Ψυχολογία

Είσαι το σωστό πρότυπο για την ομάδα σου?

Ως ρόλος θεωρείτε ‘’ένα πρότυπο ή τύπος συμπεριφοράς, το οποίο αναπτύσεται υπό την επίδραση ενός σημαντικού προσώπου του περιβάλλοντος ενός ατόμου ‘’ [1]

Κάθε εκπαιδευόμενος διαθέτει ένα ρεπερτόριο ρόλων [2] τους οποίους ρόλους, τους εμφανίζει στην ομάδα. Οι ρόλοι στους οποίους αναφέρομαι μπορεί να είναι λειτουργικοί ή να αποτελέσουν εμπόδια στην εξέλιξη της διεργασίας της μάθησης ή της αποτελεσματικότητας[3], μπορεί να είναι  ‘’φανεροί’ ή κρυφοί ’‘’επίσημοι’’ ή ανεπίσημοι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, μια ομάδα έχει ορίσει ένα μέλος της ως συντονιστή της ομάδας ‘’Ένωση επαγγελματιών’’ (επίσημος ή φανερός ρόλος), ενώ στην ουσία ένα άλλο μέλος συντονίζει την ομάδα (ανεπίσημος ή κρυφός ρόλος). Οι ‘’κρυφοί’’ ρόλοι είναι αυτοί που δυσχεραίνουν την επικοινωνία στην ομάδα ‘’με κάθε επικοινωνιακό μέσο’’.

Επίσης ορισμένες φορές τα μέλη της ομάδας είναι σε θέση να  κατανοήσουν τους ‘’κρυφούς’’ ρόλους που διαδραματίζονται στην ομάδα, ενώ άλλες φορές δυσκολεύονται να τους αντιληφθούν. Για το λόγο αυτό, τα μέλη που αποτελούν την ομάδα είναι αναγκαίο να μπορούν κατά καιρούς να αποστασιοποιούνται από την ομάδα για να παρατηρήσουν την συμπεριφορά των άλλων, αλλά και να έχουν την δυνατότητα για αυτοπαρατήρηση , ώστε να είναι σε θέση να κατανοήσουν την δική τους συμπεριφορά και στάση.

Οι διάφοροι ρόλοι και η συμπεριφορά των μελών της ομάδας προσδιορίζουν το πόσο καλά λειτουργεί και τη συνολική της αποτελεσματικότητα. Ότι ρόλο και αν έχει κάποιος εντός της ομάδας θα πρέπει να τον διέπουν κάποια βασικά χαρακτηριστικά  ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα αυτής, ξεκινώντας από το ότι τα άτομα στην ομάδα πρέπει να αποφεύγουν αρνητικές συμπεριφορές και ρόλους (π.χ. Ανταγωνιστική και εγωιστική συμπεριφορά, κακόπιστες αντιρρήσεις, ανούσιο τσακωμοί είτε φραστικοί είτε διαδικτυακά, αδιαφορία) . Αντιθέτως το κάθε μέλος της ομάδας ασχέτως του ρόλου που κατέχει μέσα σε αυτή, θα πρέπει να συμβάλει με θετικούς ρόλους και συμπεριφορές στη συνοχή της ομάδας (π.χ. Προτάσεις για σωστούς κανόνες και διαδικασίες, έλλειψη εντάσεων, ενθάρρυνση συμμετοχής όλων των μελών, δημιουργία καλών σχέσεων και κλίματος, βοήθεια για επίτευξη συναίνεσης). Πολύ σημαντικό επίσης είναι για την υλοποίηση των έργων που θέτονται από την ομάδα να υπάρχουν πρωτοβουλίες και προτάσεις.

Εικόνα {1}

 Οι συμπεριφορές των μελών μπορούν να παρουσιαστούν σε τρείς κατηγορίες ρόλων που τα μέλη έχουν την δυνατότητα να διαδραματίζουν στην ομάδα.  Όπως μπορούμε να διακρίνουμε στο πινακάκι, η πρώτη κατηγορία ρόλων αφορά στην ικανοποίηση των ατομικών αναγκών , ανεξάρτητα από τις ανάγκες της ομάδας και συνεπώς θα πρέπει να αποφεύγονται. Οι ρόλοι της δεύτερης κατηγορίας αφορούν στην αποτελεσματική λειτουργία και συνοχή της ομάδας, ενώ οι ρόλοι της τρίτης κατηγορίας αφορούν την υλοποίηση του έργου αυτής. Για την βέλτιστη αποτελεσματικότητα της ομάδας, οι δύο τελευταίες κατηγορίες είναι απαραίτητες.

