Dr Plus - Diatrofi

Ψυχολογία

Ψυχοσωματικές ασθένειες και διαταραχές

psyxosomatikes-astheneies-kai-diataraxes

Ψυχοσωματικό σημαίνει νους (ψυχή) και σώμα (σώμα). Επομένως, μια ψυχοσωματική διαταραχή είναι μια ασθένεια που αφορά τόσο το μυαλό όσο και το σώμα.

Ορισμένες σωματικές ασθένειες θεωρείται ότι είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στο να επιδεινώνονται από ψυχικούς παράγοντες, όπως το άγχος και το στρες. Η ψυχική σας κατάσταση μπορεί να επηρεάσει το πόσο άσχημη είναι μια σωματική ασθένεια ανά πάσα στιγμή.

Ποιες ασθένειες είναι ψυχοσωματικές;

Σε κάποιο βαθμό οι περισσότερες ασθένειες είναι ψυχοσωματικές, μια και αφορούν τόσο το μυαλό όσο και το σώμα.

Υπάρχει μια ψυχική πτυχή σε κάθε σωματική ασθένεια. Ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε στην ασθένεια και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε την ασθένεια διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από άτομο σε άτομο. Για παράδειγμα, το εξάνθημα της ψωρίασης μπορεί να μην ενοχλεί πολύ κάποιους ανθρώπους.

Ωστόσο, το εξάνθημα που καλύπτει τα ίδια μέρη του σώματος σε κάποιον άλλον μπορεί να τον κάνει να νιώθει κατάθλιψη και να αρρωσταίνει περισσότερο.

Μπορεί να υπάρχουν σωματικές επιπτώσεις από την ψυχική ασθένεια. Για παράδειγμα, με ορισμένες ψυχικές ασθένειες μπορεί να μην τρώτε ή να μην φροντίζετε τον εαυτό σας πολύ καλά, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σωματικά προβλήματα.

Το λεξικό Merriam-Webster ορίζει το ψυχοσωματικό ως: ότι σχετίζεται με, ή περιλαμβάνει ή αφορά σωματικά συμπτώματα που προκαλούνται από ψυχική ή συναισθηματική διαταραχή.

Ορισμένες σωματικές ασθένειες θεωρείται ότι είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στο να επιδεινώνονται από ψυχικούς παράγοντες, όπως το άγχος και το στρες. Για παράδειγμα, σε αυτές περιλαμβάνονται η ψωρίαση, το έκζεμα, το έλκος στομάχου, η υψηλή αρτηριακή πίεση και οι καρδιακές παθήσεις.

Θεωρείται ότι το πραγματικό φυσικό μέρος της ασθένειας (η έκταση ενός εξανθήματος, το επίπεδο της αρτηριακής πίεσης κ.λπ.) μπορεί να επηρεαστεί από ψυχικούς παράγοντες. Αυτό είναι δύσκολο να αποδειχθεί. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι με αυτές και άλλες σωματικές ασθένειες λένε ότι η τρέχουσα ψυχική τους κατάσταση μπορεί να επηρεάσει το πόσο άσχημη είναι η σωματική τους ασθένεια ανά πάσα στιγμή.

Ορισμένοι χρησιμοποιούν επίσης τον όρο ψυχοσωματική διαταραχή όταν ψυχικοί παράγοντες προκαλούν σωματικά συμπτώματα, αλλά δεν υπάρχει σωματική ασθένεια.

Για παράδειγμα, ένας πόνος στο στήθος μπορεί να προκαλείται από το άγχος και να μην μπορεί να βρεθεί σωματική ασθένεια.

Ποιοι είναι οι διάφοροι τύποι ψυχοσωματικών διαταραχών;

Ενώ σχεδόν οποιοδήποτε σωματικό σύμπτωμα μπορεί να έχει ψυχοσωματικό χαρακτήρα, οι πιο συχνές ψυχοσωματικές διαταραχές είναι η διαταραχή του πόνου, η υποχονδρίαση, η διαταραχή σωματοποίησης και η διαταραχή μετατροπής.

