι για αυτό.

Τα μικρά παιδιά στερήθηκαν το παιχνίδι, το σχολείο, την επαφή με τους φίλους τους. Καθηλώθηκαν πίσω από μια οθόνη που έγινε το μοναδικό μέσο για να μάθουν, για να διαβάσουν, για να διασκεδάσουν.

Πολλοί άνθρωποι ήρθαν αντιμέτωποι με την επαγγελματική ανασφάλεια και μεγάλα οικονομικά προβλήματα. Και όλα αυτά κάτω από το φόβο της ασθένειας και της πιθανότητας να μεταφερθεί κάποιος στο νοσοκομείο, με τα κρεβάτια των εντατικών να ασφυκτιούν.

 Άνθρωποι, κοινωνίες, μικρές και μεγάλες, πέρασαν και περνούν μέσα από συμπληγάδες, μετρούν απώλειες και τραύματα.

Η κοινωνική αποστασιοποίηση και η απομόνωση δημιούργησαν ένα αρνητικό ψυχικό φορτίο με τα συναισθήματα του στρες, του άγχους, της κατάθλιψης, της μοναξιάς και του θυμού να πρωτοστατούν. Οι δυσκολίες στον ύπνο και το αίσθημα της απώλειας του ελέγχου επιβάρυνε επιπλέον την καθημερινότητα.

Κοινή συνισταμένη στους περισσότερους, νοσούντες και μη: ο φόβος. Φόβος για το τι μου συμβαίνει και αν θα το ξεπεράσω. Φόβος μη νοσήσω, φόβος μη μεταδώσω και γίνω αιτία να χάσει τη ζωή του ένα αγαπημένο μου πρόσωπο.

Οι εμβολιασμοί προχωρούν, οι επιπτώσεις μένουν

Οι εμβολιασμοί πλέον σε όλο τον πλανήτη γίνονται με γρήγορο ρυθμό και φαίνεται πως αυτός είναι ο τρόπος για την επανεκκίνηση της ζωής.

Οι ψυχικές ωστόσο επιπτώσεις της απομόνωσης μπορεί να διαρκέσουν ακόμη και μήνες ή και χρόνια μετά. 

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έκανε έκκληση να « δοθεί στην ψυχική υγεία η προτεραιότητα την οποία πάντα στερούνταν». Προέτρεψε τις κυβερνήσεις να εξασφαλίσουν ότι η συζήτηση για την ψυχική υγεία θα βρίσκεται στο κέντρο των μέτρων αντιμετώπισης της πανδημίας. Δεν νοείται υγεία χωρίς να περιλαμβάνεται σε αυτή και η έννοια της ψυχικής υγείας.

Χρόνο στον εαυτό μας

Μπροστά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, έχει εξαιρετική σημασία να δώσουμε στον εαυτό μας το χρόνο να ξαναβγεί στη ζωή, ο καθένας με το δικό του ρυθμό και με εμπιστοσύνη στην αέναη δύναμη της ζωής να προχωρά να εξελίσσεται.

Όλες λοιπόν εκείνες οι πρακτικές που μας προσφέρουν δομή είναι και πάλι απαραίτητες.

Τήρηση προγράμματος

Η διατήρηση ενός προγράμματος, ύπνου, γευμάτων και δραστηριότητας, τόσο πνευματικής όσο και σωματικής έχουν να προσφέρουν τα μέγιστα.

Πρακτική ευγνωμοσύνης

Η πρακτική της ευγνωμοσύνης, διαρκώς, αλλά ιδιαίτερα σε περιόδους αβεβαιότητας και  αστάθειας μας βοηθά να έρθουμε σε επαφή με τη χαρά, την ευχαρίστηση, την ζωντάνια.

Μπορείτε να ξεκινάτε ή να κλείνετε την μέρα σας με μια άσκηση ευγνωμοσύνης. Αναλογιστείτε, κάποιο, κάποια πράγματα για τα οποία είστε ευγνώμονες. Δεν χρειάζεται να είναι κάτι μεγάλο. Μπορεί να είμαι ευγνώμων για τον ήλιο που χάρηκα σήμερα. Για τον καφέ που απόλαυσα στο μπαλκόνι μου. Για το λουλούδι που έσκασε στην γλάστρα μου.

Περιορίστε τους παράγοντες ανησυχίας

Ταυτόχρονα με την άσκηση της ευγνωμοσύνης είναι καλό να περιορίσετε της έκθεση σας στους παράγοντες εκείνους που ενεργοποιούν την ανησυχία σας, όπως η συνεχής παρακολούθηση των ειδήσεων ή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για ενημερώσεις.