 Εικόνα {2}

Υπάρχουν πολλά στάδια ανάπτυξης των ομάδων μετά τον σχηματισμό τους. Ένας εκ των υποστηρικτών αυτής της φιλοσοφίας είναι και ο Tuckman ο οποίος προσδιορίζει πέντε στάδια ανάπτυξης μια ομάδας (βλέπε εικόνα 2).Ένα από τα αρχικά στάδια είναι και αυτό  του σχηματισμού (Forming). Στο οποίο τα μέλη γνωρίζονται μεταξύ τους και διατυπώνουν τους στόχους και τις διαδικασίες εκτέλεσης του έργου. Το προκείμενο στάδιο χαρακτηρίζεται και ως το στάδιο προσανατολισμού, διότι η ομάδα δεν έχει ωριμάσει ακόμα.

Τέλος για αποτελεσματική λειτουργία ομάδας δίνοντας απλές και κατανοητές κατευθύνσεις θα μπορούσαν να χωριστούν σε δύο μέρη:

  • Ατομικοί ρόλοι : Παίζουν, επιδεικνύονται, κυριαρχούν, θέτει εμπόδια κ.α.
  • Ρόλοι συνοχής ομάδας : Ενθάρρυνση, εμψύχωση, καθορισμός διαδικασιών κανόνων, δημιουργία θετικού κλίματος, επίτευξη συναίνεσης κ.α.

Βιβλιογραφία

  1. Μανός 1987 : 246
  2. Kaplan & Sadoc 1993
  3. Rogers 1996
  4. http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C130/652/4171,19457/indexi_06.html
  5. Carron, A.V., Brawley, L.R., & Widmeyer, W.N. (1998). The measurement of cohesiveness in sport groups. In J.L. Duda (Ed.). Advances in sport and exercise psychology measurement (pp. 213- 229). Morgantown, WV: Fitness Information Technology.
  6. Carron, A.,V. & Eys, M.A. (2012). Group dynamics in sport. Morgantown, WV Fitness Information Technology.
  7. Carron, A.V., Eys, M.A., & Burke, S.M. (2007). Team cohesion. In S. Jowett & D. Lavallee (Eds.), Social psychology in sport (pp. 91–102). Champaign, IL: Human Kinetics

Σχετικά με τον δημιουργό

Βασιλειος E. Κατσίλας, Διατροφολόγος-Διαιτολόγος,BSc

Email: Basileioskats@hotmail.com
Ο Βασίλειος Κατσίλας γεννήθηκε στην Λέσβο το 1993.

Είναι διατροφολόγος-διαιτολόγος απόφοιτος του Αλεξάνδρειου τεχνολογικού εκπαιδευτικού ιδρύματος της Θεσσαλονίκης, με πλήθος πιστοποιήσεων από ενημερώσεις επιστημονικών μελετών, για την βέλτιστη αντιμετώπιση των στόχων που θέτονται στις σύγχρονες ανάγκες της εποχής.

Είναι ενεργός αθλητής της πολεμικής τέχνης του Jiu Jitsu κάνοντας πρωταθλητισμό, με πολλές διακρίσεις σε πανελλαδικό όσο και σε διεθνή επίπεδο.

Την περίοδο 2014-2015 υπήρξε μέλος του ερευνητικού προγράμματος ΕΣΠΑ συμμαχία για την υγεία- διατροφή συνεργαζόμενος άριστα με διεπιστημονικές ομάδες.

Υπήρξε επαγγελματίας ναυαγοσώστης θαλάσσης με καταγεγραμμένες επεμβάσεις διάσωσης, καθώς και εθελοντής ναυαγοσώστης στην περιοχή του Μολύβου Λέσβου για την διαχείριση του μεταναστευτικού, όπου και παρέλαβε έπαινο για τις επεμβάσεις του με την Ένωση Ναυαγοσωστικών Σχολών Ελλάδος από τον γενικό γραμματέα του υπουργείου ναυτιλίας Αιγαίου.

Η πτυχιακή του εργασία είχε ως θέμα τα συμπληρώματα διατροφής και πραγματοποίησε την πρακτική του άσκηση στο πρότυπο κλινικό διατροφολογικό-διαιτολογικό γραφείο της κυρίας Λιτσαρδοπούλου Αλεξάνδρας.

Είναι συνεργάτης στο διαιτολογικό γραφείο του Κυρίου Ευάγγελου Ζουμπανέα ως Διατροφολόγος-Διαιτολόγος

Συνεργάζεται ως Executive Director με το Diatrofi.gr

Είναι εξειδικευμένος θεραπευτής των Διατροφικών Διαταραχών και της Παχυσαρκίας (Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity) και αποτελεί επιστημονικό συνεργάτη του Κέντρου Εκπαίδευσης και Αντιμετώπισης Διατροφικών Διαταραχών (ΚΕΑΔΔ).

Είναι ενεργός μεταπτυχιακός φοιτητής του European University Cyprus στο τομέα της δημόσιας υγείας.

Additional Info
• Περιοχή: Αττική
• Κινητό:6980874162
• Email: Basileioskats@hotmail.com