Οι ψυχοσωματικές ασθένειες προκαλούνται από ψυχικές και συναισθηματικές πιέσεις που εκδηλώνονται ως σωματικές ασθένειες χωρίς βιολογικά αίτια. Αυτό περιλαμβάνει πράγματα όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, στομαχικές διαταραχές, μυϊκούς πόνους, πονοκεφάλους έντασης, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης, υπεραερισμό ή κρίσεις πανικού.

Πόσο συχνή είναι η διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων;

Η διαταραχή των σωματικών συμπτωμάτων είναι συχνή και εμφανίζεται σε περίπου 5% έως 7% του γενικού πληθυσμού. Για λόγους που δεν είναι κατανοητοί, οι γυναίκες έχουν σωματικό πόνο περίπου 10 φορές συχνότερα από τους άνδρες.

Ποιος μπορεί να έχει σωματικά συμπτώματα;

Οποιοσδήποτε μπορεί να έχει σωματικά συμπτώματα σε οποιαδήποτε ηλικία.

Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι ορισμένα πράγματα μπορεί να κάνουν τους ανθρώπους να έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν σωματικά συμπτώματα:

  • Χαοτικός τρόπος ζωής
  • Δυσκολία αναγνώρισης και έκφρασης συναισθημάτων
  • Παραμέληση κατά την παιδική ηλικία
  • Ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης
  • Άλλες ψυχολογικές καταστάσεις, όπως κατάθλιψη ή διαταραχές προσωπικότητας
  • Κατάχρηση ουσιών (όπως αλκοολισμός ή εθισμός στα ναρκωτικά)
  • Ανεργία

Πώς μπορεί η ψυχοσωματική διαταραχή να επηρεάσει το σώμα μου;

Η ψυχοσωματική διαταραχή μπορεί να επηρεάσει σχεδόν οποιοδήποτε μέρος του σώματος. Συνήθη παραδείγματα περιλαμβάνουν:

  • Κόπωση
  • Αϋπνία
  • Πόνοι, όπως μυϊκός πόνος ή πόνος στην πλάτη
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση)
  • Προβλήματα στην αναπνοή (δύσπνοια ή δύσπνοια)
  • Δυσπεψία (στομαχικές διαταραχές)
  • Πονοκέφαλοι και ημικρανίες
  • Στυτική δυσλειτουργία (ανικανότητα)
  • Δερματικό εξάνθημα (δερματίτιδα)
  • Έλκη στο στομάχι (νόσος του πεπτικού έλκους)

Τι προκαλεί τα ψυχοσωματικά συμπτώματα;

Οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι. Ορισμένοι πιστεύουν ότι το στρες απελευθερώνει ορμόνες και χημικές ουσίες στο σώμα που προκαλούν βλάβες ή δυσλειτουργίες.

Ποια είναι τα συμπώματα;

Εκτός από το ίδιο το σωματικό σύμπτωμα (για παράδειγμα, πόνος ή στομαχικές διαταραχές), τα άτομα με ψυχοσωματική διαταραχή συχνά:

  • Θυμώνουν ή γίνονται ευερέθιστοι επειδή πιστεύουν ότι οι ιατρικές τους ανάγκες δεν ικανοποιούνται
  • Έχουν κατάθλιψη ή άγχος
  • Επισκέπτονται συχνά παρόχους υγειονομικής περίθαλψης, συχνά μεταπηδώντας από τον ένα γιατρό στον άλλο
  • Αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εργασία, στο σχολείο ή σε κοινωνικό επίπεδο

Πώς διαγιγνώσκεται η ψυχοσωματική διαταραχή;

Ένας πάροχος υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να αρχίσει να διαγιγνώσκει την ψυχοσωματική διαταραχή με βάση:

