Dr Plus - Diatrofi

Διατροφικές διαταραχές Ψυχολογία

«Θα λιμοκτονήσεις ώστε οι άλλοι να τραφούν καλύτερα;

…”Το πείραμα της Μινεσότα”

Αυτό το άρθρο μιλά για τη λιμοκτονία.

Στο σύνολο 36 άνδρες κανονικού βάρους ανταποκρίθηκαν στο φυλλάδιο που τους καλούσε να λάβουν εθελοντικά μέρος στη μελέτη με τίτλο «Θα λιμοκτονήσεις ώστε οι άλλοι να τραφούν καλύτερα;». Το 1944 ο Ancel Keys, ένας τότε νεαρός καθηγητή φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, μελέτησε το  πώς άντρες που δε λάμβαναν μέρος στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο θα επηρεαστούν σωματικά και ψυχολογικά από μια πολύ περιορισμένη σίτιση και ποιος θα ήταν ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να γίνει αποκατάσταση των συνεπειών. Για να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, πρότεινε ένα τολμηρό ανθρώπινο πείραμα: να υπαγάγει τους εθελοντές σε ημι-λιμοκτονία  και στη συνέχεια σε αποκατάσταση.

life-magazine Οι περισσότεροι έχασαν το 25% του βάρους τους σε 6 μήνες, εμφάνισαν αναιμία, κόπωση, απάθεια, υπερβολική αδυναμία, ευερεθιστότητα, νευρολογικά προβλήματα και οιδήματα των κάτω άκρων. O παλμοί της καρδιάς τους μειώθηκαν δραματικά (σε περίπου 35 ανά λεπτό) και ο μεταβολικός ρυθμός τους επιβραδύνθηκε. Η συχνότητα κινητικότητας του εντέρου μειώθηκε σε περίπου μία φορά την εβδομάδα και ο όγκος του αίματος τους μειώθηκε κατά περίπου 10%

Σχεδόν 60 χρόνια μετά το πείραμα της Μινεσότα, 19 από τους 36 αρχικούς συμμετέχοντες ήταν ακόμα ζωντανοί (γύρω στα 80 τους χρόνια) και 18 δέχθηκαν να ερωτηθούν προφορικά για την εμπειρία τους στην τότε μελέτη.

Οι συμμετέχοντες έπρεπε να χάσουν 1,1 κιλό την εβδομάδα για να επιτευχθεί η «επιθυμητή» μείωση του βάρους κατά 25% μέχρι το τέλος της περιόδου ημι-λιμοκτονίας. Η ποσότητα της τροφής που κάθε άνθρωπος λάμβανε την ώρα των γευμάτων εξαρτιόνταν από το πόσο καλά είχε «προχωρήσει» τον εβδομαδιαία στόχο του. Σχεδόν όλοι οι άνδρες θυμόντουσαν τις βόλτες μαζί τους φίλους τους για να εκπληρώσουν τον άλλο εβδομαδιαίο στόχο των 35,4 χιλιομέτρων με τα πόδια. Αρχικά, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να μασούν τσίχλα, να πίνουν νερό και μαύρο καφέ αλλά μερικοί από τους άνδρες άρχισαν να μασούν μέχρι και 40 πακέτα τσίχλες καθώς και να πίνουν 15 καφέδες την ημέρα οπότε διακόπηκε αυτή η δυνατότητα.

Η τροφή έγινε μια εμμονή για τους συμμετέχοντες. Ο Robert Willoughby θυμήθηκε τις συχνά πολύπλοκες διαδικασίες που ανέπτυξαν οι άνδρες για να τρώνε τη μικρή ποσότητα τροφίμων που παρέχονταν: “. . . το φαγητό έγινε μια τελετουργία. . . Μερικοί άνθρωποι αραίωναν το φαγητό τους με νερό για να το κάνουν να φαίνεται περισσότερο. Άλλοι κάθε λίγο δάγκωναν το φαγητό και το κρατούσαν στο στόμα τους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Έτσι το φαγητό «διαρκούσε περισσότερο»…

Η εφημερίδα Minneapolis Star περιγράφει: «Ένας από τους άντρες που λάμβαναν μέρος στη μελέτη περπατούσε ενώ συνάντησε ένα αρτοποιείο και έτσι ενέδωσε στον πειρασμό της μυρωδιάς των φρεσκοψημένων ντόνατς. Μπήκε μέσα και έσπευσε να αγοράσει μία ντουζίνα ντόνατς. Τα έδωσε σε κάποια παιδιά που βρήκε στο δρόμο και επειδή απαγορευόταν να φάει, τα παρακολουθούσε όσο τα έτρωγαν με ευχαρίστηση.»

Πολλοί ανέφεραν επίσης πως αφού τελείωσε το πείραμα, κατανάλωναν υπερβολικά μεγάλη ποσότητα τροφής και όπως χαρακτηριστικά είπε ο Jasper Graner “Ήταν ένα διάστημα μακράς στέρησης που μετά ένιωθα πως έπρεπε να το καλύψω τρώγοντας ότι είχα στερηθεί”. Κατά συνέπεια, πολλοί συμμετέχοντες έβαλαν αρκετό βάρος μετά.