Μπορείτε να ορίσετε μια συγκεκριμένη ώρα στην διάρκεια της μέρας, κατά προτίμηση όχι κοντά στην ώρα του βραδινού ύπνου,  όπου θα ενημερώνεστε από μια αξιόπιστη πηγή, όπως για παράδειγμα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

Επιπροσθέτως, ειδήσεις δεν είναι μόνο εκείνες με ένα αρνητικό φορτίο. Ας εξασκηθούμε στην αναζήτηση θετικών ειδήσεων, γιατί αυτό τελικά μπορεί να είναι μια επιλογή που συνδέεται με τον ευρύτερο προσανατολισμό μας στη ζωή.

Τεχνικές χαλάρωσης

Οι τεχνικές χαλάρωσης και η άσκηση του διαλογισμού, έχουν να προσφέρουν πολλά στην ψυχική μας υγεία μια και ολοένα και περισσότερες έρευνες υποστηρίζουν τον αγχολυτικό τους χαρακτήρα.

Μπορεί κανείς εύκολα να βρει στο διαδίκτυο, μια πληθώρα τεχνικών χαλάρωσης και ασκήσεων διαλογισμού και να τις εντάξει στο καθημερινό του πρόγραμμα.

Ακόμα και αυτοί που δυσκολεύονται να βρουν χρόνο ή λανθασμένα πιστεύουν  ότι χρειάζονται ειδικές συνθήκες για κάτι τέτοιο, μπορούν να ωφεληθούν τα μέγιστα, απλά και μόνο παίρνοντας μια βαθειά ανάσα. Ας μη ξεχνάμε, πως ψυχή σημαίνει ακριβώς αυτό: Ζωτική  Ανάσα.

Βιβλιογραφία
  • Jeong, H., Yim, H. W., Song, Y. J., Ki, M., Min, J. A., Cho, J., & Chae, J. H. (2016)
  • Mental health status of people isolated due to Middle East Respiratory Syndrome. Epidemiology and health, 38
  • Kabat Zinn,J (2009). Clinical handbook of Mindfulness. Fabrizio, D (Ed). Vicenza: Spinger
  • Liu, X., Kakade, M., Fuller, C. J., Fan, B., Fang, Y., Kong, J & Wu, P. (2012). Depression after exposure to stressful events: lessons learned from the severe acute  respiratory  syndrome  epidemic. Comprehensive  psychia try, 53(1), 15-23
  • WHO Guidelines (2020)

Σχετικά με τον δημιουργό

Αικατερίνη Μ. Παπαθανασίου- Πεχλιβανίδου Ψυχολόγος

Διεύθυνση: Μητροπόλεως 105, 54622 Θεσσαλονίκη, Ελλάδα
Τηλέφωνο: 6976-242090/ 2310-438690
e-mail: katerina.papathanasiou@yahoo.com
Εκπαίδευση:
Bachelor of Science in Psychology, University of Sheffield, UK
Master in Psychology and Counseling, University of Sheffield, UK
Gestalt Therapist, Gestalt Foundation Psychotherapy & Training center of Thessaloniki
Τα τελευταία χρόνια εργάζομαι στο ιδιωτικό μου γραφείο στη Θεσσαλονίκη με ενήλικες, παιδιά, ζευγάρια και ομάδες. Επιπλέον, εργάζομαι στον Συμβουλευτικό Σταθμό του City College, International Faculty of the University of Sheffield, προσφέροντας τις υπηρεσίες μου στους φοιτητές και το προσωπικό του κολεγίου και είμαι εξωτερική συνεργάτης του Gestalt Foundation, στη Θεσσαλονίκη. Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η έννοια της ποιότητας της ζωής σε σχέση με την χρόνια παιδική ασθένεια και έχω μελετήσει τις επιπτώσεις του παιδικού καρκίνου και του παιδικού άσθματος στην ποιότητα ζωής όχι μόνο των παιδιών που νοσούν, αλλά και των οικογενειών τους. Επίσης, έχω ασχοληθεί με τη Θετική Ψυχολογία, όπου διερεύνησα σε βάθος το πως μπορούμε να αλλάξουμε τον προσανατολισμό μας στη ψυχολογία από θεραπευτικό σε προληπτικό και να επικεντρωθούμε πάνω στις δυνάμεις που κάθε άτομο διαθέτει. Με την επικέντρωσή μας πάνω σε αυτές τις δυνάμεις, βοηθούμε τους ανθρώπους να ανταπεξέλθουν περισσότερο αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της ζωής και να αποκτήσουν μια αισιόδοξη αντίληψη για αυτήν, κάτι το οποίο συμβάλλει σημαντικά στην σωματική και ψυχική υγεία. Έχω συμμετάσχει σε συνέδρια και ημερίδες, με εργασίες και επιστημονικά άρθρα και είμαι μέλος των παρακάτω Οργανισμών:
Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ)
Βρετανική Ψυχολογική Εταιρεία (B.P.S.)
Συμβούλιο Επαγγελμάτων Υγείας Ηνωμένου Βασιλείου (HCPC)
Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (A.P.A.)
Ελληνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Γκεστάλτ (H.A.G.T )
Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ψυχοθεραπείας Γκεστάλτ (EAGT)
Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ψυχοθεραπείας (EAP)