  • Το ιστορικό των επισκέψεων σε παρόχους υγειονομικής περίθαλψης
  • Τη σωματική εξέταση
  • Σειρά αρνητικών αποτελεσμάτων σε εξετάσεις

Για να διαγνωστεί η διαταραχή των σωματικών συμπτωμάτων, ένα άτομο πρέπει να έχει:

  • Ένα ή περισσότερα συμπτώματα που είναι ενοχλητικά ή διαταράσσουν την καθημερινή ζωή
  • Ιστορικό αυτών των συμπτωμάτων για τουλάχιστον έξι μήνες
  • Επίμονες σκέψεις, ανησυχίες ή άγχος σχετικά με τα συμπτώματα

Σε ποιές εξετάσεις μπορεί να υποβληθώ για ψυχοσωματική διαταραχή;

Ο πάροχος υγειονομικής περίθαλψης μπορεί να διατάξει ορισμένες εξετάσεις για να αποκλείσει άλλες ιατρικές καταστάσεις, όπως εξετάσεις αίματος ή απεικονιστικές εξετάσεις.

Αλλά όταν οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης πιστεύουν ότι τα συμπτώματα είναι ψυχοσωματικά, συνήθως δεν παραγγέλνουν καμία εξέταση. Αντιθέτως, προσπαθούν να προστατεύσουν τους ασθενείς τους από το άγχος και τα έξοδα των περιττών εξετάσεων και διαδικασιών.

Πώς μπορεί το μυαλό να επηρεάσει τις σωματικές ασθένειες;

Είναι γνωστό ότι ο νους μπορεί να προκαλέσει σωματικά συμπτώματα. Για παράδειγμα, όταν φοβόμαστε ή αγχωνόμαστε μπορεί να εμφανίσουμε συμπτώματα άγχους.

Ποιες είναι οι θεραπείες για τις ψυχοσωματικές διαταραχές;

Κάθε ασθένεια έχει τις δικές της θεραπευτικές επιλογές. Για τις σωματικές ασθένειες, οι σωματικές θεραπείες, όπως η φαρμακευτική αγωγή ή οι χειρουργικές επεμβάσεις, είναι συνήθως οι πιο σημαντικές.

Ωστόσο, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης συνήθως προσπαθούν να αντιμετωπίσουν ένα άτομο ως σύνολο και να λάβουν υπόψη τους ψυχικούς και κοινωνικούς παράγοντες που μπορεί να συμβάλλουν σε μια ασθένεια.

Ως εκ τούτου, οι θεραπείες για την ανακούφιση από το άγχος, το στρες, την κατάθλιψη κ.λπ. μπορεί να βοηθήσουν εάν θεωρείται ότι συμβάλλουν στη σωματική σας ασθένεια.

Πώς χειρίζομαι μια ψυχοσωματική ασθένεια που σχετίζεται με το άγχος;

Κάντε μια ψυχολογική αξιολόγηση. Ένας ειδικός μπορεί να σας βοηθήσει να αξιολογήσετε το επίπεδο του άγχους σας και αν εμφανίζετε σημάδια κάποιας διαταραχής.

Αναγνωρίστε τα σημάδια μιας ψυχοσωματικής ασθένειας. Οι ψυχοσωματικές ασθένειες μπορεί να προκαλέσουν ανεξήγητα συμπτώματα που μοιάζουν να έρχονται από το πουθενά. Επισκεφθείτε έναν θεραπευτή για βοήθεια στη διαχείριση του στρες.