Ο Harold Blickenstaff επισήμανε την απογοήτευση της συνεχούς σκέψης για τα τρόφιμα. Δεν ήταν τόσο η φυσική δυσφορία από αυτό το πείραμα, αλλά το γεγονός ότι έκανε τα τρόφιμα να είναι το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή ενός ατόμου. «Πήγαινα σινεμά και αντί να παρατηρώ τις σκηνές που έδειχνε η ταινία, παρατηρούσα το τι έτρωγαν οι υπόλοιποι θεατές στην αίθουσα. Έγινε η μία κεντρική και μόνη σκέψη της ζωής μου. Και η ζωή είναι πολύ βαρετή αν το φαγητό είναι το μόνο πράγμα που σκέφτεσαι.»

Αυτό το άρθρο γράφτηκε για να αντιληφθούμε τις καταστροφικές σωματικές και ψυχικές συνέπειες ενός τέτοιου εγχειρήματος. Αν μπορούσα να μιλήσω στον καθένα ξεχωριστά θα έλεγα τα εξής: «Σταμάτα να στερείς από τον εαυτό σου την απόλαυση του φαγητού, σταμάτα να σε καταπιέζεις άλλο και να βάζεις το φαγητό ως τη πιο σημαντική σκέψη σου. Φάε ισορροπημένα, περπάτα λίγο παραπάνω, πρόσεχε το σώμα σου λίγο… ή μάλλον πρόσεχε το σώμα  σου πολύ! Φρόντισε τον εαυτό σου, διότι κανείς άλλος δεν θα το κάνει για σένα!»

mov_keadd-212x300Σημείωση προς ειδικούς: Αν είσαι επαγγελματίας υγείας εξειδικεύσου σε θέματα διαχείρισης διατροφικών διαταραχών μέσω της εκπαίδευσης Master Practitioner on Eating Disordes του Κέντρου Εκπαίδευσης & Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών. Περισσότερες πληροφορίες στο Link www.keadd.gr καθώς και τις Προσεχείς Εκπαιδεύσεις ΕΔΩ

Αν αναζητείς Πιστοποιημένο Επαγγελματία Υγείας από το NCFED στις Διατροφικές Διαταραχές δες στο Δίκτυο Συνεργαζόμενων Επαγγελματιών Υγείας ΕΔΩ

Πηγές:

Kalm, L.M. & R.D. Semba (June 1, 2005) “They starved so that others be better fed: remembering Ancel Keys and the Minnesota experiment.” The Journal of Nutrition 135(6): 1347-1352.

“Men Starve in Minnesota” (July 30, 1945). Life 19(5): 43-46.

Σχετικά με τον δημιουργό

Μαρία Βασίλογλου- Διαιτολόγος- Διατροφολόγος MSc

Η Μαρία Βασίλογλου ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές σπουδές της στο τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας στο ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης καθώς πιστεύει πως η διατροφή είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής κάθε ανθρώπου. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της συμμετείχε στο πρόγραμμα "Erasmus Placement" στο Moenchengladbach της Γερμανίας όπου εκπόνησε την πτυχιακή της εργασία στο κομμάτι των υπερλιπιδαιμιών. Στη συνέχεια ταξίδεψε στην Βαλένθια της Ισπανίας όπου ήταν εθελόντρια-διαιτολόγος σε μία κατασκήνωση με παιδιά με διαβήτη τύπου 1. Εκεί διαπίστωσε πως αυτά τα "πιο γλυκά" παιδιά είναι ο τομέας που θα ήθελε να ασχοληθεί στο μέλλον. Συνέχισε, λοιπόν, τις μεταπτυχιακές σπουδές της στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, όπου απέκτησε MSc στη Διατροφή του Ανθρώπου με εξειδίκευση στην Κλινική Διατροφή και με διπλωματική εργασία στο Διαβήτη Τύπου 1. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, η Μαρία ασχολήθηκε με την ενδοκρινολογία και τη διατροφή ως ερευνήτρια σε συνεργασία με την Ιατρική σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια, ταξίδεψε για 5 μήνες στη γειτονική Ιταλία όπου εργάστηκε ως trainee στο Joint Research Centre της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και συγκεκριμένα στο Ινστιτούτο για την Υγεία και την Προστασία του Καταναλωτή, παρέχοντας επιστημονική υποστήριξη στις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα τρόφιμα και τη διατροφή. Τώρα η Μαρία διδάσκει διατροφή για επαγγελματίες στο ΙΕΚ ΑΚΜΗ και συμμετέχει ως ερευνήτρια στο πρόγραμμα «PRE-STARt» του διαβητολογικού κέντρου Π&Α Κυριακού. Παράλληλα, είναι συνεργάτης των Pediatric Endocrine Clinics (Τμήμα Παιδιατρικής-Εφηβικής Ενδοκρινολογίας & Διαβήτη του Παιδιατρικού Κέντρου Αθηνών με επικεφαλής τον Δρ. Δημήτρη Παπαδημητρίου, http://www.pedoendo.gr/) και προσφέρει τις υπηρεσίες της στα παιδιά που τόσο αγαπά! Της αρέσει συνεχώς να μαθαίνει οπότε και παρακολουθεί τα σεμινάρια του ΚΕΑΔΔ που αφορούν τις Διατροφικές Διαταραχές. Στον ελεύθερό της χρόνο ταξιδεύει. Κι όταν δε μπορεί να ταξιδέψει, γράφει παραμύθια.