Πώς αντιμετωπίζεται ο ψυχοσωματικός πόνος και άλλα σωματικά συμπτώματα;

Διάφορες θεραπείες μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με συμπτώματα σωματικού πόνου, όπως:

  • Γνωστική συμπεριφορική θεραπεία
  • Φάρμακα, όπως τα αντικαταθλιπτικά
  • Θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα
  • Παραπομπή σε ειδικό ψυχικής υγείας (ψυχίατρο ή ψυχολόγο)
  • Τακτική επαφή με τον πάροχο πρωτοβάθμιας περίθαλψης

Πώς μπορώ να προλάβω την ψυχοσωματική διαταραχή;

Οι στρατηγικές για τη μείωση και τη διαχείριση του στρες μπορεί να σας βοηθήσουν να προλάβετε ή να μειώσετε τα σωματικά συμπτώματα. Τα παραδείγματα περιλαμβάνουν:

  • Να είστε ρεαλιστές σχετικά με το τι μπορείτε και τι δεν μπορείτε να ελέγξετε
  • Ασκηθείτε τακτικά
  • Κοιμηθείτε αρκετά
  • Σημειώστε ημερολόγιο για να αυξήσετε την επίγνωση των σκέψεων και των συναισθημάτων σας
  • Περιορίστε το αλκοόλ και αποφύγετε το κάπνισμα
  • Διατηρήστε μια υγιεινή διατροφή και βάρος
  • Διαλογιστείτε ή εξασκηθείτε στην προοδευτική μυϊκή χαλάρωση
  • Αναζητήστε υποστήριξη από τα αγαπημένα σας πρόσωπα
  • Θέστε όρια για να μειώσετε την πίεση στον εαυτό σας

Ποιες είναι οι προοπτικές για άτομα με ψυχοσωματική διαταραχή;

Πολλοί άνθρωποι μαθαίνουν να ελέγχουν και να μειώνουν τα συμπτώματα του σωματικού πόνου με την πάροδο του χρόνου.

Ωστόσο, ακόμη και με θεραπεία, τα ψυχοσωματικά συμπτώματα μπορεί να έρχονται και να παρέρχονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής.

Τι άλλο πρέπει να ρωτήσω τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης σχετικά με τα ψυχοσωματικά συμπτώματα;

Εάν έχετε διαγνωστεί με ψυχοσωματική διαταραχή, σκεφτείτε να ρωτήσετε τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης:

  • Τι προκαλεί αυτά τα συμπτώματα;
  • Πώς μπορώ να τα ανακουφίσω;
  • Θα πρέπει να μιλήσω με κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας;
  • Πότε θα πρέπει να αναζητήσω ιατρική φροντίδα;
  • Πώς μπορώ να καταλάβω αν πρόκειται για επείγον περιστατικό;
  • Πόσο συχνά πρέπει να βλέπω τον πάροχο πρωτοβάθμιας περίθαλψης;
  • Πώς μπορούν να με βοηθήσουν η οικογένεια και οι φίλοι μου;

Συνοψίζοντας

Η ψυχοσωματική διαταραχή είναι μια ψυχολογική κατάσταση. Οδηγεί σε σωματικά συμπτώματα, συνήθως χωρίς άλλη ιατρική εξήγηση ή διάγνωση. Μπορεί να επηρεάσει σχεδόν οποιοδήποτε μέρος του σώματος.

Τα άτομα με σωματικά συμπτώματα συχνά αναζητούν ιατρική φροντίδα για εξετάσεις και θεραπείες. Έχουν την τάση να ανησυχούν ή να αγχώνονται όλο και περισσότερο.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι η διαταραχή σωματικών συμπτωμάτων δεν είναι το ίδιο με το “προσποιούμαι” ή την υπερβολή των συμπτωμάτων. Πρόκειται για πραγματικά και ανησυχητικά συμπτώματα. Η προέλευσή τους απλώς τυχαίνει να είναι ψυχολογική αντί για ιατρική.

Εάν έχετε μακροχρόνια, ανεξήγητα συμπτώματα, μιλήστε με τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης. Οι θεραπείες συμπεριφοράς και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορούν να βοηθήσουν. Μπορούν επίσης να αποτρέψουν περιττές εξετάσεις και θεραπείες.

Σχετικά με τον δημιουργό

Κατερίνα Καρακικέ / Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Διαιτολόγος Διατροφόλογος MSc